Tarihte Bugün: Hızır Bey, İstanbul’un İlk Belediye Başkanı Olarak Atandı

30 Mayıs, Miladi takvime göre yılın 150. (artık yıllarda 151.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan gün sayısı 215.

Demiryolu

• 30 Mayıs 1935 tarih ve 2775 sayılı kanunla İzmir-Aydın Demiryolu bütün şubeleriyle satın alındı. 1 Haziran itibariyle Devlet Demiryolları şebekesine katıldı.

Olaylar

• 1431 – Jeanne d’Arc, büyücülük suçu ile yargılandı ve yakıldı.
• 1453 – Fatih Sultan Mehmet, Hızır Bey’i (Çelebi) İstanbul’a ilk belediye başkanı olarak atadı.
• 1453 – Fatih Sultan Mehmet, İstanbul Üniversitesi’ni kurdu.
• 1536 – İngiltere Kralı VIII. Henry, Jane Seymour ile evlendi.
• 1631 – Fransa’nın ilk gazetelerinden, La Gazette, Théophraste Renaudot tarafından yayımlanmaya başlandı.
• 1740 – Osmanlı Devleti, Fransa ile kapitülasyon antlaşması yaptı.
• 1806 – Andrew Jackson, Charles Dickinson adında birini karısına hakaret ettiği için yaptıkları düelloda öldürdü. Andrew Jackson, o tarihte henüz ABD Başkanı olmamıştı.
• 1876 – Osmanlı Padişahı Abdülaziz, 30 Mayıs 1876 Darbesi ile tahttan indirildi. Yerine yeğeni V. Murat geçti.
• 1913 – I. Balkan Savaşı sona erdi.
• 1920 – Cafer Tayyar Eğilmez’e, Edirne Müdafaa-i Hukuk Merkez Heyeti’nce Trakya Müdafaa-i Milliye Kumandanı sanı verildi.
• 1920 – Fransa ve TBMM Hükûmeti arasında geçici bir ateşkes imzalandı. TBMM’nin kazandığı askerî başarılar ve diplomatik zaferler sonrası, Fransa ile Sakarya Zaferi’nden sonra Ankara Antlaşması imzalandı. (20 Ekim 1921)
• 1921 – Çankaya Köşkü, Mustafa Kemal’e armağan edildi. Atatürk, köşkü bir yazı ile Ordu’ya bağışladı.
• 1925 – 30 Mayıs Olayı gerçekleşti ve bu olay, o güne değin Çin’de gerçekleşmiş olan en büyük yabancı karşıtı gösteri oldu.
• 1935 – Belucistan’da meydana gelen depremde 20 bin kişi öldü.
• 1941 – II. Dünya Savaşı: Almanya Girit’i işgal etti.
• 1942 – II. Dünya Savaşı: 1000 kadar İngiliz bombardıman uçağının katıldığı ve 1,5 saat süren bir hava saldırısında Almanya’nın Köln kenti büyük hasar gördü.
• 1962 – 27 Mayıs askeri müdahalesinden sonra sivil yönetime geçildiğinde, İsmet İnönü Başkanlığında kurulan ilk koalisyon Hükûmeti olan CHP-AP ortaklığı, Başbakan İsmet İnönü’nün istifasıyla sona erdi.
• 1967 – Nijerya askerî diktatörlüğüne karşı yıllar süren mücadeleden sonra Biafra bağımsızlığını kazandı.
• 1968 – Fransa Devlet Başkanı Charles de Gaulle, Meclis’i feshederek normal süresinde seçimlere gidileceğini açıkladı.
• 1971 – İnsansız ABD uzay aracı Mariner 9, Mars hakkında bilgi toplamak üzere uzaya fırlatıldı.
• 1975 – Mehmet Ali Aybar, Sosyalist Devrim Partisi’ni kurdu.
• 1981 – Bangaldeş’de Tuğgeneral Mansur Ahmet Hükûmete karşı ayaklanma başlattı. Devlet Başkanı Ziyaü’rrahman öldürüldü.
• 1982 – İspanya, NATO’nun 16. üyesi oldu. Aynı zamanda 1955 yılında Batı Almanya’nın katılımından sonra örgüte kabul edilen ilk ülke oldu.
• 1990 – Fransa, deli dana hastalığı nedeniyle Birleşik Krallık’tan sığır ve sığır eti ithalini yasakladı.
• 1990 – Sovyetler Birliği lideri Mihail Gorbaçov, Almanya konusunu görüşmek üzere Washington’a gitti.
• 1992 – Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Sırbistan’a Bosna’daki saldırıları durdurması amacıyla ambargo koydu.
• 1993 – PCI 2.0 veriyolu piyasaya sürüldü.
• 1996 – Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Konferansı, Habitat II Kent Zirvesi İstanbul’da başladı.
• 2020 – NASA astronotlarını taşıyan Crew Dragon Demo-2 uzay aracı fırlatıldı. 

