Ev sahibi olmak, bir insanın hayatı boyunca alacağı en önemli kararlar arasında sayılabilir. Maket üzerinden, tamamlanmış ya da ikinci el konut satın alırken dikkat edilmesi gerekenler ihtiyaç ve beklentilere göre değişiklik gösterir. İşin püf noktalarını bilenler hem satın alma kararı verirken hem de yeni eve taşınma aşamasında sorunsuz bir alışverişin altına imzalarını atabilirler. Satılık daire seçerken vakit kaybetmemek ve enerjinizi tüketmeden en doğru sonuca ulaşmak için önerilerimize kulak verebilirsiniz
Ev seçimi nasıl yapılmalı?
Ev aramaya başlarken ilk olarak bütçenin doğru belirlenmesi gerekir. Mevcut birikim, düzenli gelir ve alternatif kredi teklifleri değerlendirilerek satılık konut seçeneklerinin ön elemeden geçirilmesi en doğru başlangıçtır. Hızlı bir ön değerlendirme için öncelikle;
- Evin konumu
- Büyüklüğü, cephesi
- Yapı özellikleri, zemin durumu, depreme dayanıklılık
- Ulaşım alternatifleri, sosyal çevre
- Bulunduğu kat
- Acentenin güvenilirliği
gibi konular dikkatle gözden geçirilmelidir. İhtiyaç ve beklentiler göz önünde tutularak değerlendirme kriterleri genişletilebilir. Evin krediye uygun olup olmadığını mutlaka araştırılmalıdır. Krediye uygun bir satılık konut seçerek olası zaman kayıpları ve maddi riskler işin başında önlenebilir. Satın alınacak evin krediye uygun olup olmadığını anlamak için aşağıdaki hususlar dikkatle araştırılmalıdır:
- Kat irtifakı veya mülkiyet durumu
- Evin projeye uygun şekilde tamamlanmış olması
- Evin tapuda “mesken” olarak görünmesi
- Hissedarların sorunsuz paylaşım yapmış olması
Evin fiyatı ile piyasa değeri detaylı olarak karşılaştırılmalıdır. Satılık konutun fiyatı yakın çevredeki muadil evlerin değerleriyle uyumlu olmalıdır. Benzer konum, büyüklük ve daire içi özellikler karşılaştırılarak ev için istenen rakamın güvenilirliği belirlenebilir. Örneğin İzmir Karşıyaka’da satılık daire fiyatlarına ilişkin olarak farklı kaynaklardan gelen ilanları Flatfy ile inceleyerek bir fikir edinebilirsiniz. Kira ile yatırımının geri dönüşü olarak adlandırılan “amortisman süresi” de satın alınacak evin gerçek değerini ortaya çıkarır. Evin üzerinde ipotek ya da haciz olup olmadığı kontrol edilmelidir. Üzerine haciz konmuş bir ev kredili veya kredisiz hiçbir şekilde satın alınamaz. İpotekli bir evin tapu işlemlerinin tamamlanması için ipoteğin kabul edilmesi şarttır. Kredi borcu devam eden bir evin satın alınmak istenmesi halinde olası tüm riskler baştan hesaplanmalıdır. Evin konumu, ulaşım alternatifleri ve sosyal çevre dikkatlice değerlendirilmelidir. Ulaşım seçenekleri özellikle büyük şehirlerde satılık daire almak isteyenlerin düşünmesi gereken bir konudur. Evin gelecekteki değerine katkı sağlamanın yanında yaşam konforu üzerinde de doğrudan etkisi vardır. Merkezi konum ve zengin ulaşım imkânları zaman tasarrufu sağlayan en önemli kriterlerdir. Ulaşım seçenekleri değerlendirilirken evin eğitim kurumları, hastane, alışveriş merkezleri veya parklara olan yakınlığı da göz önünde bulundurulmalıdır.
Apartman düzeni ve komşuluk ilişkileri araştırılmalıdır. Apartman düzeni ortak alanlardaki yönetimi şekillendirir. Yenilikçi bir yönetim anlayışı yaşam kalitesine olumlu katkı sağlar. Komşuluk ilişkileriyse özellikle günümüzde tercih edilen evden çalışma şartlarına uyumu kolaylaştırır. Bu aşamada satın alınacak eve karar vermeden önce komşularla konuşmak faydalı olacaktır. Alınacak evde kiracı varsa sözleşme şartları mutlaka değerlendirilmelidir. Almayı düşündüğünüz evde bir kiracı oturuyorsa sonradan başınızın ağrımaması ve kiracıyla ihtilafa düşmemek için sözleşme şartları konunun uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.
