İhracat, ekonomi ve ticaret dünyasının en çok kullanılan kavramları arasında yer alır. Çağımızın teknolojik kazanımları ve dijitalleşmeye yönelik artan taleple beraber e-ihracat kavramından da söz edilmeye başlandı. Öte yandan fonetik benzerliği sebebiyle ihracat ve ithalat terimleri de sıklıkla karıştırılır. Peki, bu iki tabiri birbirinden ayıran nüanslar nelerdir? İhracat ve e-ihracat tabirleri ne anlatır?
İhracat Nedir?
İhracat ülke içerisinde üretilen mal ya da hizmetin yurt dışına satılma faaliyetleridir. Bu çerçevede ihracat, anlamı bakımından dış satım olarak da tabir edilir. Ülkelerin ve firmaların ekonomik göstergelerinde belirleyici bir rol oynar. Bir ülkenin ihracat akışı hem kendi ekonomisini hem küresel ekonomiyi etkileyebilir.
Peki, kimler ihracat yapabilir? Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığına göre şu kişiler ihracat yapabilir:
• İhraç edilecek ürüne göre ilgili İhracat Birliğine üye olan (Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi (BGB), eski adıyla ETGB, kapsamında yapılan ihracatlarda İhracatçı Birliğine üye olma yükümlülüğü bulunmaz.),
• Vergi numarasına sahip gerçek veya tüzel kişiler,
• Tüzel kişilik ünvanı olmamasına rağmen yürürlükteki mevzuat hükümlerine istinaden hukuki tasarruf yapma yetkisi tanınan ortaklıklar.
e-İhracat Nedir?
e-İhracat dijitalleşmenin ticarete kazandırdığı bir perspektiftir. Çağımızın yeni nesil ticaret anlayışının bir yansıması olan e-ihracatta bir ürün ya da hizmetin yurt dışına satışı gerçekleştirilir. Yurt dışı siparişi online kanallar aracılığıyla alınır. Mikro ihracat kuralları kapsamında kalacak e-ihracat faaliyetleri, e-Ticaret Gümrük Beyannamesi (ETGB) dâhilinde gerçekleştirilir. e-İhracat aynı zamanda sınır ötesi e-ticaret olarak da isimlendirilir.
Sınır ötesi e-ticaret yapmanın bazı avantajları bulunur:
• e-İhracat, geleneksel ihracat yöntemlerine göre genellikle daha az maliyetlidir.
• Geleneksel ihracatta banka teminatı istenirken e-ihracatta bu koşul aranmaz.
• e-İhracatı teşvik etmek amacıyla birçok ülkede bu statüde ticaret yapanlara KDV imtiyazı tanınır.
• Satışların ve ürün tanıtımlarının online kanallar aracılığıyla yapılması bir nevi sınırları ortadan kaldırır. Böylelikle tüm dünyadaki hedef pazarlara ulaşılmasına fırsat verir.
• Sınır ötesi e-ticarette B2B (firmadan firmaya) türünde dış satım yapabileceğiniz gibi B2C (firmadan tüketiciye) türünde de satış yapabilirsiniz.
• Genellikle satışı yapılan ürünler için CE belgesi dışında bir sertifikaya gereksinim duyulmaz. Ancak sağlık ürünleri ve bazı hassas ürünler nezdinde bu durum farklılık gösterebilir.
İhracat ve İthalat Arasındaki Farklar Nelerdir?
Yer yer karıştırılan ihracat ve ithalat kavramları arasında temel farklar bulunur. En açık şekilde ifade etmek gerekirse ürünü satan ülke ihracat yapmış olur. Ürünü temin eden ülke ise ithalat işlemi gerçekleştirmiş olur. İki terim arasındaki temel farklar şu şekilde sıralanabilir:
• İthalat, ülke içinde bir mala ya da hizmete yönelik oluşan talebi gidermek amacıyla yapılır. Bu, ülkede bulunmayan veya üretimi yeterli seviyede yapılmayan herhangi bir ürün olabilir. İhracat ise ülkede üretilen bir ürünü, global pazara açmak ya da diğer ülkeler karşısında o pazarda varlık göstermek amacıyla gerçekleştirilir.
• İhracat ülkenin dış ticaret dengesine katkıda bulunur. Dış satım rakamlarının yükselmesi geliri artırırken ekonomik büyümeyi teşvik edebilir ve döviz girdisini yükseltebilir.
• Beklentiler kapsamında yapılan ithalat, ülkenin ticaret dengesi hedeflerine ulaşmasına katkı sağlayabilir. İhracatın ithalat rakamlarının gerisinde kalmasıysa ticaret açığının oluşmasına neden olur.
İhracat Yapmanın Faydaları Nelerdir?
Ülkede üretilen ürünü yurt dışına satmak firmalara ve ülkeye birçok avantaj sağlar. Kârlılıktan ülke ekonomisine katkı sunmaya kadar uzanan ihracatın faydaları şu şekilde sıralanabilir:
• Firmanın küresel ölçekte varlık göstermesine ve global bir markaya dönüşmesine aracılık eder.
• Yurt içinde ihracat yapan diğer firmalarla rekabet edebilmesini sağlar.
• Ürün satmak için sadece iç pazara bağlı olmanızın önüne geçer.
• İstihdam imkânları yaratır.
• İhracatta sipariş adetleri genelde yüksektir. Bu da satış rakamlarınızın ve kâr marjınızın artmasına yardımcı olur.
• Dış satım yapan firmalar, ülkeye döviz kazandırdıklarından bu alana özel birçok devlet teşviklerinden faydalanır.
• İhracat, ülkelerin önemli döviz kaynaklarından biridir. Böylelikle ülkeler, ticaret dengesini sağlayabilir ve ekonomik iyileşme yakalayabilir.
İhracat Yapmak İçin Gerekli Evraklar Nelerdir?
İhracat işlemlerinde kullanılan bazı belge çeşitlerine aşağıda yer verilmektedir:
• İhracat izin belgesi,
• Gümrük beyannamesi,
• Döviz alım sertifikası,
• Kontrol belgesi,
• Menşe şahadetnamesi,
• EUR.1 ve A.TR dolaşım belgesi,
• ATA karnesi,y
• Konşimento, taşıma belgeleri,
• Koli ve çeki listesi,
• Sigorta dokümanları,
• Diğer belgeler (gıda ve tarımsal ürünlerde sağlık belgesi, ekspertiz raporları ve benzeri)
Sözü edilen belgelerin bulundurulma zorunluluğu yürütülen ticareti faaliyetin türüne, satılan ürün veya hizmetin niteliğine göre değişebilir.
