RayHaber - Tarihte Bugün: Mihail Gorbaçov, Nobel Barış Ödülü’nü Aldı

15 Ekim, Miladi takvime göre yılın 288. (artık yıllarda 289.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan gün sayısı 77.

Demiryolu

15 Ekim 1939 Ilıca Palamutluk demiryolu trafiği durduruldu.13 Mayıs 1941’de devletleştirildi ve 29 Ekim 1941’de yeniden açıldı.

Olaylar

1582 – Avrupa’da Gregoryen takviminin kabulü
1878 – Edison, Edison Electric Light Co adlı şirketi kurdu.
1917 – Fransızlarca tutuklanan ve Alman gizli servisine bazı bilgiler verdiğini kabul eden Hollandalı dansçı Mata Hari (Margaretha Geertruida), askeri mahkemece yargılandıktan sonra, kurşuna dizildi.
1927 – Gazi Mustafa Kemal Paşa CHP kurultayında “Büyük Nutuk”u okumaya başladı. Nutuk’un okunuşu 6 gün sürdü.
1928 – Yusuf Ziya Ortaç, Meş’ale dergisini kapattı. Böylece, birkaç ay önce bu dergide başlayan ve yedi genç şairin ortak kitabı Yedi Meşale ile süren “Yedi Meşaleciler” akımı da sona ermiş oldu.
1928 – Almanya’dan hareket eden dünyanın en büyük hava gemisi Graf Zeppelin Amerika’da New Jersey’e ulaştı. Uçuş 111 saat sürdü.
1934 – Mao Zedung’a bağlı 100 bin kişilik birlik, Çin’in güneydoğusundan başlayıp kuzeydoğusuna kadar sürecek 10 bin kilometrelik Büyük Yürüyüş’e başladı.
1937 – Yeni harflerle basılan ilk kâğıt paralar tedavüle çıktı. Üzerinde Atatürk’ün resmi bulunan 100 liralık banknotlar 1942’de tedavülden kaldırıldı.
1945 – Geçici Fransız hükûmeti başbakanı Pierre Laval kurşuna dizildi.
1946 – Nazi savaş suçlusu Hermann Göring idam edilmesine saatler kala zehir içerek intihar etti.
1961 – Uluslararası Af Örgütü Londra’da kuruldu.
1961 – Kısıtlı seçim kampanyasının ardından genel seçimler yapıldı. Seçime dört parti katıldı. CHP 173, Adalet Partisi 158, Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi 54, Yeni Türkiye Partisi 65 Milletvekilliği kazandı.
1970 – Enver Sedat, Mısır devlet başkanı oldu.
1970 – İstanbul’da kolera salgını olduğu açıklandı.
1990 – Sovyetler Birliği başkanı Mihail Gorbaçov, Nobel Barış Ödülü’nü aldı
1993 – Nobel Barış Ödülü, Güney Afrika devlet başkanı De Klerk ile Afrika Ulusal Kongresi başkanı Nelson Mandela’ya verildi.
1999 – Sınır Tanımayan Doktorlar örgütü, Nobel Barış Ödülü’nü aldı.
2003 – İlham Aliyev babası Haydar Aliyev’in yerine geçerek Azerbaycan devlet başkanı oldu.
2013 – Filipinler’de 7,2 şiddetinde deprem.

