İki kaynağın sağladığı bilgilere göre, ABD Ticaret Bakanlığı’nın ulusal güvenlik endişeleri doğrultusunda, Amerikan yollarındaki bağlantılı ve otonom araçlarda Çin menşeli yazılım ve donanımların yasaklanmasını önerdiği bekleniyor. Biden yönetimi, Çinli şirketlerin ABD’deki sürücülerin ve altyapının verilerini toplamasının yanı sıra, internet ve navigasyon sistemlerine entegre olan araçların potansiyel yabancı manipülasyonlarına dair ciddi kaygılar dile getirdi.
Henüz kamuya açıklanmamış olan bu düzenlemenin, Çin’den gelen önemli iletişim veya otomatik sürüş sistemleri için yazılım ve donanım taşıyan araçların ithalat ve satışını yasaklayacağı ifade ediliyor. İsimlerinin açıklanmasını istemeyen iki kaynak, bu durumun ciddi bir tehdit oluşturduğunu belirtti.
GÜMRÜK VERGİSİ YÜRÜRLÜĞE GİRDİ
Bu adım, ABD’nin Çin’den ithal edilen araçlar, yazılımlar ve bileşenler üzerindeki kısıtlamalarını önemli ölçüde artırıyor. Geçtiğimiz hafta Biden yönetimi, elektrikli araçlara %100 gümrük vergisi getirilmesi ve elektrikli araç bataryaları ile kritik minerallere yönelik yeni zamlar da dahil olmak üzere, Çin kökenli ürünlere yüksek gümrük vergisi artışlarını uygulamaya koymuştu. Ticaret Bakanı Gina Raimondo, mayıs ayında yaptığı açıklamada, ABD’deki araçlarda Çin yazılımı ya da donanımının bulunmasının ciddi bir risk taşıdığına dikkat çekti.
Raimondo, “Yolda birkaç milyon aracınız olsa ve bu yazılım devre dışı bırakılsa, teorik olarak en kötü senaryoyu hayal edebilirsiniz” diye vurguladı. Başkan Joe Biden, şubat ayında Çin’den ithal edilen araçların bağlantılı araç teknolojisinin ulusal güvenlik açısından bir risk oluşturup oluşturmadığını araştırma talimatı vermişti ve bu yazılım ile donanımın ABD yollarındaki araçlarda yasaklanıp yasaklanmayacağı konusunu incelettirmişti.
‘RİSK OLUŞTURABİLİR’
Biden daha önceki bir açıklamasında, “Çin’in politikaları pazarımızı kendi araçlarıyla doldurarak ulusal güvenliğimiz için risk oluşturabilir” ifadesini kullanmış ve “Bunun benim gözetimimde olmasına izin vermeyeceğim” demişti. Kaynaklar, Ticaret Bakanlığı’nın bu kuralların nihai hale getirilmesinden önce kamuoyuna görüş bildirmeleri için 30 gün süre tanımayı planladığını bildirdi.
ABD yollarındaki yeni araçların neredeyse tamamı “bağlantılı” olarak sınıflandırılmakta. Bu tür araçlar, internet erişim imkanı sunan ve hem araç içindeki hem de dışındaki cihazlarla veri paylaşımına olanak tanıyan yerleşik ağ donanımına sahiptir. Bakanlık, yazılımla ilgili yasakların 2027 model yılı itibarıyla, donanım ile ilgili yasakların ise Ocak 2029 veya 2030 model yılı itibarıyla yürürlüğe girmesini teklif etmeyi planlıyor. Söz konusu yasakların, belirli Bluetooth, uydu ve kablosuz özelliklere sahip araçları kapsayacağı, ayrıca direksiyon başında bir sürücü olmadan çalışabilen yüksek otonom araçları da içereceği belirtiliyor.
Kasımpaşa ayında, ABD’li milletvekillerinden oluşan iki partili bir grup, Çinli otomobil ve teknoloji şirketlerinin ABD’de otonom araçları test ederken hassas verileri toplaması ve işlemesi konusunda alarm durumuna geçti.
RUSYA DA DAHİL
Kaynaklar, yasakların sadece Çin ile sınırlı kalmayıp, Rusya gibi diğer yabancı düşmanları da kapsayacağını ifade etti. General Motors, Toyota Motor, Volkswagen, Hyundai ve diğer büyük otomobil üreticilerini temsil eden bir ticaret grubu, donanım ve yazılım değişikliklerinin zaman alacağına dair uyarılarda bulundu. Otomobil üreticileri, sistemlerinin “kapsamlı üretim öncesi mühendislik, test ve doğrulama süreçlerinden geçtiğini ve genel olarak farklı bir tedarikçiden alınan sistem veya bileşenlerle kolayca değiştirilemeyeceğini” belirttiler.
Ticaret Bakanlığı, bu konuyla ilgili olarak yorum yapmayı reddetti. Reuters, bu düzenlemenin detaylarını ilk olarak ağustos ayı başında duyurmuştu. Amerika Birleşik Devletleri’ne nispeten az sayıda Çin yapımı hafif hizmet aracı ithal ediliyor.
TÜM ARAÇLAR İÇİN GEÇERLİ
Bir hükümet web sitesine göre, Beyaz Saray perşembe günü nihai teklifi imzaladı. Bu kural, ABD bağlantılı araçlar için tedarik zincirinin güvenliğini sağlamak amacı taşımaktadır. Kaynaklar, bu kuralın ABD yollarındaki tüm araçlar için geçerli olacağını, ancak tarım veya madencilik araçları için geçerli olmayacağını belirtti. Biden, çoğu otomobilin tekerlekli akıllı telefonlar gibi bağlantılı olduğunu ve bu araçların telefonlara, navigasyon sistemlerine, kritik altyapıya ve onları üreten şirketlere bağlı olduğunu vurguladı.
