19 Şubat, Miladi takvime göre yılın 50. günüdür. Yıl sonuna kadar kalan gün sayısı 315.
Demiryolu
- 19 Şubat 1847 Viyana Sefiri Sadık Rifat Paşa, Babıâli’ye sunduğu layihada ziraatın gelişmesi ve ürünün pazarlara ulaştırılması için demiryollarının yapılması gerektiğini bildirdi.
Olaylar
- 1600 – Peru’daki Huaynaputina yanardağı, Güney Amerika tarihindeki en şiddetli patlamayla püskürdü.
- 1807 – Eski Amerika Birleşik Devletleri Başkan Yardımcısı Aaron Burr, vatana ihanet iddiasıyla tutuklandı.
- 1861 – Rusya’da toprağa bağlı kölelik yasaklandı.
- 1878 – Thomas Edison, fonografın patentini aldı.
- 1881 – Kansas’ta tüm alkollü içecekler yasaklandı.
- 1913 – Pedro Lascuráin, saat 17:15’te Meksika’nın 34. Başkanı oldu, saat 18:00’de ise istifa etti.
- 1915 – I. Dünya Savaşı: Gelibolu muharebeleri başladı.
- 1915 – İtilaf devletleri’nin Çanakkale’ye denizden yaptıkları saldırı püskürtüldü.
- 1925 – Telsiz tesisi hakkındaki kanun çıktı. Türkiye’de radyonun kurulması TBMM’de kabul edildi.
- 1928 – Amacı yoksul kadınlara yardım etmek olan “Himaye-i Etfal Kadın Yardım Cemiyeti” kuruldu. Cemiyetin adı 1938’de Yardım Sevenler Derneği olarak değiştirildi. Mevhibe İnönü, derneğin fahri Başkanıydı.
- 1932 – Halkevleri kuruldu. 1951’de Demokrat Parti Hükûmeti tarafından kapatıldı.
- 1945 – II. Dünya Savaşı-Iwo Jima Muharebesi: Yaklaşık 30.000 ABD askeri Batı Pasifik’teki Iwo Jima adasına çıktı. Japon Ordusunun şiddetli direnişi ile karşılaşan ABD Birlikleri, Ada’da kontrolü ancak bir ay sonra sağlayabildiler.
- 1947 – İstanbul’da et giderek pahalılaşıyor; İstanbul Belediyesi, halkı et boykotuna çağırdı.
- 1956 – Türkiye-Macaristan millî futbol maçı, Mithatpaşa Stadı’nda oynandı. Türkiye, Macaristan’ı 3-1 yendi.
- 1957 – Türk Silahlı Kuvvetleri’nin ilk kadın doktor subayı Sema Aran, göreve başladı.
- 1959 – Londra Konferansı sona erdi. Birleşik Krallık Kıbrıs’ın bağımsızlığını tanıdı. Birleşik Krallık, Türkiye ve Yunanistan, Kıbrıs’ta garantör devlet oldu. Bağımsızlığın resmi olarak ilan edilmesi ise 16 Ağustos 1960’ta oldu.
- 1972 – Güvenlik güçleri, sabaha karşı Fındıkzade ve Arnavutköy’de operasyonlar düzenledi. Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi (THKP-C) üyesi, Ulaş Bardakçı öldürüldü.
- 1975 – Devlet Sinema Televizyon Enstitüsü kuruldu.
- 1978 – Larnaka Uluslararası Havaalanındaki bir uçak kaçırma olayına, Kıbrıslı yetkililerden izin almaksızın müdahale etmeye kalkan Mısır Komando Birliğinin 15 üyesi, Kıbrıs Millî Muhafızları tarafından öldürüldü.
- 1979 – Türkiye’de 12 Eylül 1980 Darbesi’ne Giden Süreç (1979- 12 Eylül 1980): Kartal’da eski MHP ilçe başkanı, Ankara’da bir polis, Mersin’de ve Tarsus’ta sağ görüşlü 2 kişi öldürüldü. Bursa’da TOFAŞ’ın buhar santrali havaya uçuruldu. İstanbul’da çeşitli yerlere 30 bombalı pankart asıldı. Eskişehir’de MHP, Ülkücü Gençlik Derneği ve Tabipler Odası binaları bombalandı. Kars’ta vali konağı dâhil 4 yere bomba atıldı.
- 1985 – İspanya Havayollarına ait Boeing 747 tipi bir yolcu uçağı, Oiz dağlarına (İspanya) çarparak düştü: 148 kişi öldü.
- 1985 – William J. Schroeder, yapay kalp takıldıktan sonra hastaneden taburcu edilip evine gönderilebilen ilk hasta oldu.
- 1985 – Türk aktör Haluk Bilginer’in de rol aldığı BBC pembe dizisi, ünlü EastEnders’ın ilk bölümü İngiltere’de yayımlandı. Dizi hâlen devam etmektedir.