Doğumlar

MÖ 95 – Titus Lucretius Carus, Romalı şair ve filozof (ö. MÖ 55)
MÖ 70 – Publius Vergilius Maro, Romalı şair (ö. MÖ 19)
1265 – Temür Olcaytu Han, 1294-1307 arasında Çin imparatoru ve Moğol İmparatorluğu’nun büyük hanı (ö. 1307)
1542 – Celaleddin Muhammed Ekber (Ekber Şah), Moğol İmparatoru (ö. 1605)
1608 – Evangelista Torricelli, İtalyan fizikçi (ö. 1647)
1784 – Thomas Robert Bugeaud, Fransa Mareşali ve Cezayir Genel Valisi idi (ö. 1849)
1785 – José Miguel Carrera, Güney Amerikalı milli kahraman ve Şilili politikacı (ö. 1821)
1795 – IV. Friedrich Wilhelm, Prusya Kralı (ö. 1861)
1814 – Mihail Yuryeviç Lermontov, Rus yazar ve şair (ö. 1841)
1829 – Asaph Hall, Amerikalı astronomdur (ö. 1907)
1836 – James Tissot, Kariyerinin çoğunu İngiltere’de geçiren bir Fransız ressam (ö. 1902)
1844 – Friedrich Nietzsche, Alman filozof (ö. 1900)
1872 – Wilhelm Miklas, 1928-1938 yılları arasında Anschluss’a kadar Avusturya Cumhurbaşkanı olarak görev yapan Avusturyalı bir siyasetçiydi (ö. 1956)
1878 – Paul Reynaud, Fransız siyasetçi ve eski başbakan (1940) (ö. 1966)
1879 – Jane Darwell, Amerikalı tiyatro ve sinema oyuncusudur (ö. 1967)
1880 – Marie Stopes, İngiliz doğum kontrolü savunucusu (ö. 1958)
1887 – Frederick Fleet, İngiliz denizci (ö. 1965)
1893 – II. Carol, Romanya Kralı (d. 1953)
1894 – Moşe Şaret, İsrail’in ikinci başbakanıdır (1954-1955) (ö. 1965)
1900 – Mervyn LeRoy, Amerikalı film yönetmeni, film yapımcısı, yazar ve oyuncu (ö. 1987)
1901 – Hermann Josef Abs, Alman bankacı ve maliye uzmanı (ö. 1994)
1901 – Enrique Jardiel Poncela, İspanyol yazar ve tiyatro yazarıdır (ö. 1952)
1905 – Charles Percy Snow, Britanyalı bilim insanı ve yazar (ö. 1980)
1908 – John Kenneth Galbraith, Kanada kökenli Amerikalı ekonomist (ö. 2006)
1913 – Wolfgang Lüth, II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası’nın en başarılı ikinci U-Boot kaptanı (ö. 1945)
1914 – Zahir Şah, Afganistan Şahı (ö. 2007)
1915 – İzak Şamir, İsrailli politikacı (ö. 2012)
1917 – Zoltán Fábri, Macar film yönetmeni ve senarist (ö. 1994)
1917 – Arthur M. Schlesinger, Jr., Amerikalı tarihçidir (ö. 2007)
1920 – Mario Puzo, Amerikalı yazar ve En İyi Uyarlama Senaryo Akademi Ödülü sahibi (ö. 1999)
1920 – Henri Verneuil, Fransız film senaristi ve yönetmen (ö. 2002)
1923 – Italo Calvino, İtalyan yazar (ö. 1985)
1924 – Lee Iacocca, Amerikalı sanayici
1926 – Michel Foucault, Fransız düşünür (ö. 1984)
1931 – Abdül kalam, 2002-2007 yılları arası Hindistan’ın 11. Başkanı olarak görev yapan Uzay Bilimi ve Hindistan Teknoloji Enstitüsü Profesörü (ö. 2015)
