Anayasa Mahkemesi (AYM), 2004’deki Pamukova hızlandırılmış tren katliamında’ annelerini kaybeden Burcu ve Yücel Demirkaya’nın başvurusunda yaşam hakkının maddi ve usul yönünden ihlal edildiğine hükmederek 90 bin lira manevi tazminat ödenmesine karar verdi.
Başvuruyu inceleyen Yüksek Mahkeme, bilirkişi raporlarıyla sorumluların tespit edilmesine rağmen hiçbir devlet görevlisinin ceza almamasını eleştirdi.
“Tepki derecesi yeterli değildi”
Ardından da şu değerlendirmeyi yaptı: “Kazanın ardından derhal başlatılan soruşturmada delillerin de süratle toplanarak olayın meydana geldiği şartların ortaya çıkarıldığı ve sorumluların tespit edildiği görülmüştür. Buna karşılık demir yolunun güvenli bir şekilde işletilmesi için gerekli üstyapı, teknik donanımı sağlama ve denetim konularında kusurları olduğu değerlendirilen kamu görevlileri hakkında açılan bir ceza davası bulunmamaktadır.
“Kusur ve sorumlulukları yargı sürecine katılan tüm adli birimler tarafından kabul edilen makinistler hakkındaki ceza davası ise zaman aşımı nedeniyle düşmüştür.
“Neticede bu derece vahim sonuçları olan bir olayda kusurlu oldukları bilirkişi raporlarıyla tespit edilmesine karşılık cezai sorumluluğuna yargı organlarınca kesin olarak karar verilen kimse bulunmamaktadır.
“Bu durumda somut olayda yargı sisteminin yaşam hakkı ihlallerinin önlenmesindeki caydırıcı rolü yerine getirdiği söylenemeyeceği gibi olayın ciddiyeti karşısında yetkili makamlar tarafından gösterilen tepkinin derecesinin de yeterli olmadığı değerlendirilmiştir.
AYM’nin kararın gerekçesinde de “Tren kazasında yetkili makamların demir yolu taşımacılığı gibi tehlikeli bir faaliyet nedeniyle yaşam ve fiziksel bütünlüğe karşı oluşan riskleri bertaraf etmek için kendilerine düşen pozitif yükümlülük kapsamında gerekli ve yeterli önlemleri aldıklarının söylenemeyeceği kanaatine varılmıştır. Açıklanan gerekçelerle yaşam hakkının maddi boyutunun ihlal edildiğine karar verilmiştir.”
Bir senede ikinci karar
AYM’den çıkan karar yıl içinde ikinci. Yüksek mahkeme Ocak 2022’de de eşini kaybeden Serap Sivri’nin başvurusunda ‘yaşam hakkın ihlali’ kararı vermiş ve yargılamanın ‘sürüncemede’ bırakıldığını belirterek 50 bin TL tazminat ödenmesine hükmetmişti.
