Her Şey İstanbul’da Ulaşımın Rahat Sağlanabilmesi İçin :“Her yere metro, her yerde metro” hedefi için 7 gün 24 saat yerin altında çalışan on bin kişi, vatandaşın İstanbul’da ulaşımı rahat sağlayabilmesi için çalışıyor.
İstanbul’un yer altı dünyası hiç olmadığı kadar hareketli… Binlerce insan her gün yer altında 24 saat yerüstündekiler rahat etsin diye ter döküyor. İstanbul’da devam eden metro ve tünel çalışmalarında toplam 7234 kişi görev yapıyor. Boğaz’a 3 katlı tüp geçiş projesinin de başlamasıyla birlikte megakentin yeraltı nüfusu 10 bin olacak.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin Üsküdar-Ümraniye-Sancaktepe-Çekmeköy metro inşaatı ile Kartal-Pendik-Kaynarca hatlarında toplam 2 bin 494 kişi çalışıyor. Avrupa Yakası’nda ise Mecidiyeköy-Mahmutbey metro hattı ile Vezneciler istasyonu 2. çıkışı ve Avrasya Tüneli’nde 3 bin 740 kişi görev yapıyor. En ileri teknolojinin kullanıldığı metro çalışmaları ile İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş’ın 2019’a kadar 430 kilometre raylı sistem hedefine hızla yaklaşılıyor. Devasa tünel açma makineleri TBM’ler, aylarca süren titiz sondajlar, üst düzey güvenlik önlemleri ile çok zor ve pahalı bir iş yapılıyor. Kilometresi 100 milyon liraya, eski ifadesiyle 100 Trilyon liraya mal olan metro çalışmalarını sürdürebilmek güçlü finansal imkanların yanı sıra ileri teknoloji kullanımını da zorunlu kılıyor.
İstanbul’u ‘en hızlı şehir içi ulaşım aracı’ metrolarla donatmak için yer altında açılan yüzlerce tünel… Biz görmüyoruz ama hayatımızı kolaylaştırmak için çalışan birleri var bu yeraltındaki tünellerde. İşte o binlerce kişiyi merak edip, biz de indik yer altına. Yaklaşık bin kişinin çalıştığı Kartal-Kaynarca Metro hattı inşaatını ziyaret ettik. Şantiye şefi maden mühendisi Sami Kaya bizi tünellere götürdü.
Yer üstünden 40 metre yerin altına
Aşağıdan yukarıya aydınlatılan ulaşım yolu, fayansların ardından büyük bir karanlığı kaldırıyor. Şef Sami Kaya ile istasyonları teker teker geziyoruz. Pendik istasyonundan içeri giriyoruz; yolcuların metroya gideceği tünel tamamlanmış ve yeraltının işçileri merdiven için çalışma yapmaya koyulmuşlar.
Çalışanlardan inşaat mühendisine buradaki dünyayı ve çalışmalarını soruyorum; yolcuların fayansların ardını bilmediğini ve akan bu terin fayansların arkasında gizli olduğunu duyuyoruz. Teknik olarak çalışmalarını sorduğumuzda ise, doğu Pendik istasyonunun toplam alanının 2400 metrekare olduğunu, yolcunun gördüğü ve kullanacağı alanın ise 800 metrekare olacağını, geriye kalan 1600 metrekarenin ise işletme için teknik hacimler diye adlandırılan, hava sirkülâsyonu, elektro-mekanik işler, görevlilerin duracağı, arızayı denetleyeceği odalar için yapıldığını öğreniyoruz.
Müşavirlik firmasının İnşaat şefi burada sıkılıp sıkılmadıklarını, sıkılınca neler yaptıklarını sorduğumuzda, koca tüneli açmanın verdiği heyecanın sıkıntıyı bastırdığını, vatandaşa yapılan hizmette teri olduğu için duyduğu sevinçten dolayı sıkılmaya zamanlarının olmadığını duyuyoruz.
Konuştuğumuz bir başka çalışan ise, metrolarda inşaatın bitimi ile işin bitmediğini dile getiriyor. Yani yapım çalışması bitse bile metronun derdi bitmiyormuş. Yaşayan insan gibiymiş; bu yüzden devamlı bakım yapılıyor, devamlı dezenfekte ediliyor, devamlı temizleniyor.
Kontrol Amiri ise, meselenin yeraltını kazmak olmadığını, İstanbul’umuzun kurumsal kimliğine yaraşır eserler ortaya koyarak şehrin yaşanabilirlik kriterlerini yükseltmek ve bu vesile ile vatandaşın duasını alacak modern bir eser ortaya koymak olduğunu dinliyoruz.
Yer altında müthiş bir çalışma var. İş güvenliği de o ölçüde sağlam tutulmuş.
Dev makinelerle günde 15 metre kazı
Refakatçimiz Sami Kaya ile tüneli gezerken hat tünellerinin NATM tekniği ve TBM (Tünel açma makinesi) ile yapıldığını öğreniyoruz. Bu hattın açılmasında her iki metot da kullanılmış. 200 metre uzunluğunda olan bu dev TBM makineleri, yeraltında günlük ortalama 15 metre ilerleme sağlıyor Bu devasa projelerinin yapım aşamasından önce de detaylı sondaj çalışmaları yapılıyor Yeraltı jeolojik haritalar çıkartılıyor, elde edilen verilere göre farklı kazı destek sistemleri ve kazı yöntemleri tercih ediliyor.Zeminin durumuna göre dev zemin çivileri, borular, sürenler, ambrelalar ve kimyasal enjeksiyonlarla zeminin sağlamlaştırılması sağlanıyor.Bir taraftan yeraltında bu işlemler yapılırken diğer taraftan yeryüzündeki yol ve yapıların da zarar görmemesi için bir sürü önlem alınıyor.Çalışma güzergâhındaki binalara ve yollara zemin altına optik deformasyon bulonları, yüzey oturma bulonları, baskı hücreleri, yük hücreleri, eğimölçerler, çatlak ölçerler ve detektörler monta edilerek olası hareketlilikler her gün ölçülerek raporlar tutuluyor.