1932 – Muammer Sun, Türk besteci ve müzik eğitimcisi
1935 – Bobby Morrow, Amerikalı eski atlet (ö. 2020)
1937 – Linda Lavin, Amerikalı aktris ve şarkıcı
1938 – Fela Kuti, Nijeryalı müzisyen, albüm yapımcısı, insan hakları savunucusudur (ö. 1997)
1938 – Cemal Safi, Türk şair (ö. 2018)
1941 – Faruk Loğoğlu, Türk bürokrat ve siyasetçi
1943 – Penny Marshall, Amerikalı komedyen, seslendirme sanatçısı, yapımcı, yönetmen ve oyuncu (ö. 2018)
1944 – Sali Berisha, Arnavut politikacı ve eski başbakan
1944 – Haim Saban, Amerikalı medya sahibidir
1944 – David Trimble, Kuzey İrlandalı politikacı
1946 – Stewart Stevenson, İskoç bir siyasetçi
1947 – Hümeyra, Türk besteci, söz yazarı, müzisyen ve oyuncu
1948 – Chris de Burgh, İrlandalı şarkıcı
1948 – Renato Corona, Filipinli yüksek mahkeme başkanlığı yapmış üst düzey hukukçudur (ö. 2016)
1950 – Candida Royalle, Amerikalı pornografik film oyuncusu, yapımcı ve yönetmeni (ö. 2015)
1953 – Tito Jackson, Amerikalı müzisyen, şarkıcı, gitarist
1954 – Steve Bracks, Avustralyalı eski siyasetçi
1957 – Mira Nair, Hint film yönetmeni
1959 – Müslüm Doğan, Türk siyasetçi
1959 – Sarah, York Dükü Prens Andrew’in boşandığı eşidir
1965 – Zafer Koç, Türk futbolcu (ö. 2016)
1965 – Nasser El Sonbaty, IFBB profesyonel vücut geliştirmeci (ö. 2013)
1966 – Jorge Campos, Meksikalı futbolcudur
1968 – Didier Deschamps, Fransız eski futbolcu, teknik direktör
1969 – Vítor Baía, Portekizli eski millî kaleci
1970 – Ginuwine, Amerikalı R&B şarkıcısı ve aktör
1971 – Andrew Cole, İngiliz eski millî futbolcudur
1973 – Güllü, Türk arabesk fantezi müzik şarkıcısı
1974 – Ömer Çatkıç, Türk futbolcu
1977 – David Trézéguet, Arjantin asıllı eski Fransız futbolcudur
1977 – Patricio Urrutia, Ekvadorlu millî futbolcudur
1979 – Paul Robinson, İngiliz millî futbolcudur
1979 – Maris Verpakovskis, Leton eski futbolcudur
1980 – Tom Boonen, Belçikalı eski yol bisikleti yarışçısı
1981 – Keyshia Cole, Amerikalı R&B şarkıcısıdır
1981 – Elena Dementieva, Rus Tenisçi
1983 – Bruno Senna, Brezilyalı Formula 1 pilotu
1984 – Jessie Ware, İngiliz şarkıcı, söz yazarı
1985 – Arron Afflalo, Amerikalı profesyonel basketbolcu
1986 – Lee Donghae, Güney Koreli şarkıcı, söz yazarı, besteci ve oyuncudur
1986 – Nolito, İspanyol millî futbolcudur
1987 – Ott Tänak, Estonyalı ralli sürücüsü
1988 – Mesut Özil, Türk asıllı Alman millî futbolcu
1989 – Anthony Joshua, Nijerya asıllı İngiliz profesyonel boksör
1990 – Jeon Ji-yoon, Güney Koreli şarkıcı ve oyuncudur
1996 – Zelo, Güney Koreli şarkıcıdır
1999 – Bailee Madison, Amerikalı yakın dönem oyuncu