- 1985 – Cumhurbaşkanı Kenan Evren, bozuk ilaç yapanlar için “Bu adamların kafasını koparmak lazım” dedi.
- 1986 – SSCB, Mir uzay istasyonu’nu uzaya gönderdi.
- 1987 – Son 3,5 yılda 240 yayın hakkında toplatma kararı verildiği açıklandı. Alınan bilgiye göre 1117 sayılı Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kanunu’nun yeni metninin yürürlüğe girdiği 12 Mart 1986’dan itibaren, sadece İstanbul’da 5 günlük gazete ile 12 haftalık ve aylık dergi aleyhine, 57 “muzır davası” açıldı.
- 1989 – Asil Nadir, Günaydın gazetesi ve Gelişim Yayınları’ndan sonra Güneş gazetesini de satın aldı.
- 1994 – Adalar Belediye Başkanı ANAP’lı Recep Koç, Büyükada vapur iskelesinde uğradığı silahlı saldırıda öldürüldü, iki kişi de yaralandı. Recep Koç’u, kaçak yapısını yıktırdığı Osman Özgen adlı bir vatandaşın öldürdüğü bildirildi.
- 1994 – Haftalık Newroz gazetesi yayımlanmaya başladı.
- 1994 – Libya’da şeriat uygulamasına geçildi; İslami takvim uygulanmaya başlandı.
- 1997 – İran’ın Ankara Büyükelçisi Bagheri, Sincan’da düzenlenen Kudüs gecesindeki konuşmaların ardından, artan tepkiler nedeniyle ülkesine gitti.
- 1997 – Başbakan Tansu Çiller, Meclis’te mal varlığı soruşturmasından aklandı.
- 1998 – Rusya’dan Türkiye’ye boru hattı ile doğalgaz getirecek olan Mavi Akım Projesi için müteahhit firmalar arasında anlaşma imzalandı.
- 2001 – Millî Güvenlik Kurulu’nun Çankaya Köşkü’nde yapılan Şubat ayı toplantısında, Başbakan Bülent Ecevit, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer ile yaşadığı tartışma nedeniyle toplantıyı terk etti. (bkz. Anayasa kitapçığı krizi)
- 2008 – Küba lideri Fidel Castro, görevinden ayrıldığını açıkladı.
- 2020 – Hanau saldırısı: Almanya’nın Hessen eyaletindeki Hanau kentinde iki nargile salonunu hedef alan iki silahlı saldırıda fail dahil 11 kişi hayatını kaybetti, 5 kişi yaralandı.
Doğumlar
- 1473 – Mikolaj Kopernik, Polonyalı astronom (ö. 1543)
- 1618 – Johannes Phocylides Holwarda, Friz bir astronom, doktor ve filozof (ö. 1651)
- 1660 – Friedrich Hoffmann, Alman fizikçi ve kimyacı (ö. 1742)
- 1717 – David Garrick, İngiliz oyuncu, oyun yazarı, tiyatro yöneticisi ve yapımcısı (ö. 1779)
- 1817 – III. Willem, Hollanda Kralı (ö. 1890)
- 1821 – August Schleicher, Alman dilbilimci (ö. 1868)
- 1833 – Élie Ducommun, İsviçreli yazar (ö. 1906)
- 1843 – Leonardo de Mango, İtalyan ressam (ö. 1930)
- 1849 – Hans Dahl, Norveçli ressam (ö. 1937)
- 1850 – Richard Brewer, Amerikalı kovboy ve kanun kaçağı (ö. 1878)
- 1853 – Jodok Fink, Avusturyalı siyasetçi (ö. 1929)
- 1858 – Charles Eastman, Amerika yerlisi bir doktor, fizikçi, sosyal reformcu (ö. 1939)
- 1859 – Svante Arrhenius, İsveçli kimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 1927)
- 1863 – Axel Thue, Norveçli matematikçi (ö. 1922)
- 1864 – Said Halim Paşa Osmanlı devlet adamı (ö. 1921)
- 1865 – Sven Hedin, İsveçli kâşif, coğrafyacı, topograf, jeopolitikçi, fotoğrafçı, gezi yazarı ve illüstratör (ö. 1952)
- 1869 – Hovhannes Tumanyan, Ermeni şair ve romancı (ö. 1923)
- 1869 – John Campbell, İngiliz eski futbolcu (ö. 1906)
- 1876 – Constantin Brâncuși, Rumen heykeltıraş ve çağdaş soyut heykelciliğin öncülerinden (ö. 1957)
- 1880 – Álvaro Obregón, Meksikalı asker ve devlet adamı (ö. 1928)
- 1886 – José Abad Santos, Filipinler Yüksek Mahkemesi Başyargıcı (ö. 1942)