Doğumlar

• 1757 – Henry Addington, İngiliz devlet adamı (ö. 1844)
• 1770 – Yekaterina Vladimirovna Apraksina, Rus soylu (ö. 1854)
• 1814 – Mikhail Bakunin, Rus anarşist (ö. 1876)
• 1814 – Eugène Charles Catalan, Belçikalı matematikçi (ö. 1894)
• 1845 – I. Amadeo, İspanya kralı (ö. 1890)
• 1859 – Pierre Janet, Fransız psikolog ve nörolog (ö. 1947)
• 1887 – Alexander Archipenko, Ukraynalı avangart sanatçısı, heykeltıraş ve grafiker (ö. 1964)
• 1890 – Paul Czinner, Macar asıllı film yönetmeni ve yapımcı (ö. 1972)
• 1896 – Howard Hawks, Amerikalı sinema yönetmeni ve yazar (ö. 1977)
• 1899 – Irving Thalberg, Amerikalı film yapımcısı (ö. 1936)
• 1908 – Hannes Alfvén, İsveçli astrofizikçi (ö. 1995)
• 1909 – Benny Goodman, Amerikalı caz ve swing müzisyeni ve klarnetçi (ö. 1986)
• 1912 – Hugh Griffith, Galli aktör ve En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (ö. 1980)
• 1919 – René Barrientos, Bolivya Devlet Başkanı (ö. 1969)
• 1920 – Franklin Schaffner, Amerikalı film yönetmeni (ö. 1989)
• 1926 – Nina Agapova, Sovyet-Rus oyuncu (ö. 2021)
• 1928 – Kadriye Latifova, Bulgar Türkü Türk halk müziği sanatçısı (ö.1962)
• 1931 – Rüçhan Çamay, Türk ses sanatçısı ve sinema oyuncusu
• 1934 – Aleksey Leonov, Sovyet kozmonot (uzayda yürüyen ilk insan) (ö. 2019)
• 1946 – Jan de Bie, Hollandalı ressam ve fotoğraf sanatçısı (ö. 2021)
• 1948 – Salvador Puig Antich, İspanyol anarşist (ö. 1974)
• 1950 – Bertrand Delanoë, Fransız siyasetçi
• 1951 – Zdravko Čolic, Bosnalı şarkıcıdır
• 1951 – Fernando Lugo, Paraguaylı siyasetçi ve eski Roma Katolik Kilisesi piskoposu
• 1955 – Colm Tóibín, İrlandalı yazar, gazeteci, eleştirmen ve şairdir
• 1958 – Marie Fredriksson, İsveçli pop-rock müzisyeni ve şarkıcısı (ö. 2019)
• 1958 – Theodore Martin McGinley, Amerikalı aktör
• 1959 – Phil Brown, İngiliz futbolcu, futbol antrenörü ve teknik direktördür
• 1960 – Stephen Duffy, İngiliz şarkıcı ve söz yazarı
• 1964 – Andrea Montermini, İtalyan yarışçı
• 1964 – Tom Morello, Amerikalı şarkıcı
• 1965 – Guadalupe Grande, İspanyol şair, yazar, eğitimci ve eleştirmen (ö. 2021)
• 1965 – Harald Glööckler, Alman modacı
• 1965 – Richard Machowicz, Amerikalı belgesel yapımcısı, sunucu, aktör, dublör ve yazar (ö. 2017)
• 1965 – Iginio Straffi, İtalyan yönetmen ve animatör
• 1966 – Fahim Fazli, Amerikalı oyuncu
• 1966 – Thomas Häßler, Alman eski millî futbolcu ve teknik direktör
• 1968 – Zacarias Moussaoui, Fas kökenli Fransız terorist
• 1971 – Duncan Jones, İngiliz film yönetmeni, yapımcı ve senaristtir
• 1971 – Idina Menzel, Amerikalı oyuncu ve şarkıcıdır
• 1974 – Big L, Amerikalı rapçi (ö. 1999)
• 1974 – Cee Lo Green, Amerikalı şarkıcı-söz yazarı, rapçi ve prodüktör
• 1974 – Kostas Halkias, Yunan eski futbolcu
• 1975 – Marissa Mayer, Amerikalı bilgisayar bilimci, yönetici ve yatırımcıdır
• 1977 – Akwá, Angolalı millî futbolcu
• 1977 – Adrienne Pauly, Fransız aktris ve şarkıcı
• 1978 – Yeliz Şar, Türk oyuncu
• 1979 – Berksan, Türk şarkıcı
• 1979 – Fabian Ernst, Alman futbolcu
• 1980 – Halis Özkahya, Türk hakem
• 1980 – Remy Ma, Amerikalı rapçi
• 1980 – Steven Gerrard, İngiliz futbolcu
• 1984 – Kostja Ullmann, Alman oyuncu
• 1986 – Nikolay Bodurov, Bulgar futbolcu
• 1986 – Foxi Kéthévoama, Orta Afrikalı millî futbolcu
• 1989 – Ailee, Koreli-Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı
• 1989 – Mikel San José, İspanyol millî futbolcu
• 1990 – Mustafa Akbaş, Türk futbolcu
• 1990 – Im Yoona, Güney Koreli şarkıcı ve oyuncu
• 1991 – Tolga Sarıtaş, Türk oyuncu
• 1992 – Harrison Barnes, Amerikalı profesyonel basketbolcu
• 1994 – Nazım Sangaré, Türk futbolcu
• 1996 – Aleksandr Golovin, Rus futbolcu
• 1997 – Fatma Zehra Köse, Türk eskrimci

