Günümüzde pek çok alanda “akıllı” ibaresi yer almaya başlamış ve bu da teknolojinin ilerleme kaydettiğini gösteren bir unsur olarak benimsenmiştir. Akıllı şehir, çok kısaca ileri düzey teknoloji ile donatılan kentleri ifade eden bir terimdir. Bu kentler bireylerin yaşam standartlarını yükseltmeyi ve daha yaşanılabilir bir gelecek sunmayı hedefler.
Bir şehrin akıllı statüsü kazanması için öncelikle yeteri kadar enerjiye ve suya sahip olması gerekir. Bununla beraber şehrin çözümsel bir atık yönetim mekanizması ve toplu taşıma sistemi barındırması şarttır. Kent alan ağları, e-belediye, fiber optik kablolama, kent güzergâhı adres veri mekanizması, otomasyon kayıt sistemi gibi birtakım uygulamalar akıllı kenti oluşturan unsurlar olarak sıralanabilir.
Akıllı kentlerde bulunan yapay zekâ tabanlı sistemler sayesinde bireylerin yaşamı daha da kolaylaştırılır. Örnek vermek gerekirse trafik yoğunluğunun belirli saatlerde azaltılması, gerek çalışan gerekse öğrenim görenler için rahatlık sağlar. Şehrin pek çok noktasına konumlandırılan kameralarla güvenliğin artırılması da bu sistemin getirileri arasında bulunur.
Akıllı kent uygulaması ile enerji kullanımında hem tasarruf hem de verim sağlanması amaçlanır. Uygun bulunan atıkların geri dönüştürülme işlemi, kaynakların gereksinim miktarınca tüketilmesi ve akıllı hava filtrelerinin kullanılması bu sistemin önemli parçaları olarak değerlendirilir. Sürdürülebilir enerjinin devamlılığı söz konusu mekanizma sayesinde izlenebilir.
Adım adım ilerlemeyi sürdüren akıllı kent projeleri, dünyanın pek çok kentinde etkisini göstermeye başlamıştır. Tokyo, Londra, Oslo, Hong Kong, Stockholm, Amsterdam gibi çeşitli şehirler akıllı şehir statüsü kazanma yolunda büyük bir ilerleme kaydetmiştir. Ülkemizde de bu konu ile ilgili gereken adımlar izlenerek akıllı kent örneklerinin temelleri atılmaktadır.
Söz konusu projenin uygulamaya girmesi onlarca alanda yaşam standartlarının yükseltilmesini sağlar ve bu da daha gelişmiş bir dünyaya kapı aralamak anlamına gelir. Gelecek nesillerin rahatı ve huzuru için geliştirilmekte olan bu projeler, özellikle israfın önüne geçmek için atılan en önemli adımlardan biri olarak değerlendirilir.
Şehirleşme Nedir?
Şehirleşme, kentlerin büyümesi neticesinde meydana gelen yaşam tarzı değişimleri olarak tanımlanabilir. Bununla birlikte şehirleşme kavramı maneviyat alanında farklılaşmayı ve kente uyum sağlama sürecini de kapsar. Nüfus bakımından oldukça geniş bir kitleye sahip olan şehirlerin kırsal kesimden aldığı göçler şehirleşmenin oluşmasına zemin hazırlar.
Akıllı Şehir Uygulamaları
Akıllı şehir uygulamaları, hem sosyal hem fiziksel hem dijital alanlarda planlama yaparak bu planlamayı birlikte değerlendirebilmeyi amaçlar. Aynı zamanda bütünleşik yapılı hizmet sunmayı hedefleyen bu uygulama sayesinde yenilik üretme gücü artırılabilir. Daha refah ve daha yaşanabilir şehirler oluşturmak söz konusu uygulama ile mümkün hâle gelir. Sürdürülebilir bir yaşam için akıllı şehir uygulamaları yürürlüğe girer.
Akıllı Şehir (Kent) Özellikleri
Akıllı şehir özellikleri arasında güvenlik, ekonomi, yönetim, temiz enerji ve aydınlatma alanlarında akıllı sistemin uygulanması bulunur. Bunun yanı sıra tasarruf yapan binalar, trafikle ilgili geliştirilen çözümler, park alanları, toplu taşıma ile ilgili uygulamalar, acil durum ve afet yönetimi, akıllı altyapı gibi özellikler de akıllı şehir projeleri kapsamında yer alır. Tüm sistemlerin bir arada bulunduğu ve gereksinimlerin sağlandığı kentlere de akıllı kent adı verilir.
Akıllı Şehir Bileşenleri Nelerdir?
