Türk bilim insanları, yeni tip koronavirüse (Covid-19) karşı aşı ve ilaç geliştirme çalışmalarına küresel katkı vermek için seferber oldu. COVID-19 Türkiye Platformu; yapılan çalışmaları ülkemizde düzenlenen ilk sanal konferansla kamuoyuyla paylaştı. Konferansta konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, “COVID-19 Platformu altında 7 aşı projesiyle kimyasal ve biyoteknolojik yöntemlerin uygulanacağı 7 ilaç geliştirme projesi yer alıyor.” dedi.
Türkiye’de aşı ve ilaç konusunda hızlı netice alabilecek yenilikçi yaklaşımların belirlendiğini kaydeden Bakan Varank, “Gerekirse bakanlığımızın tüm kaynaklarını bu iş için kullanmamızın önünde hiçbir engel yok.” ifadesini kullandı.
Bakan Varank, “COVID-19 Türkiye Platformu” koordinasyonunda gerçekleştirilen Aşı ve İlaç Geliştirme Sanal Konferansı’na katıldı. Bakan Varank’ın açılış konuşmasıyla başlayan konferansa, Bakan Yardımcısı Mehmet Fatih Kacır, TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Hasan Mandal, Bahçeşehir Üniversitesi (BAU) Biyofizik Anabilim Dalı Başkanı Serdar Durdağı, Ankara Üniversitesinden Dr. Mehmet Altay Ünal, Boğaziçi Üniversitesinden Prof. Dr. Nesrin Özören, TÜBİTAK MAM Gen Mühendisliği ve Biyoteknoloji Enstitüsünden Prof. Dr. Şaban Tekin, İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesinden Prof. Dr. İhsan Gürsel, İstanbul Üniversitesinden Prof. Dr. Ahmet Gül, Ankara Üniversitesinden Prof. Dr. Aykut Özkul, Dokuz Eylül Üniversitesinden Prof. Dr. Mehmet Öztürk, Ankara Üniversitesinden Prof. Dr. Hakan Akbulut, Orta Doğu Teknik Üniversitesinden Prof. Dr. Mayda Gürsel, Selçuk Üniversitesinden Prof. Dr. Osman Erganiş, Ege Üniversitesinden Doç. Dr. Mert Doşkaya, İstanbul Medipol Üniversitesinden Prof. Dr. Mustafa Güzel de katıldı. Bakan Varank, konuşmasında şunları kaydetti:
VİRÜS ODAKLI İLK SANAL ETKİNLİK: Bugün herkes, COVID-19’la mücadele için TÜBİTAK koordinasyonunda, bir araya getirdiğimiz çok değerli bilim insanlarımızın çalışmalarını ilk ağızdan duymuş olacak. Yapılacak her bir sunum, gerek yurt içinde gerekse yurt dışında konuyu takip eden araştırmacılara ışık tutacak.
YENİ DÜNYA: Bugünleri geride bıraktığımızda; yeni bir dünyaya adım atmış olacağız. Devletler ekonomiyi yönlendirmede daha öncü aktörler haline gelecek. Tüm insanlığın beklentisi, bu salgının sona ermesi ve bilimsel çözümlerin ortaya çıkması.
TEMEL SAĞLIK İHTİYAÇLARI: Uluslararası kuruluşlar şu ana kadar salgın konusunda işlevsiz kaldı. Küresel çalışmalara öncülük ve koordine etmede elini taşın altına koyamadılar. Hatta ve hatta temel sağlık ihtiyaçları açısından durumu görece kötü ülkelerin, üyesi oldukları birlikler tarafından yalnız bırakıldıklarını görüyoruz. Bilim insanları, koronavirüse karşı aşı ve ilaç geliştirme çalışmalarına küresel katkılar vermek için kollarını sıvadı.
ETKİN TEDBİRLER: Sağlık çalışanlarımız büyük bir özveriyle salgınla mücadele ediyorlar. Devletimiz hem salgının yayılımını engellemek hem de oluşan yeni sosyal durumları yönetmek için imkânlarını seferber etti. Tüm bakanlıklarımız, kurumlarımız Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde tam bir koordinasyon içinde çalışıyor. Etkin tedbirler almanın yanında, öncü adımlar da atıyoruz.
AŞAMALI VE ESNEK ADIMLAR: Politika reflekslerimizi çok güçlü ve dinamik bir şekilde tasarladık. Karşılaştığımız her yeni duruma karşı sonuç alabileceğimiz güçlü seçeneklerimiz var. Doğru zamanda, doğru kararları almak adına büyük bir özen gösteriyoruz. Aşamalı ve esnek bir şekilde adımlarımızı devreye alıyoruz. Salgının gelişimine bağlı olarak uygulayacağımız politikaların da etki alanın genişleteceğiz.
KIRMIZI ÇİZGİLER: Sürecin en başından beri olmazsa olmaz dediğimiz kırmızı çizgilerimiz var. Emekçilerimizin işini kaybetmemesi, her hanenin gelir seviyesinin korunması, temel ihtiyaçların fazlasıyla karşılanması ve tüm vatandaşlarımızın ihtiyaç duyduğu anda sağlık hizmetlerine erişebilmesi bizim asla taviz vermeyeceğimiz temel alanlar.