Ölümler

• 1252 – III. Ferdinand, Kastilya kralı II. Ferdinand, 1230’dan sonra ise Kastilya ve Leon kralı III. Ferdinand olarak bilinir (d. 1199)
• 1422 – Taejong, Joseon Krallığı’nın üçüncü kralı (d. 1367)
• 1431 – Jeanne d’Arc (Jan Dark), Fransız Katolik azizesi (yakılarak) (d. 1412)
• 1574 – IX. Charles, ağabeyi II. François’in ölümüyle tahta geçmiş, ölene kadar Fransa Krallığı yapmıştır (d. 1550)
• 1593 – Christopher Marlowe, İngiliz şair ve oyun yazarı (d. 1564)
• 1640 – Peter Paul Rubens, Flaman ressam (d. 1577)
• 1744 – Alexander Pope, İngiliz şair (d. 1688)
• 1770 – François Boucher, Fransız ressam ve Rokoko akımının önemli bir temsilcisi (d. 1703)
• 1778 – Voltaire, Fransız yazar ve filozof (d. 1694)
• 1901 – Victor D’Hondt, Belçikalı avukat, iş insanı, matematikçi (d. 1841)
• 1912 – Wilbur Wright, Amerikalı havacı (d. 1867)
• 1918 – Georgi Plehanov, Rus devrimci ve Marksist teorisyen (d. 1856)
• 1925 – Arthur Moeller van den Bruck, Alman kültür tarihçisi ve siyaset yazarı (d. 1876)
• 1932 – Böcüzade Süleyman Sami, Osmanlı yazarı, bürokrat ve siyasetçi (d. 1851)
• 1934 – Tōgō Heihachirō, Japon Filo Amirali (d. 1848)
• 1946 – Louis Slotin, Kanadalı fizikçi ve kimyager (d. 1910)
• 1950 – William Townley, İngiliz futbolcu ve teknik adam (d. 1866)
• 1955 – Bill Vukovich, Amerikalı eski Formula 1 pilotu (d. 1918)
• 1960 – Boris Pasternak, Rus şair, yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1890)
• 1961 – Rafael Trujillo, 1930-1961 arası Dominik Cumhuriyeti’ni yöneten diktatör (d. 1891)
• 1964 – Leo Szilard, Macar-Amerikan fizikçi ve mucit (d. 1898)
• 1966 – Wäinö Aaltonen, Fin heykeltıraş (d. 1894)
• 1967 – Claude Rains, İngiliz aktör (d. 1889)
• 1975 – Michel Simon, Fransız aktör (d. 1895)
• 1976 – Mitsuo Fuchida, Japon pilot (d. 1902)
• 1986 – James Rainwater, 1975 yılında Nobel Fizik Ödülü almaya hak kazanmış Amerikalı fizikçi (d. 1917)
• 1992 – Karl Carstens, 1979-1984 yılları arasında görev yapmış Batı Almanya cumhurbaşkanı (d. 1914)
• 1994 – Juan Carlos Onetti, Uruguaylı roman ve kısa öykü yazarı (d. 1909)
• 2006 – Boštjan Hladnik, Yugoslav-Sloven film yönetmeni (d. 1929)
