Kraliyet Ailesi’nin Finansmanı ve Kamu Harcamaları
Son verilere göre, Kraliyet Ailesi’nin masraflarını finanse eden Sovereign Grant adlı devlet fonunun yaklaşık altı katı olan 510 milyon sterlinlik bir rakam gündeme geldi. Bu fon, Kraliyet Ailesi’nin personel, seyahat ve mekan yenileme gibi harcamalarını karşılamaktadır. Ancak, güvenlik gibi bazı önemli harcamalar bu fon kapsamının dışında kalmaktadır. Monarşi karşıtı Republic grubu, yalnızca güvenlik giderlerinin “medyada yer alan haberlere dayanarak” 150 milyon sterlin seviyesinde hesaplandığını belirtmektedir.
Monarşi karşıtları, bu harcamaların net bir şekilde açıklanması için hükümete çağrıda bulunmaktadır. Republic grubunun yöneticisi Graham Smith, emeklilere yönelik yakıt yardımının kesilmesi tartışmalarına dikkat çekerek, “Yarım milyar sterlini kraliyet için boşa harcarken, nasıl olur da yardımların kesilmesini tartışabiliriz?” şeklinde bir eleştiride bulunmuştur.
Grubun hesapladığı 510 milyon sterlin, yalnızca harcamaları değil, aynı zamanda “kayıp gelirleri” de kapsamaktadır. Örneğin, Kraliyet Ailesi’nin konutlarından sağlanabilecek yılda 96 milyon sterlinlik ticari gelir de bu hesaplamaya dahildir. İngiltere’de monarşi karşıtları, sıklıkla protesto gösterileri düzenleyerek seslerini duyurmaya çalışmaktadırlar.
Republic grubu, Kraliyet’in mevcut finansman modelinin “kamu parasının israfı” olduğunu savunmakta ve Kral’ın yıllık maaşının 189 bin sterlin olarak belirlenmesini önermektedir. Buckingham Sarayı ise bu konuda herhangi bir açıklama yapmayı reddetmiştir. Ancak, Sovereign Grant fonunun Temmuz ayında yayınlanan son raporunda, Kraliyet Ailesi’ne ayrılan devlet ödeneğinin 2024-25 döneminde 86,3 milyon sterlin, 2025-26 döneminde ise 132 milyon sterline yükselebileceği belirtilmiştir.
Fonun büyüklüğü, Kraliyet mülklerinden elde edilen gelire bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Gelecek yılki artış, offshore rüzgar türbinlerinden elde edilecek gelirin artışını yansıtmaktadır. Harcamalar bir yana, Kraliyet’in ekonomik faydalarının hesaplanması oldukça karmaşık bir süreçtir. Bu faydalar arasında, turizmi teşvik etmesi ve dış ticarete yönelik destek sağlama gibi unsurlar bulunmaktadır.
Pew araştırma şirketi YouGov’un verilerine göre, geçen yıl monarşiyi parasal fayda anlamında olumlu görenlerin oranı %55 iken, olumsuz görenlerin oranı %30’dur. Aynı ankette, Kraliyet’e olumlu bakanlar %59, olumsuz bakanlar ise %32 olarak belirlenmiştir. Monarşiye destek, genellikle yaşlı bireyler arasında yaygınken, monarşi karşıtlığı gençler arasında daha fazla gözlemlenmektedir.