Akıllı kentler, her birey için sürdürülebilir yaşam alanları oluşturmayı hedefleyen araçlardır. Dünya çapında geçerli olan akıllı şehir uygulaması çerçevesinde enerji, iletişim, atık su, acil durum, güvenlik, ulaşım, sağlık, barınma, eğitim-öğretim, rekreasyon, şehir planlama, ekonomi, finans ve sosyal hizmetler; akıllı şehir bileşenleri olarak kabul edilir.
Akıllı Şehir Planlaması Nasıl Yapılır?
Hem yönetim hem operasyonlarda uzun süreli gelişim açısından kentsel planlamanın büyük bir yeri vardır. Modern kentler, dijitalleşme yöntemiyle gelişir ve bu durum göz önüne alınarak akıllı şehir planlaması yapılmalıdır. Bunun yanı sıra söz konusu şehrin gelişim yapısı dikkate alınarak akıllı şehir sistemleri kurulumu gerçekleştirilebilir.
Akıllı Sistemlerin Şehirlerde Kullanımı
Akıllı şehirler, dört aşama ile çalışan bir sisteme sahiptir. Bu adımlar; veri toplama, analiz etme, iletişim kurma ve eyleme geçmedir. Kentin farklı bölgelerine kurulan kamera, trafik sensörü, hareket sensörü ve hava kalite sensörü gibi gelişmiş araçlar; gerçek zamanlı veri toplama işlemi gerçekleştirir. Söz konusu sensörler, bağımsız olabilir veya başka cihaza gömülebilir.
Akıllı şehir projesi kapsamında toplanan veriler; bulut, bilgisayar veya sunucu yardımıyla analiz edilir. Sonuç, karar verici birimlere aktarılır. Hem şehir operasyonlarını hem varlık yönetimini optimize etmek amacıyla bu veriler kullanılır. Dijital olmakla birlikte geniş bir sürecin kaydedilmesi, akıllı şehir projesi kapsamında beklenen bir eylem olarak görülür.
Türkiye’deki Akıllı Şehirler
Dünya üzerinde olduğu gibi Türkiye sınırları içerisinde de bu projenin ilk örnekleri verilmeye başlanmıştır. Tam anlamıyla akıllı şehir statüsüne kavuşmasa bile bu konuda yapılan çalışmalara örnek gösterilecek iller yok değildir. Akıllı şehir projelerine yatırım yapılmaya başlanması, bu yoldaki kararlılığı doğrular nitelikte bir adım olarak yorumlanabilir.
İstanbul başta olmak üzere Ankara, Kayseri, Bursa, Trabzon, Gaziantep gibi büyükşehir belediyelerine ilgili projeye yatırım yapıldığı bilinir. Bununla birlikte Türkiye’nin ilk entegre akıllı kent uygulamasının Karaman ilinde başladığı kaydedilmiştir.
İlk Akıllı Şehir
Dünya’nın pek çok yerinde akıllı şehir örnekleri ile karşılaşmak mümkündür. Bu konuda Singapur’un ilk akıllı ülke olduğu bilgisi mevcuttur. Güneydoğu Asya’da bir şehir devleti olan Singapur, pek çok alanda akıllı sistemden faydalanmaya başlamıştır. Oldukça gelişmiş özellikleri ile dikkat çeken şehir devleti, akıllı şehir projesiyle dikkatleri üzerine çeker.
Akıllı Şehir Uzmanı Nedir? Ne İş Yapar?
Giderek yaygınlaşması planlanan akıllı kent projesinin yürütülmesi için yetkin kişilere ihtiyaç duyulur. Planlama alanında görev alan akıllı şehir uzmanı için belirlenen pek çok yetkinlik mevcuttur. Söz konusu kişilerin ilk görevleri gerek yerel gerekse ulusal sistemlerin meydana getirilerek bu sistemlerin analiz edilmesidir.
Coğrafi veri tabanlarının sistematik şekilde belirlenmesi, nitelikli insan gücünün projelere katılım sağlaması, bilişim sistemlerinin entegrasyon işlemi gibi hususlarda bu uzmanlardan yararlanılır. Doğal kaynakların doğru şekilde tüketilmesi, akıllı kent uygulamalarının gereken şekilde iletilmesi ve maliyet yönetimi gibi işlemler de yine uzmanından sorulur.
Doğru projeler ile yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen bu kişiler; kültürel, sosyal ve şehirsel gelişimi destekleyen alanların oluşturulmasına yardımcı olurlar. Bunun yanı sıra yerel yönetimlere destek olmak, güvenlik sistemi kurmak, yasal çerçeveyi çizmek ve akıllı kent mimarisini oluşturmak da yine akıllı şehir uzmanının vazifeleri arasında yer alır.