- 1887 – Charles Lescat, Arjantinli vatandaş (ö. 1948)
- 1888 – José Eustasio Rivera, Kolombiyalı siyasetçi, yazar ve avukat (ö. 1928)
- 1888 – Franz Pfeffer von Salomon, Alman Sturmabteilung’un (SA) ilk komutanı (ö. 1968)
- 1890 – Kingorō Hashimoto, Japon asker ve siyasetçi (ö. 1957)
- 1893 – Cedric Hardwicke, İngiliz tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 1964)
- 1896 – André Breton, Fransız şair ve yazar (ö. 1966)
- 1900 – Yorgo Seferis, Yunan şair ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1971)
- 1911 – Merle Oberon, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1979)
- 1911 – Müfide İlhan, Türk öğretmen ve siyasetçi (ö. 1996)
- 1917 – Carson McCullers, Amerikalı yazar (ö. 1967)
- 1924 – Lee Marvin, Amerikalı aktör (ö. 1987)
- 1929 – Belkıs Dilligil, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 1995)
- 1930 – John Frankenheimer, Amerikalı film yapımcısı ve yönetmen (ö. 2002)
- 1930 – Knut Risan, Norveçli ünlü bir oyuncu (ö. 2011)
- 1940 – Saparmurat Niyazov, Türkmenistan Devlet Başkanı (ö. 2006)
- 1941 – David Gross, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi
- 1943 – Tim Hunt, İngiliz biyokimyacı ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi
- 1948 – Tony Iommi, İngiliz Rock müzisyeni (Black Sabbath)
- 1950 – Vecdi Sayar, Türk sinema eleştirmeni
- 1953 – Cristina Fernández de Kirchner, Arjantinli siyasetçi ve Arjantin Devlet Başkanı
- 1954 – Socrates, Brezilyalı futbolcu (ö. 2011)
- 1955 – Jeff Daniels, Amerikalı oyuncu
- 1956 – Roderick MacKinnon, Amerikalı biyolog ve Nobel Kimya Ödülü sahibi
- 1964 – Çağlar Özel, Türk hukukçu ve akademisyen
- 1964 – Jennifer Doudna, Amerikalı biyokimyager ve Nobel Kimya Ödülü sahibi
- 1966 – Enzo Scifo, Belçikalı futbolcu
- 1966 – Justine Bateman, Amerikalı sinema oyuncusu
- 1967 – Benicio del Toro, Porto Rikolu oyuncu, yönetmen, senarist ve yapımcı
- 1974 – Lezley Zen, Amerikan porno yıldızı
- 1976 – Maxime Chattam, Fransız yazar
- 1977 – Gianluca Zambrotta, İtalyan futbolcu
- 1978 – Alioum Saidou, Kamerunlu futbolcu
- 1979 – Romina Belluscio, Arjantinli sunucu
- 1979 – Mariska, Fin rapçi
- 1992 – Georgi Milanov, Bulgar futbolcu
- 1998 – Lexii Alijai, Amerikalı rap şarkıcısı ve müzisyen (ö. 2020)
- 2001 – Lee Kang-in, Güney Koreli futbolcu
- 2004 – Millie Bobby Brown, İngiliz aktris
Ölümler
- 197 – Clodius Albinus, Roma Asisi (d. 150)
- 1123 – İrini Dukena, Bizans İmparatoru I. Aleksios’un karısı (d. 1066)
- 1709 – Tokugawa Tsunayoshi, Tokugawa Hanedanlığı’nın 5. şogunu (d. 1646)
- 1799 – Jean-Charles de Borda, Fransız matematikçi, fizikçi, sosyal bilimci ve denizci (d. 1733)
- 1837 – Georg Büchner, Alman oyun yazarı (d. 1813)
- 1847 – José Joaquín de Olmedo, Ekvador devlet başkanı, avukat, politikacı ve yazar (d. 1780)
- 1878 – Charles-François Daubigny, Fransız ressam (d. 1817)
- 1897 – Karl Weierstrass, Alman matematikçi (d. 1815)
- 1916 – Ernst Mach, Avusturya-Çek kökenli fizikçi ve felsefeci (d. 1838)
- 1927 – Georg Brandes, Danimarkalı eleştirmen ve bilim adamı (d. 1842)
- 1938 – Sabri Toprak, Türk siyasetçi, eski Tarım Bakanı ve Manisa Milletvekili (d. 1877)
- 1938 – Edmund Landau, Alman matematikçi (d. 1877)
- 1951 – André Gide, Fransız yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1869)
- 1952 – Knut Hamsun, Norveçli yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1859)
