Konut kredisi çekileceği zaman, inşaat sektöründe veya daha birçok alanda çok kez trampa kelimesini duymuş olabilirsiniz. Trampa kelimesinin tam olarak karşılığının ne olduğunu bilmeyebilir veya yetersiz bilgiye sahip olabilirsiniz. Trampa nedir ve nasıl yapılır? Trampa sözleşmesi özellikleri nelerdir?
Trampa kelimesi kulağa yabancı gelen fakat bir o kadar da sıklıkla duyulan kelimelerden biridir. Trampa kelimesinin yerine Türkçe karşılığı olarak takas kelimesi kullanılabilir. Aslında trampa sözcüğü takas yapmak anlamına gelir.
Trampa Nedir?
Takas veya trampa, herhangi bir değişim aracı kullanılmaksızın, mal ve hizmetlerin diğer mal ve hizmetlerle değiş tokuş edildiği bir ticaret tipidir.
Henüz parasal bir sistem kurmamış topluluklarda görülebileceği gibi, modern ekonomilerde de parasal sistemin yanı sıra varlığını sürdürmektedir. Ancak, takasın parasal ticaretin yerini alması, parasal sistemin çöktüğü zamanlarda (örneğin hiperenflasyon dönemi) mümkün olabilmektedir.
Mal ve hizmet alışverişinde, para kullanılmaya başlamadan önce, insanların, ihtiyaç duydukları veya arzu ettikleri mal veya hizmetleri, ellerindeki veya üretebildikleri, sağlayabildikleri mal veya hizmetler karşılığında alıp satmasına dayanan işlemdir.
Satım sözleşmesine benzemekle birlikte, ondan farklı olarak satıcının temin ettiği bir mal ya da hak karşılığında alıcının para yerine başka bir malın mülkiyetinin ya da hakkın geçişini üstlenmesidir.
Trampa sözleşmesiyle taraflar edimleri karşılıklı olarak değiştirdiklerinden tam iki tarafa borç yükleyen sözleşme çeşitlerinden biridir ve satım sözleşmesine olan benzerliği nedeniyle borçlar kanununda trampaya da satış sözleşmesine uygulanan hükümlerinin kullanılacağı düzenlenmiştir.
Trampa Nasıl Yapılır?
Trampa bir malın, farklı kimseye ait olan başka bir mal ile değiştirilmesi işlemidir ve bu işleme kısaca takas denilir. Tapu Müdürlüklerinde yapılan takas işlemine trampa denilir. Trampanın yapılabilmesi malların aynı değere sahip olmalarını gerektirmez. Aynı değerde olmayan iki mal da kişilerin anlaşması sonucu takas edilebilir.
Karşılıklı olarak yapılacak olan bu trampa için malların değerlerinin eşit olup olmadığı yönünde değerlendirmeler ve kontroller yapılmaksızın yalnızca satıcı ve alıcı arasında anlaşma yapılmış olması yeterlidir.
Trampa işlemi hukuk alanında Borçlar Kanunu gereklerine göre yapılır. Tapuda trampa masrafı adı altında ödenecek olan bedel, karşılıklı şekilde tapu harcı ödemekle yapılır. Gerekirse satıcı ve alıcı arasında Trampa Sözleşmesi düzenlenerek bu işlemler yazıl hale getirilebilir. Tapuda trampa işlemi için bazı belgeler gereklidir. Bu belgelerin tamamlanması ve karşılıklı anlaşmanın ardından onaylanan trampa işlemi ile tüm gereklilikler yerine getirilir.
Trampa Sözleşmesi Özellikleri
Trampa sözleşmesi iki tarafında karşılıklı olarak dahil edildiği bir sözleşmedir. Trampa sözleşmesi ile birlikte iki tarafa da borç yüklenir. Her iki taraf da asli edim yükümlülüğüne tabi olur. Her iki taraf için bu borçlar paradan farklı olan mallardır. İki taraf da, hem alıcı konumunda hem de satıcı konumundadır.
Taraflardan biri diğerini para ödeyecektir şeklinde bir anlaşma da yapılabilir. Malın bir hizmetle veya paranın parayla değiştirilmesi bir trampa sözleşmesi değildir. Genel olarak çift satış sözleşmesinden daha farklıdır. Çift satış sözleşmelerinde iki farklı sözleşme bulunur ve bu sözleşme karşılıklı olmaz. Bunun nedeni ise devamlılıklarının ve varlıklarının birbirine bağlı olmamasıdır. Birinin geçersiz olması halinde diğeri geçersiz olmaz. Fakat trampa sözleşmesinde bu durum tam tersidir. Tek bir hukuki işlem bulunur.
Tapuda Takas İçin Gereken Belgeler Nelerdir?
Tapuda takas işlemini gerçekleştirmek için tarafların ibraz etmesi gereken belgeler şunlardır:
- Gayrimenkul sahibi ya da temsilcilerinin T.C. kimlik numarası bulunan nüfus cüzdanları
- Takası yapılacak gayrimenkullerin varsa tapusu, yoksa ada parsel numarasını belirten belge
- İşlem temsilci aracılığı ile gerçekleştirilecekse vekaletname ya da yetki belgesi
- Gerçek kişilerde 1 adet 4×6 ebadında vesikalık fotoğraf
- Bina nitelikli taşınmazlarınn trampa işlemi için Zorunlu Deprem Sigortası (DASK)
- Gayrimenkullerin bulunduğu belediyelerden alınan emlak değerini yani rayiç bedeli gösterir belge
İşlemin gerçekleştirilmesi için tapu harcı ve döner sermaye ücretinin ödenmesi gerekir. Rayiç bedeli yüksek olan gayrimenkul esas alınarak her yıl belirlenen tapu harcı oranında ödeme yapılır. Taraflar rayiç bedelden yüksek bir gayrimenkul değeri belirtilirse de bu bedel üzerinden tapu harcı hesaplanır. Döner sermaye ücreti ise her yıl döner sermaye işletmesi tarafından belirlenen tarifeye göre ödenir.
