Sonik Patlama Nedir?

Sonik Patlama Nedir? - RayHaber
Sonik Patlama Nedir? - RayHaber

Sonik Patlama Nedir ve Neden Oluşur?

Sonik Patlama Nedir? - RayHaber

Konya’da yaşayan yurttaşlar, duydukları bir patlama sesi sonrası büyük bir korkuya kapıldılar. Yapılan araştırmalar sonucunda bu sesin, eğitim uçuşu gerçekleştiren bir uçaktan kaynaklanan sonik patlama olduğu belirlendi. Peki, sonik patlama nedir? ve sonik patlama neden olur?

Ses, bir ortamda bulunan taneciklerin, bir dalga kaynağı tarafından titreştirilmesiyle oluşan periyodik bir basınç dalgasıdır. Bu dalgalar kulak tarafından algılanır ve beyin tarafından ses olarak yorumlanır. Ses dalgaları, deniz seviyesinde ve 20ºC sıcaklıkta yaklaşık olarak 343 m/s hızla yayılır. Sonik patlama, ses dalgalarını oluşturan kaynağın ses hızında veya ses hızından daha yüksek bir hızda hareket etmesi durumunda meydana gelir.

Sonik patlamayı daha iyi anlayabilmek için Doppler olayına değinmek önemlidir. Doppler olayı, dalga kaynağının hareketi nedeniyle bir gözlemciye göre dalga boyunun uzaması veya kısalmasıdır. Örneğin, bize doğru yaklaşan bir ambulansın yaydığı sesin dalga boyu kısalırken, bizden uzaklaşan bir ambulansın ses dalga boyu uzar. Bu durum, ambulans sirenini farklı tonlarda duymamıza neden olur. Uçakların neden olduğu sonik patlama da Doppler olayıyla yakından ilişkilidir.

Sonik Patlama Neden Olur?

Bir uçak ses hızının altında hareket ettiğinde, ses dalgaları önünde sıkışır. Uçak ses hızına ulaştığında ise, ses dalgaları ses duvarını geçemedikleri için birikmeye başlar ve yüksek enerjili bir dalga oluşturur. Ses hızının aşılması durumunda, ses dalgaları koni şeklinde yayılmaya başlar; bu olaya Mach konisi denir. Ses hızına verilen ad ise 1 Mach’tır.

Ses hızında veya üstünde hareket eden bir uçak, ses dalgalarını sıkıştırarak arkasında yüksek basınç alanı oluşturur. Bu durum, gözlemciler tarafından sonik patlama olarak algılanır. Sonik patlamalar, etrafa zarar verebilecek kadar güçlü ve son derece gürültülüdür.

1960’ların sonlarına doğru, süpersonik yani ses hızını geçebilen ilk yolcu uçakları olan Tupolev Tu-144 ve Concorde ortaya çıkmıştır. Günümüzde bu uçaklar hizmet vermese de, yakın gelecekte süpersonik hızlarda yolculuk yapmak tekrar mümkün olabilmektedir. NASA, 2020 yılına kadar daha az gürültü çıkaran ve daha az yakıt harcayan X-Plane adını verdiği süpersonik uçakları uçuşa hazır hale getirmeyi hedeflemektedir.

Demiryolu Manşetleri

Gebze-Darıca Metrosu Günde 55 Bin Aracı Trafikten Çekecek - RayHaber
41 Kocaeli

Gebze-Darıca Metrosu Günde 55 Bin Aracı Trafikten Çekecek

Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, CNN Türk canlı yayınında kentin ulaşım yatırımları ve toplu taşıma hedefleri hakkında değerlendirmelerde bulundu. Gebze-Darıca Metro Hattı’nın hizmete girmesiyle her gün yaklaşık 55 bin 🚆
Çorum'un Hızlı Tren Garları Şekilleniyor - RayHaber
19 Çorum

Çorum’un Hızlı Tren Garları Şekilleniyor

Çorum’u ilk kez demir yolu ağına bağlayacak Ankara–Kırıkkale–Çorum–Samsun Hızlı Tren Hattı’nda altyapı çalışmaları sürerken istasyonların tasarım ve proje süreçlerinde de önemli ilerleme kaydedildi. Çorum, Sungurlu ve Delice’deki üç gar sahasında 🚆
Ankara-Samsun Hızlı Tren Hattı Sarp'a Uzanacak - RayHaber
55 Samsun

Ankara-Samsun Hızlı Tren Hattı Sarp’a Uzanacak

Ulaşımın tarih boyunca medeniyetlerin gelişmesinde ve devletlerin güç kazanmasında belirleyici bir rol üstlendiğini ifade eden Aydın, Türkiye’nin son yıllarda ulaşım ve altyapı alanında önemli yatırımlara imza attığını söyledi. Kara yolu, 🚆
Sakarya’da Milli Hızlı Tren Üretimi İçin Geri Sayım - RayHaber
54 Sakarya

Sakarya’da Milli Hızlı Tren Üretimi İçin Geri Sayım

Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Osman Boyraz, saatte 225 kilometre hıza ulaşabilen yerli ve milli hızlı tren setinin test sürüşlerinin ocak ayında tamamlanmasının hedeflendiğini açıkladı. Testlerin ardından Sakarya’daki fabrikada 1 🚆