- 1956 – Mithat Şükrü Bleda, Türk siyasetçi ve İttihat ve Terakki Partisi’nin son Genel Sekreteri (d. 1872)
- 1957 – Maurice Garin, Fransız bisikletçi (d. 1871)
- 1962 – Georgios Papanikolaou, Yunan patolog ve Pap smear testini keşfeden (d. 1883)
- 1972 – Ulaş Bardakçı, Türk devrimci ve THKP/C’nin kurucularından (d. 1947)
- 1980 – Bon Scott, Avustralyalı müzisyen (AC/DC) (d. 1946)
- 1986 – Adolfo Celi, İtalyan oyuncu (d. 1922)
- 1987 – Yurdaer Doğulu, Türk müzisyen (d. 1941)
- 1993 – Yaman Okay, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1951)
- 1994 – Derek Jarman, İngiliz sinema yönetmeni (d. 1942)
- 1997 – Alaattin Şensoy, Türk besteci (d. 1932)
- 1997 – Deng Xiaoping, Çinli lider (d. 1904)
- 2000 – Friedensreich Hundertwasser, Avusturyalı ressam ve mimar (d. 1928)
- 2001 – Stanley Kramer, Amerikalı yönetmen ve film yapımcısı (d. 1913)
- 2001 – Charles Trenet, Fransız şarkıcı (d. 1913)
- 2002 – Sylvia Rivera, Amerikalı transgender eylemci idi (d. 1951)
- 2009 – Ayhan Aydan, Türk opera sanatçısı (Adnan Menderes ile yaşadığı yasak aşkla gündeme gelen) (d. 1924)
- 2012 – Vitali Vorotnikov, Sovyet siyasetçi (d. 1926)
- 2013 – Robert Coleman Richardson, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1937)
- 2014 – Kresten Bjerre, Danimarkalı eski millî futbolcu ve teknik direktördür (d. 1946)
- 2014 – Valeri Kubasov, Sovyet/Rus kozmonottur (d. 1935)
- 2015 – Harris Wittels, Amerikalı oyuncu, komedyen, yazar, yapımcı ve müzisyen (d. 1984)
- 2016 – Tamerlan Aguzarov, Rus politikacı bürokrat (d. 1963)
- 2016 – Umberto Eco, İtalyan dil bilimci ve yazar (d. 1932)
- 2016 – Harper Lee, Amerikalı yazar (d. 1926)
- 2017 – Xavier Beulin, Fransız sanayici ve iş adamı (d. 1958)
- 2017 – Larry Coryell, Amerikalı caz müzisyeni ve gitaristi (d. 1943)
- 2017 – Kaci Kullmann Five, Norveçli iş kadını, yönetici ve siyasetçidir (d. 1951)
- 2017 – Danuta Szaflarska, Polonyalı oyuncu (d. 1915)
- 2017 – İgor Şafareviç, Sovyet-Rus matematikçi ve aktivist (d. 1923)
- 2017 – Chris Wiggins, İngiltere doğumlu Kanadalı aktör ve seslendirme sanatçısı (d. 1931)
- 2017 – Marilyn B. Young, Amerikalı tarihçi ve akademisyen (d. 1937)
- 2018 – Teresa Gisbert Carbonell, Bolivyalı mimar ve sanat tarihçisidir (d. 1926)
- 2018 – Engin Geçtan, Türk psikiyatrist ve yazar (d. 1932)
- 2018 – Sergey Litvinov, Rus eski atlet (d. 1958)
- 2018 – Daniel Peredo, Perulu spor gazeteci (d. 1969)
- 2018 – Charles Pence Slichter, Amerikalı fizikçidir (d. 1924)
- 2019 – Marie-Claire Bancquart, Fransız şair, deneme yazarı, profesör ve edebiyat eleştirmeni (d. 1932)
- 2019 – Dick Boushka, Amerikalı eski profesyonel basketbol oyuncusu (d. 1934)
- 2019 – Giulio Brogi, İtalyan oyuncu (d. 1935)
- 2019 – Karl Lagerfeld, Alman moda tasarımcısı (d. 1933)
- 2019 – Don Newcombe, Eski Amerikalı profesyonel beyzbol oyuncusudur (d. 1926)
- 2019 – Fikret Ünlü, Türk siyasetçi (d. 1943)
- 2020 – Beatriz Bonnet, Arjantinli aktris ve komedyen (d. 1930)
- 2020 – Heather Couper, 1984-1986 yılları arasında İngiliz Astronomi Derneği başkanı (d. 1949)
- 2020 – Hector, Fransız şarkıcı (d. 1946)
- 2020 – Pop Smoke, Amerikalı rapçi (d. 1999)
- 2021 – Đorđe Balašević, Sırp-Yugoslav şarkıcı, söz yazarı ve müzisyen (d. 1953)
Tatiller ve özel günler
- Erzincan’ın Çayırlı ilçesinin Rus ve Ermeni işgalinden kurtuluşu (1918)