ÜRETİMDE SÜREKLİLİK: Üretimde sürekliliği temin etmek adına en küçüğünden en büyüğüne varıncaya kadar tüm işletmelerimizin yanında olmaya azami gayret gösteriyoruz. İşverenlerin yüklerini azaltacak, karşı karşıya kaldıkları belirsizlikle mücadelelerini kolaylaştıracak adımlar atıyoruz.
KÜRESEL ETKİLER: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı olarak, salgın henüz küresel boyuta ulaşmadan önce çalışmalarımız başlattık. Bu salgının tüm küresel etkilerini yakından takip ediyor, gelecek projeksiyonlarımızı oluşturuyoruz. Vatandaşlarımız lütfen müsterih olsun bu süreç geçene kadar yanlarında olmaya onların sıkıntılarını hafifletmek için çalışmaya devam edeceğiz.
TÜBİTAK LİDERLİĞİNDE: Aşı ve ilaç geliştirme projelerindeki temel araştırmalara TÜBİTAK liderlik ediyor. Ülkemizde aşı ve ilaç konusunda çok önemli yetkinlikler bulunuyor. 2019’da başlattığımız TÜBİTAK 1004 Yüksek Teknoloji Platformları Çağrısı kapsamında aşı ve ilaç araştırma gruplarımızı oluşturmuştuk. COVID-19 ile mücadele sürecinde bu birikimlerin bir araya toplanması daha da önemli hale geldi.
YENİLİKÇİ YAKLAŞIMLAR: Sürecin en hızlı ve etkin bir şekilde yürütülebilmesi için TÜBİTAK MAM Gen Mühendisliği ve Biyoteknoloji Enstitüsünün koordinasyonunda COVID-19 alt platformunu kurduk. Hocalarımızın devam eden projelerinden bu virüse karşı dönüştürülebilecek olanlar ve çok hızlı bir şekilde netice alabileceğimiz yenilikçi yaklaşımlar belirlendi.
AŞI VE İLAÇ GELİŞTİRME PROJELERİ: COVID-19 Platformu altında 7 farklı aşı projesi ile hem kimyasal hem de biyoteknolojik yöntemlerin uygulanacağı 7 farklı ilaç geliştirme projesi yer alıyor. Akademisyenlerimiz, COVID-19’la mücadeleye yönelik projelerini dünyada eşine az rastlanır bir şekilde çok kısa bir sürede dönüştürerek devreye aldılar.
YÜZLERCE ARAŞTIRMACI: Bu ulvi amaç için 24 üniversite, 8 kamu Ar-Ge birimi ve 8 özel sektör kuruluşundan yüzlerce araştırmacı üstün bir gayretle çalışıyor. Yetenekler ve kabiliyetler tek bir hedefe odaklandı.
HER TÜRLÜ YÖNTEM: Platform bünyesinde bu virüsle etkin mücadeleyi mümkün kılma potansiyeline sahip her türlü yöntem denenecek. Bu projelerle aşı ve ilaçların deney hayvanlarında etkinlik ve toksisite analizleri tamamlanacak. Sonraki aşamada tüm sonuçlar, ivedilikle klinik denemelerin yapılabilmesi amacıyla Sağlık Bakanlığı’na bağlı TÜSEB’e aktarılacak.
DESTEK SÜRECİ: Projelere ilişkin destek süreçlerimiz başladı. Gerekirse bakanlığımızın tüm kaynaklarını bu iş için kullanmamızın önünde hiçbir engel yok. Yeter ki netice alalım, en kısa sürede sonuca ulaşalım.
ESNEK MEKANİZMA: Biz burada yeni araştırma altyapısı kurmuyoruz, var olan altyapılarımızda en verimli şekilde birlikte çalışarak sonuca ulaşmak istiyoruz. Oldukça esnek bir mekanizma tasarladık. Sürece bundan sonra da katkıda bulunabilecek hangi araştırmacımız varsa kolaylıkla bu mekanizmaya dahil olabilecek.
ARAŞTIRMACILARA GÜVEN: Tüm araştırmacılarımıza güveniyoruz. Her türlü ihtiyacınızı karşılayacağımızdan emin olabilirsiniz. Önünüzde hiçbir engel ve bariyer yok. İletişim mekanizmalarımız sonuna kadar açık ve şeffaf. Üzerinizdeki sorumluluk hem çok ağır hem de bir o kadar değerli. Hepimiz sizlerden gelecek güzel haberleri, müjdeleri bekliyor olacağız. Bu tehdide karşı birlikte başarmakta kararlıyız.
TÜBİTAK Başkanı Mandal, tüm dünyada, yaşanan bu pandemik sürecin seferberliğinin olduğunu belirterek, “Bilime olan ihtiyaç her zamankinden daha fazla. Yaşanılan süreçte, kazanılan deneyimler var. Biz de bunu kullanarak bir ilki gerçekleştirerek, 3 oturum halinde sizlerle birlikte olacağız.” dedi.
