İş yaşamında başarılı olmanın en önemli basamağını oluşturan kariyer planlama, eğitimini tamamlayan ve gelecek ile ilgili kaygı taşıyan bireylerin hedefine ulaşmasını kolaylaştıran bir harita niteliği taşır.
Kariyer Nedir?
Birçok insan için kariyer hayatın istihdamla ilgili kısmı anlamına gelir. Mesleki bakış açısıyla düşünüldüğünde yaşamınız boyunca yaptığınız çeşitli işlerin toplamı kariyerinizi şekillendirir. Ancak, bu tanımlar kariyerin anlamını tam olarak yakalamaz. Kariyer; daha geniş, yaşamı kapsayan bir anlama sahiptir. Bir iş veya yüksek okul hakkında aldığınız kararları yaşam boyu sürecin değerli bileşenleri olarak düşünün. Bu şekilde bakıldığında kariyer; eğitim, sosyal, ekonomik, ruhsal (ve eğer söz konusu ise politik) çabalarınızı yönlendiren ve benzersiz kişilik özelliklerinizi, temel yaşam değerlerinizi yansıtan kararlarınızın toplamı olarak tanımlanabilir. Kişisel özelliklerinizi tamamlayan ve temel yaşam değerlerinizi gerçekleştirmenize yardımcı olan meslek seçimleri yaparak kariyeriniz için önemli bir adım atabilirsiniz.
Kariyer Planı Nasıl Yapılır?
Kariyer planı; becerilerinizi, ilgi alanlarınızı, kariyer hedeflerinizi belirlemenizi ve onlara ulaşmanıza yardımcı olacak eylemleri gerçekleştirmenizi sağlayan pratik bir stratejidir. Sadece tutkunuzu gerçekleştirmenize yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda somut eylemlerle kariyer hedeflerinizi gerçekleştirmek konusunda yardımcı olur.
- İlk önce, hangi kariyerin sizin için doğru olduğunu bulmanız gerekir. İlgi alanlarınıza ve güçlü yönlerinize göre seçiminize öncelik verin ve maaş, şirket kültürü, çalışma saatleri, işe gidip gelme zamanı gibi faktörlerin önemini göz önünde bulundurun.
- Mevcut becerilerinizi listeleyin. Yeteneklerinizi ve deneyimlerinizi listelemek sadece size hangi kariyer yolunun uygun olduğunu anlama konusunda yardımcı olmaz, aynı zamanda tercih ettiğiniz rotayı almaya yetecek nitelikte olup olmadığınızı anlamanız için de yardımcı olur.
- Hedefler ve eylemler belirleyin. İdeal kariyer yolunuza karar verdikten sonra, hedeflerinizi belirlemelisiniz.
- Hedefleriniz hangi eylemleri yapmanız gerektiğine karar vermenize yardımcı olur.
- Hedeflerinizin her biri için son tarihler belirlemek sizi işlerinizi bitirmek için motive eder. İster kesin tarihler belirleyin, isterseniz daha geniş bir zaman ölçeği seçin (örneğin belirli bir ay) kariyer planınıza tarih eklemek, hedeflerinize gerçeklik kazandırır.
Kurum İçinde Yükselmek
Çalışanların kurum içinde yükselmesi, insan kaynaklarının (İK) kariyer planlamadaki etkinliği ile ilgilidir. Şirketlerin insan kaynakları departmanı her pozisyonu kendi özelinde değerlendirmeli ve görevlendirmeleri uygun kişilere vermelidir. İK planlama sayesinde işletmenin insan gücü kaynağını etkili bir biçimde kullanabilmesi sağlanır. Çalışan kişilerin kurum içi terfi almasında önemli rol oynayan kurumsal kariyer planlama;
- Çalışanın kendini değerlendirebilmesine,
- Kişilerin bireysel başarılarını gerçekleştirmelerine,
- Çalışanın kendisini geliştirmesine ve ilerlemesine
- Verilen seminer ve kurslarla çalışana iyi bir eğitim ve kariyer imkânı sunulmasına yardımcı olur.
Sektör Bazlı Kariyer Planı
Kariyer planlaması konusunda hangi sektörde çalışmak istediğiniz oldukça önemlidir. Sektör bazlı kariyer planlaması; mesleğiniz, ilgi alanlarınız ve becerileriniz etrafında şekillenir. Bunun için ilk olarak mesleğinize uygun sektörleri araştırmakla işe başlayabilirsiniz. Ancak bunun öncesinde mesleğiniz hakkında detaylı bilgilere sahip olup olmadığınızı da sorgulamanız önemlidir. Mesleğinizin gerektirdikleri tüm özellikleri ve nitelikleri taşıdığınızdan emin olmalısınız. İş arama sitelerinden mesleğiniz ile ilgili iş ilanlarını gözden geçirebilirsiniz. Çalışmak istediğiniz sektörün gerektirdiği nitelikler hakkında bu sektörde çalışanlardan bilgi alabilirsiniz.
Hedefler Nasıl Belirlenmeli?
Kariyer hedefi belirlenirken kişi öncelikli olarak kendini tanımalıdır. Geçmiş deneyimlerini gözden geçirerek hangi alanlarda başarılı olduğunu ve nelerden hoşlandığının farkına varmalıdır. Öz farkındalık, kariyer hedeflerini belirlemenin ilk ve en önemli adımıdır. Kişisel beceriler ve nitelikler de hedef belirlemede önemli rol oynar. Bilgisayar bilgisi, yabancı dil seviyesi, diksiyonun düzgün olması gibi özellikler ile çalışmak istenen sektöre ait özel nitelikler kariyer seçimlerinin temelini oluşturur. Eğer kariyer hedefiniz bankacılık ise sektör ile ilgili bölümlerden mezun olmanız gerekir. Sayısal yeteneğinizin güçlü olması, bilgisayar kullanabilmeniz mesleğin gereklilikleridir. Bununla birlikte insan iliklilerinde başarılı, sabırlı ve hoşgörülü olmak ise kişisel özelliklerdir.