• 2006 – Shohei Imamura, Japon film yönetmeni (d. 1926)
• 2009 – Luís Cabral, Gine-Bissaulu siyasetçi (d. 1931)
• 2009 – Ephraim Katzir, İsrail Devleti’nin 4. Cumhurbaşkanı (d. 1916)
• 2010 – Peter Orlovsky, Amerikalı şair ve aktör (d. 1933)
• 2011 – Rosalyn Sussman Yalow, Amerikalı hekim ve 1977 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü (Roger Guillemin ve Andrew Schally ile birlikte) sahibi bilim insanı (d. 1921)
• 2012 – Andrew Huxley, İngiliz fizyolog, biyofizikçi ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1917)
• 2012 – Rekin Teksoy, yazar, çevirmen, sinema eleştirmeni (d. 1928)
• 2013 – Dean Brooks, Amerikalı tıp hekimi ve oyuncu (d. 1916)
• 2013 – Güzin Dino, Türk dilbilimci, öğretim üyesi, çevirmen yazar (d. 1910)
• 2015 – Beau Biden, Amerikalı politikacı ve avukat (d. 1969)
• 2015 – Bedri Koraman, Türk karikatürist (d. 1928)
• 2016 – Jan Aas, Norveçli futbolcu ve teknik direktör (d. 1944)
• 2017 – Molly Peters, İngiliz oyuncu (d. 1942)
• 2017 – Robert Michael Morris, Amerikalı oyuncu (d. 1940)
• 2017 – Elena Verdugo, Amerikalı oyuncu (d. 1925)
• 2018 – Gabriel Gascon, Kanadalı tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1927)
• 2018 – Ferenc Kovács, Eski Macar futbolcu ve antrenör (d. 1934)
• 2018 – Aşkın Mert Şalcıoğlu, Türk rapçi, şarkıcı ve söz yazarı (d. 2000)
• 2019 – Patricia Bath, Amerikalı göz hastalıkları uzmanı (oftalmolog), mucit, hayırsever ve akademisyen (d. 1942)
• 2019 – Michel Canac, Fransız kayakçı (d. 1956)
• 2019 – William Thad Cochran, Amerikalı siyasetçi (d. 1937)
• 2019 – Frank Lucas, Amerikalı gangster (d. 1930)
• 2020 – Yawovi Agboyibo, Togo Başbakanı (d. 1943)
• 2020 – Michael Angelis, İngiliz aktör ve dublaj sanatçısı (d. 1944)
• 2020 – Elsa Dorfman, Amerikalı fotoğraf sanatçısı (d. 1937)
• 2020 – Mady Mesplé, Fransız opera sanatçısı (d. 1931)
• 2020 – Bobby Morrow, Amerikalı eski atlet (d. 1935)
• 2021 – Andriy Beşta, Ukraynalı siyasetçi ve diplomat (d. 1976)
• 2021 – Claude Landini, İsviçreli basketbolcu (d. 1926)
• 2022 – Milton Gonçalves, Brezilyalı aktör, politik aktivist ve televizyon yönetmeni (d. 1933)