Ölümler

892 – Mutemid, 870-892 döneminde hükümdarlık yapan 15. Abbasi halifesi (d. 844)
925 – Râzî, Fars simyacı, kimyager, hekim ve filozof (d. 865)
961 – III. Abdurrahman, 912-929 yılları arasında Kurtuba Emiri 929-961 doneminde Kurtuba halifesi olarak Endülüs Emevi Devleti hükümdar (d. 891)
1240 – Raziye Begüm, Delhi Türk Sultanlığı hükümdarı (d. ?)
1389 – VI. Urbanus, 8 Nisan 1378 tarihinden ölümüne kadar Roma Katolik Kilisesi’nde papalık yapmıştır (d. 1318)
1564 – Andreas Vesalius, Romalı hekim (d. 1514)
1810 – Alfred Moore, ABD Yüksek Mahkeme Yargıcı olarak görev almış olan Kuzey Carolina yargıçıydı (d. 1755)
1817 – Tadeusz Kościuszko, Polonyalı asker ve Kościuszko Ayaklanması’nın lideri (d. 1746)
1820 – Karl Philipp, Avusturyalı prens ve mareşal (d. 1771)
1872 – Handrij Zejler, Alman yazar (d. 1804)
1917 – Mata Hari, Hollandalı dansçı ve sözde casus (d. 1876)
1929 – Léon Delacroix, Belçikalı devlet adamı (d. 1867)
1933 – Nitobe Inazō, Japon tarım ekonomisti, yazar, eğitimci, diplomat ve siyasetçi (d. 1862)
1934 – Raymond Poincaré, Fransız devlet adamı (d. 1860)
1945 – Pierre Laval, Fransız siyasetçi (d. 1883)
1946 – Hermann Göring, Alman mareşal ve NSDAP siyasetçisi (d. 1893)
1953 – Helene Mayer, Alman eskrimci (d. 1910)
1958 – Elizabeth Alexander, İngiliz jeolog, akademisyen ve fizikçiyd (d. 1908)
1958 – Asaf Halet Çelebi, Türk şair (d. 1907)
1959 – Stepan Bandera, Ukraynalı siyasetçi ve Ukrayna milliyetçi ve bağımsızlık hareketi lideri (d. 1909)
1959 – Lipót Fejér, Macar matematikçi (d. 1880)
1960 – Henny Porten, Alman aktris (d. 1890)
1963 – Horton Smith, Amerikalı golfçü (d. 1908)
1964 – Cole Porter, Amerikalı besteci (d. 1891)
1976 – Carlo Gambino, Amerikalı mafya lideri (d. 1902)
1987 – Thomas Sankara, Burkina Fasolu asker ve siyasetçi (d. 1949)
1989 – Danilo Kiš, Sırp yazar ve şair (d. 1935)
1993 – Aydın Sayılı, Türk bilim adamı (d. 1913)
1994 – Sarah Kofman, Fransız filozof (d. 1935)
1998 – Faruk Erem, Türk hukukçu ve yazar (d. 1913)
2000 – Konrad Emil Bloch, Amerikalı biyokimyacı ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1912)
2005 – Bilal İnci, Türk oyuncu (d. 1936)
2005 – Sıtkı Davut Koçman, Türk iş adamı, sanayici ve hayırsever (d. 1912)
2008 – Edie Adams, Amerikalı iş kadını, şarkıcı, oyuncu ve komedyen (d. 1927)
2008 – İrfan Ülkü, Türk gazeteci, araştırmacı ve yazar (d. 1952)
2008 – Fazıl Hüsnü Dağlarca, Türk şair (d. 1914)
2012 – Claude Cheysson, Fransız diplomat ve siyasetçi (d. 1920)
2012 – Erol Günaydın, Türk sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1933)
2012 – Norodom Sihanuk, 1941-1955 ve 1993-2004 yılları arasında iki defa tahtta kalmış olan Kamboçya Kralı (d. 1922)
2013 – Bruno Metsu, Fransız eski futbolcu, teknik direktör (d. 1954)
2013 – Hans Riegel, Alman iş adamı (d. 1923)
2013 – Oktay Ekinci, Türk mimar, gazeteci (d. 1952)
2018 – Paul Gardner Allen, Amerikalı iş adamı ve Microsoft’un kurucusu (d. 1953)
2018 – Arto Paasilinna, Fin romancı (d. 1942)
2019 – Tamara Buciuceanu, Rumen tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu, televizyon sanatçısı (d. 1929)
2020 – Antonio Ángel Algora Hernando, İspanyol Katolik piskoposu (d. 1940)
2020 – Bhanu Athaiya, Hint kadın moda tasarımcısı (d. 1929)
2020 – P. Vetrivel, Hint siyasetçi (d. ?)