Baykuşun Uçuşu ve Hızlı Tren



Japon mühendis ve bilim adamları “500 serisi”olarak
adlandırılan hızlı trenleri tasarlarken önemli bir problemle
karşılaşmışlardır: Gürültü.
Çözümü kuşların mükemmel
tasarımında arayan Japonlar, çok geçmeden aradıklarını
bulmuş ve başarılı bir şekilde uygulamışlardır.
Japonların ürettiği hızlı trenlerde “güvenlik” en önemli
konulardan birisidir. İkinci konu ise, Japonya çevre
standartlarına uyumdur. Japonya
dünyadaki demiryolu
işletmeleri içerisinde
en katı “gürültü standartları”na
sahiptir. Bugün mevcut teknolojileri kullanarak daha
hızlı gitmek oldukça kolaydır. Ancak bununla beraber
daha sessiz gitmek nispeten zordur. Japon Çevre
Bakanlığı’nın düzenlemelerine göre, yerleşim merkezlerinde
bir demiryolunun 25 m. uzağında gürültü seviyesi
75 desibel veya daha az olmalıdır. Kırmızı ışıkta duran
arabaların yeşil ışık yandığında aynı anda kalktıklarında
oluşan gürültü 80 desibeli geçmektedir. Bu değerlerle
yapılan kıyaslama “Shinkansen” olarak adlandırılan hızlı
trenin ne kadar sessiz olması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Trenin belli bir hıza ulaşana kadar çıkardığı sesin nedeni,
tekerleklerin raylar üzerindeki hareketidir. Ancak
hızı 200 km/saat olduğunda sesin asıl kaynağı, trenin
hava içindeki hareketiyle ortaya çıkan aerodinamik gürültüdür.
Aerodinamik gürültünün oluşmasındaki bir numaralı
etken ise tepedeki tellerden elektrik almak için kullanılan
pantograflar veya akım toplayıcılardır. Normalde
kullanılan dikdörtgen şekilli pantograflarla gürültünün
azalmayacağını fark eden mühendisler, araştırmalarını
hızlı ama sessiz hareket eden canlılar üzerinde yoğunlaştırmışlardır.
Baykuş, tüm kuşlar içinde en sessiz uçuşu gerçekleştirir.
Baykuşların düşük sesle uçmasının ardındaki sırlardan
bir tanesi, kanatlarındaki kıvrımlardır. Baykuşların
kanatlarında diğer kuşlarda bulunmayan pürüzlü tüyler
vardır. Bunlar gözle bile görülebilirler. “Aerodinamik ses”
hava akımında oluşan girdaplardan kaynaklanır. Girdaplar
büyüdükçe ses de artar. Baykuşun kanadında
pek çok pürüzlü çıkıntılar olduğundan, büyük girdaplar
yerine küçük girdaplar oluşur ve baykuş son derece
sessiz bir uçuş gerçekleştirir.
Japon mühendis ve tasarımcılar, doldurulmuş bir
baykuşu rüzgâr tünelinde teste tabi tuttuklarında, bu
kuşun kanat yapısındaki mükemmelliği bir kez daha
görmüşlerdir. Sonunda trenin üzerindeki gürültüyü,
baykuşun sahip olduğu düzensiz tüy prensibine benzeyen
kanat şeklinde pantograflar kullanarak etkin biçimde
azaltmayı başarmışlardır. Bu sayede Japonların
doğadan esinlenerek taklit ettikleri pantograf benzeri
sistem, “işini en sessiz olarak yapan” sistem unvanını
almaya hak kazanmıştır.

Reklamlar