Hyundai Rotem Yerli Üretimde Sınıfta Kaldı :EUROTEM, Türkiye’ de teknolojisi bulunmayan her türlü elektrikli tren dizileri ve hafif raylı araçlar ile hızlı tren setleri ve hızlı tren yolcu vagonlarının üretimini gerçekleştirmek üzere Sakarya’da kurulmuş; ve TCDD, YPK’nın 30.01.2006 tarih ve 2006/T-4 sayılı kararına istinaden ve Yönetim Kurulunun 13.02.2006 tarih ve 3/35 sayılı kararı uyarınca % 15 oranıyla Şirket sermayesine ortak olmuştur.
Kore’den Hyundai Rotem ve Hyundai Corporation, Türkiye’den de TCDD, ASAŞ ve HACO şirketlerinin katılmasıyla 2006’de kurulan Hyundai Eurotem, Türkiye’de demiryolu taşımacılığında öncü rol oynama vizyonu ışığında yerli üretim yapmak üzere kuruldu. Şirketin en büyük hissedarı olan Hyundai Rotem’in, hali hazırda Türkiye Otomotiv sanayinde de büyük bir yatırımı bulunmaktadır.
Şirketin en büyük hissedarları % 50,5 oranıyla ROTEM COMPANY (G.Kore), % 33,5 oranıyla ASAŞ Otomotiv, % 15 TCDD ve % 0,5 hisseyle HACCO Teknik Müşavirlik İnş. Ve Tic. Ltd. Şti.dir.
Şirketin, yerel sanayinin sunduğu imkanlar ile TCDD bağlı ortaklıkları ve diğer üretim birimlerinin kapasitelerinden; iş paylaşımı, üretim ortaklığı, direkt sipariş ve benzeri uygulamalar ile yararlanması; teknoloji ve know- how getirmesi planlanmıştır.
Yabancı ortak Rotem, Hızlı Tren Setleri dahil Şirketin Üretim yelpazesinde yer alan her türlü aracın ülkemizde üretilmesini sağlayacak Teknoloji Transfer anlaşması çerçevesinde bilgi aktarımını taahhüt etmiştir. Bu çerçevede başlangıçta % 35 oranında yerlilik temin edecek ve yerlilik oranı daha sonra giderek artırılacaktı.
EUROTEM fabrikası, yılda en az 50 araç üretimiyle faaliyete başlayacağı ve 200 dolayında kişiye istihdam sağlayacağı öngörüldü. Fabrikada ilk yıl yüzde 35-42 yerli payı ile üretim yapılacağı ve yerlilik oranının her yıl artarak yükseleceği planlanmış olup TCDD’nin Bağlı Ortaklıkları ve yerel sanayinin kapasite kullanım oranlarını artırması, oluşacak rekabet ortamı ve üretim kapasitesi dikkate alındığında 10 yıl içerisinde yaklaşık 1 milyar dolarlık bir kaynağın da iç piyasada kalmasını sağlayacağı vurgulanmıştı.
Temeli TÜVASAŞ’ın bahçesinde atılan EUROTEM fabrikasının Türkiye’ye sağlayacağı faydalar olarak ;
Yabancı sermaye girdisi sağlanması, İlk etapta doğrudan iki yüz, dolaylı iki bin adet istihdam sağlanması,Yan sanayiyi geliştirmesi, Yeni sektörleri ortaya çıkarması ve geliştirmesi, Ülkemiz ve çevre ülkelerinin, yerel yönetimlerin ihtiyacını karşılaması, Ülkemize önemli ölçüde döviz tasarrufu ve girdisi getirmesi, Türkiye’nin, Avrupa’dan Ortadoğu’ya, Orta asya’ya kadar olan bölgede en önemli ileri demiryolu sanayi merkezi haline gelmesi planlanmıştı, maalesef bunların hiçbiri gerçekleştirilemedi. Ülkemizde Sattığı araçlar ve sayıları;
1.TCDD Elektrikli Lokomotif – 80 Adet-80 araç :312.789.438 USD
2.Marmaray EMU Araçları – 440 Araçları: 585.038.104 EURO
3.TCDD EMU Araçları -96 araç :139.800.000 USD
4.DMU Ankara -85 araç :76.000.000 USD
5. İzban – 40 EMU 120 araç :179.998.812 USD
6. İETT LRV ( T4 Topkapı-Habipler)-34 araç : 68.000.000 USD
7. İETT EMU -M2 Yenikapı-Hacıosman- 92 araç;126.000.000 USD
8.Adana Tramvay- 36 araç ; 85.680.000 USD
TOPLAM 983 ARAÇ :1.770.000.000 USD
SONUÇ olarak Hyundai Rotem firması 2006 yılında Sakarya kurulduğundan bu yana Türkiye’de 1000’e yakın Elektrikli Lokomotif, EMU, DMU, LRT ve tramvay gibi demiryolu araçları satmış ve 1.8 milyar USD gelir elde etmiştir. Bu kadar satış yapmasına ve gelir elde etmesine rağmen kuruluş amacına uygun olarak gerçekleştirmesi gereken ilk yıl yüzde 35-42 yerlilik payı ile üretim yapılması ve yerlilik oranının her yıl artarak yükseltilmesi ve 10 yıl içerisinde yaklaşık 1 milyar dolarlık bir kaynağın da ülkemizde kalması taahhütleri maalesef gerçekleşmemiştir. Ayrıca 200 kişinin üzerinde istihdam taahhüdü de yerine gelmemiştir.
Hyundai Rotem yapacağı taahhütlere uyabilseydi bugün ülkemizde 10 yılda % 51’ in çok üstünde yerli katkı ve büyük teknoloji transferi sağlanacaktı ama maalesef geçen 10 yılda % 10’u geçmeyen yerli katkı ile yaklaşık 1000 adet aracın satışını gerçekleştirmiştir. Bugün Güney Afrika bile Alstom ile 7 yıllık geçiş süresi içinde ülkesinde minimum % 65 yerli katkıyı sağlamış durumdadır. Çünkü G.Afrika yerlileştirmeyi çok ciddiye almış ve her safhasını denetlemiş ve uyulmadığı takdirde cezai yaptırımlar getirmiştir.
Bizler, ARUS kümelenmesi olarak Hyundai Rotemden beklentimiz yerli üretimde marka çıkaracak kadar yerli üretimde kendini çok geliştirmiş küme üyelerimizi de içine alarak geciktirilen yerli katkı oranını en kısa zamanda en az % 80 seviyesine getirmeleridir.
