Her gün kimi zaman fark etmeden kimi zaman ise “Aman ne olacak” diyerek tonlarca gıdayı çöpe atıyoruz. Bu gıdalarla birlikte sadece paramızı değil dünyamızın geleceğini de israf ediyoruz. Mutfakta geri dönüşümün gıda israfının önüne geçmek için önemine değinen DoktorTakvimi uzmanlarından Dyt. İrem Altıparmak, önemli ipuçları paylaşıyor.
Gıda israfı, birçoğumuz düşündüğünden çok daha büyük bir sorun… Dünyada üretilen tüm gıdaların yaklaşık üçte biri çeşitli nedenlerle israf ediliyor. Bu da her yıl yaklaşık 1,3 milyar ton gıdanın çöpe gitmesi anlamını taşıyor. “Aman sadece bir parça şey” diyip attığınız yiyeceklerin sadece para israfı olmadığını hatırlatan DoktorTakvimi uzmanlarından Dyt. İrem Altıparmak, atılan yiyeceklerin çürüdüğü ve metan gazı ürettiği için iklim değişikliğine sebebiyet verdiğinin altını çiziyor. Suyun da çok fazla israf edildiğine dikkat çeken Dyt. Altıparmak, Dünya Kaynakları Enstitüsü’ne göre, tarım için kullanılan tüm suyun %24’ü her yıl gıda atıklarıyla kaybediliyor. Bu da yaklaşık 170 trilyon litre su demek. Bunları önlemek sizin elinizde” diyor.
Dyt. Altıparmak gıda israfını önlemek isteyenler için yapılabilecekleri şöyle sıralıyor:
- Alışverişe çıkarken ihtiyaç listesi hazırlayın. Böylelikle ihtiyacınızdan fazla yiyecek almamış olacaksınız. Ayrıca küçük bir ipucu alışverişe aç karnına çıkmayın.
- Yiyecekleri doğru şekilde saklayın. Yanlış depolama, büyük miktarda gıda israfına yol açıyor. Çoğu insan meyve ve sebzeleri nasıl saklayacaklarını bilemediklerinden yiyecekler çürüyebiliyor. Örneğin; patates, domates, sarımsak ve soğan buzdolabında değil oda sıcaklığında muhafaza edilmelidir. Bazı gıdalarda “etilen gazı” bulunur. Etilen, gıdaların olgunlaşmasını hızlandırır ve bozulmaya neden olabilir. Muz, avokado, domates, kavun, şeftali, armut, yeşil soğan etilen gazı içerir. Erken bozulmayı önlemek için bu yiyecekleri patates, elma, yeşillikler, çilek ve biber gibi etilene duyarlı ürünlerden uzak tutun.
- Yiyecekleri korumayı öğrenin. Asitleme, kurutma, konserve, fermente etme, dondurma işlemleri gıdaların uzun süre dayanmasını sağlar ve israfı önler. Örneğin; fazla olgunlaşmış elmaları konserve yapıp elma püresine dönüştürebilir veya havuçtan turşu yapabilirsiniz.
- Dondurduğunuz gıdaları smoothie yapabilirsiniz. Örneğin; buzdolabınıza attığınız çilek veya muzları kefir veya sütünüzün içine atabilirsiniz. Dışarıdan alacağınız “hazır meyveli kefiri” tüketmek yerine sizin evde kendi meyvenizle yapmanız hem daha sağlıklı olacaktır hem de gıda israfını önleyecektir.
- Buzdolabınızı düzenleyin. Yiyecekleri net bir şekilde görebilmeniz için buzdolabınızı düzenli tutun ve yiyeceklerin bozulmasını önleyin. First in, First Out (FIFO) yöntemini kullanın. Örneğin; bir kutu çilek aldığınızda, yeni paketi eski paketin arkasına yerleştirin. Bu, önceki gıdaların israf edilmemesine, kullanılmasına yardımcı olacaktır.
- Tabağınızda kalan yiyecekleri çöpe atmak yerine porsiyonları küçültmeyi deneyin.
- Yeniden kullanın. Kahve tüketen biriyseniz telvesinden yararlanın. Kahve telvesi bitkiler için mükemmel bir gübredir. Ayrıca doğal bir sivrisinek kovucudur.