Dikkat edilmesi gereken detaylar
Konut satın alırken çoğumuz fiyat ve ödeme seçeneklerine odaklanıp kalır. Hayati risklerin geri plana itildiği süreç içinde deprem güvenliğinden iskâna, malzeme kalitesinden yalıtıma kadar her detayın incelenmesi gerekir.
Kat irtifakı ve iskân şartı nedir? Bir evin nüfus cüzdanı olarak değerlendirilen kat irtifakı hangi katta ve hangi daireye sahip olduğunuzu gösterir. İskân belgesiyle inşaat bittikten sonra verilir. İskân ruhsatı bulunmayan binalarda satın alma işlemi sonrası yaşamın başlaması için yaptırılması zorunlu olan elektrik ve su abonelikleri sanayi tipi kullanım rakamlarıyla ücretlendirilecektir.
Net ve brüt metrekare farkı önemli mi? Konut sahiplerini hayal kırıklığına uğratan en önemli konu net ve brüt metrekare arasında yaşanan farktır. Bu farkın %50’lere ulaştığı projelerin olduğu gözlerden kaçırılmamalıdır.
Yalıtıma dikkat! Yapıların yangından korunması hakkındaki yönetmelik, ses, su ve ısı yalıtımı hakkında da belli kuralların hayata geçirilmesini zorunlu tutar. Yeni nesil beklentilere uygun olarak projelendirilen evlerde tüketici memnuniyeti en üst seviyedeyken eski yapılarda yalıtım sorununun sonradan ciddi maliyetler çıkarabileceği unutulmamalıdır.
Elden ödeme yapmayın! İnşaat şirketine veya şahıslara elden ödeme yapılmaması ev almak isteyenlerin bilmesi gereken son derece kritik bir ayrıntıdır. Banka aracılığıyla yapılacak ödemelerin dekontunun saklanmasına ve inşaat firmasıyla yapılan sözleşmelerin de noter aracılığıyla yapılmasına özen gösterilmelidir.
Kira kadar aidata son verin! Satılık konut alırken ve eve yerleşme aşamasında yaşanan masraflar ciddi rakamlara ulaşır. Kapsamlı sitelerde geçerli olan aidat rakamları hakkında da baştan bilgi sahibi olunmalıdır. Son dönemlerde hayata geçirilen konut projelerinde aidat rakamının belli bir süre ödenmemesi gibi kampanyalar yapıldığı gibi, sosyal donatılar açısından zengin seçeneklere sahip sitelerde de rakamların yüksek olduğuna dikkat çekmek gerekir.
Cayma ve iade hakkı nedir? Tüketicinin verdiği karardan cayma hakkına dair yürürlükte olan uygulamalar, karşılıklı olarak her iki tarafın da haklarının korunmasını amaçlar. Seçtiği konutu almaktan vazgeçen tüketiciler paralarını yapılan yeni düzenlemelere göre nasıl alabileceklerini detaylı olarak araştırmalıdır.
Yatırımcı gözüyle
Büyük şehirlerde yaşanan her gelişme konut fiyatlarına pozitif etki sağlar. Gerek oturum gerekse yatırım amaçlı olarak yapılan satın alma tercihlerinde dikkat çeken 2+1 eğilimi farklı taleplerin aynı anda karşılanmasına imkân verir. Yeni projelerde fiyat artışının en çok bu dairelerde yaşanması yatırımcıların tercihleri üzerinde de etki gösterir. Yeterli büyüklüklerde 2 odaya eklenen salon, banyo ve mutfak her türlü ihtiyacın kendi içerisinde görülmesine imkân verir. Projesine göre değişiklik göstermekle birlikte bazı 2+1 dairelerde açık mutfak kullanılırken bu evler iş yeri olarak da değerlendirilebilir. 1+0 veya 1+1 dairelerin her projede olmaması küçük ev arayan yatırımcıların tercihlerinin 2+1’e çevrilmesine neden olur. İstanbul’un hızla gelişen bölgesi Sancaktepe’deki satılık daireler arasından tam da aradığınız gibi bir 2+1 bulmanız mümkün. Kendiniz ve sevdikleriniz için yeni bir yaşama adım atmadan önce satılık konut alırken dikkat etmeniz gereken başlıklara göz atabilir ve yatırımcı tercihlerinin nasıl şekillendiği hakkında fikir sahibi olabilirsiniz.
Global emlak arama motoru Flatfy, kiralık veya satılık ev arayışında olan kişilere oldukça geniş bir seçenek havuzu sunmasının yanında periyodik olarak emlak sektöründeki fiyat değişimlerine ilişkin raporlar yayımlıyor. Flatfy tarafından paylaşılan bu raporlar dönemsel dalgalanmaları içeriyor ve ev arayışında olan kişiler için yol gösterici bir nitelik taşıyor.
