Lübnan’da Patlama Olayları ve Uluslararası Hukuk Üzerine Tartışmalar
Lübnan’da Hizbullah üyelerini hedef alan patlamalarda, sivillerin kullanımı için dönüştürülen çağrı cihazlarının hedef alınması, uluslararası hukuk açısından önemli tartışmalara yol açıyor. İsrail, bu patlamaların sorumluluğunu üstlenmemiş olsa da, uzmanlar bu olayların arkasında Mossad’ın olabileceğini öne sürüyor. New York Times gazetesinde yer alan habere göre, çağrı cihazlarıyla ilgili adı geçen Budapeşte merkezli BAC Danışmanlık, aslında bir İsrail paravan şirketi olarak faaliyet gösteriyor. Üç güvenlik yetkilisine dayandırılan haberde, İsrail istihbaratının, iki başka paravan şirket daha kurarak bu cihazların Hizbullah’a şüphe çekmeden satılmasını sağladığı iddia ediliyor.
Patlama sırasında, üretim aşamasında patlayıcılarla donatıldığı iddia edilen bu cihazların patlaması sonucunda çok sayıda kişi, ellerini ve gözlerini kaybetti. Maalesef, ölenler arasında en az iki çocuk da bulunuyor. Olayın meydana geliş şekli kadar, sivillerin maruz kaldığı zarar da kamuoyunun gündeminde yerini almış durumda. BBC’ye konuşan savaş suçları mahkemesi savcısı Geoffrey Nice, çağrı cihazları ve el telsizlerinin patlamalarda kullanılmasının “suç” olabileceği konusunda uyarılarda bulundu. Nice, Kosova, Hırvatistan ve Bosna-Hersek’te savaş suçları işlemekle suçlanan Slobodan Miloseviç’in yargılandığı davanın başsavcısı olarak dikkat çekiyor.
Nice, bu taktiğin uluslararası hukuk açısından yasadışı olarak değerlendirilmesi için birkaç önemli neden olduğunu belirtti. BBC Radyo 4’e yaptığı açıklamada, cihazların dağıtım şeklinin dikkate alındığında, patlama anında savaşçı olmayan bir Hizbullah üyesinin elinde olma olasılığının yüksek olduğunu ifade etti. “Savaşçı olmayanlara bu tür rastgele bombalarla muamele edilemez” diyen Nice, bu durumun tehlikelerine dikkat çekti. Ayrıca, “İkinci bir olasılık olarak, bu durumun sivillere yönelik bir saldırı olması durumu, ki bu da temel olarak Hamas’ın İsrail’e attığı roketlerde hedef gözetmemesiyle benzerlik taşıyor” dedi. “Üçüncüsü, İsrail’in yaptığı varsayılan eylemler için yasal olarak herhangi bir gerekçe olsa bile, burada orantılılık sorununu da göz ardı edemeyiz.”
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres de, sivillerin kullanımında olan cihazların “silaha dönüştürülmemesinin” sağlanması gerektiğini vurguladı. Hizbullah lideri Hasan Nasrallah, ilk patlama dalgasından iki gün sonra yaptığı açıklamada, “Bu yapılanlar savaş suçudur” ifadelerini kullandı. Lübnan Başbakanı Necip Mikati ise BM’ye “İsrail’e karşı net bir duruş sergileme” çağrısında bulundu. BM Güvenlik Konseyi, bu patlama olaylarını görüşmek üzere Cuma günü toplanma kararı aldı.
- Lübnan’da iki patlama dalgasında hayatını kaybedenlerin sayısı 37’ye ulaştı, Hizbullah lideri Nasrallah “Bu bir savaş ilanıdır” dedi.
- Lübnan’da cenaze törenlerinde öfke: “Gözünü kaybeden diğer gözüyle savaşacak.”
