Türkiye İş Bankası, Cumhuriyetimizin 100. yılı etkinlikleri çerçevesinde düzenlenen “Atatürk Vizyonuyla Gelecek Yüzyıla Bakış” konferansında hukuk, yapısal reformlar ve eğitimdeki tahribat gibi önemli konulara odaklandı. Gelenekselleşen iki günlük konferansın ilk gününde, tanınmış iktisatçı Dr. Mahfi Eğilmez, Türkiye’nin karşılaştığı ekonomik sorunlardan çok daha derin problemler bulunduğuna dikkat çekerek, “Ekonomiyi düzeltmede deneyimliyiz. Ancak asıl sorun hukukun durumu. Hukuku iyileştirmeden, ekonomiyi düzeltemeyiz. Yabancı yatırımcıların yanı sıra yerli yatırımcılar da yatırımdan çekiliyor; insanlar adeta nefes alamıyor. Hukuku doğru bir şekilde öğretmeye çalışıyorum ama anayasayı uygulama noktasında ciddi sıkıntılar yaşıyoruz” dedi.
Tıkanma Yaşanıyor
Eğilmez, faizin ekonominin temel dinamiklerinden biri olduğunu vurgulayarak, “Eğer faizi yanlış belirlerseniz, her şey ters gider. Bu durum ekonomiyi çökertir,” şeklinde konuştu. Eğilmez, Türkiye’nin ve Arjantin’in gelişim mücadelesi verdiğini, siyasetin ise her alana müdahil olduğunu belirtti ve şu ifadeleri kullandı:
- “Ekonomik krizleri aşmak görece kolaydır; fakat sosyal krizleri aşmak çok daha zordur. Bugün Türkiye bu sosyal krizle yüzleşiyor.”
- “Hukukun üstünlüğünü sağlamak, demokrasiyi geliştirmek zorundayız. Hesap sorulabilirlik ve şeffaflık eksikliği var.”
- “Eğitim sistemimiz bir facia. Kayıtdışılık oranı yüzde 10’dan yüzde 30’a çıkmış durumda. Nereden kazandığını bilmediğimiz, uyuşturucu veya kara paradan kazananlar var. Ama bu kişiler ceza almıyor.”
- “Bu durumu çözmek zorundayız. Teşvik sistemini yeniden gözden geçirmeliyiz. Siyasi beklentilere göre teşvikler veriliyor, bu sistemin sürdürülebilirliği yok.”
Prof. Dr. Asaf Savaş Akat, Türkiye’nin bir tıkanma ve duraksama dönemine girdiğini belirterek, “Bir dizi eksiklik ekonomik verilere de yansıyor,” dedi. Akat, enflasyon ve dış açık konularındaki zayıflıklara dikkat çekerek, “Bu iki sorun, son dönemlerde yaşanan duraksamanın temel nedenidir. Bu nedenle Türkiye, parasız bir ülke haline geldi. Seçkinler enflasyona karşı sessiz kalıyor. Türkiye’nin vergi sorunu var; vatandaşından doğrudan vergi almakta zorlanıyor. Yargı ve mülkiyet hakkı son derece önemli ve bu sorunlar ivedilikle çözülmelidir,” diye ekledi. Akat, “Uygulanan reformların öncesinde para reformunun gerçekleştirilmesi gerekiyor,” şeklinde konuştu.
Nobel ödüllü ekonomist Paul Krugman, yabancı yatırımcıların güven arayışında olduğunu vurgulayarak, gelişmekte olan ülkeler için hâlâ ciddi kriz riski bulunduğunu belirtti. Gazeteci ve yazar Malcolm Gladwell ise “Atatürk, bugün bu sahnede konuşuyor olsaydı, ülkede nitelikli insan gücünün oluşturulması ve en zayıf halkaların güçlendirilmesi gerektiğini savunurdu. Bugün dünya da buna ihtiyaç duyuyor,” ifadelerini kullandı.
Temelde İş Bankası’nın Harcı Var
Konferansın açılışında konuşan İş Bankası Yönetim Kurulu Başkanı Adnan Bali, bankanın Cumhuriyetin ilanının üzerinden bir yıl bile geçmeden, 26 Ağustos 1924’te, Ankara’da mütevazı bir binada sınırlı bir sermaye ile kurulduğunu hatırlattı. Bali, İş Bankası’nın kendisini sadece finansal bir kuruluş olarak görmediğini ve “Topyekûn bir kalkınma için kendimizi ülkemize karşı sorumlu hissettik. Bu nedenle kuruluş yıllarımızdan itibaren madencilik, şeker sanayi, dokuma, sigorta ve cam sanayi gibi sektörlerdeki iştiraklerimizle farklı alanların gelişimine katkı sağladık. Türkiye’de mikro işletmelerden en büyük gruplara kadar birçok işletmenin temelinde İş Bankası’nın katkısı vardır. Bugün teknoloji alanında gerçekleştirdiğimiz desteklerle misyonumuzu sürdürüyoruz,” dedi.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ise “Atatürk, Türkiye’nin ekonomik bağımsızlığının, ülkenin siyasi bağımsızlığı kadar hayati olduğunu her zaman vurgulamıştır. Ekonomik bağımsızlık, ulusal egemenliğin güvencesidir,” şeklinde konuştu.
