Sosyal medya platformlarının hızla büyümesiyle birlikte, markalar ürünlerini tanıtmak amacıyla sosyal medya fenomenleri ile iş birliği yapma yoluna gitmiştir. Bu fenomenler, genellikle ürünleri doğal bir şekilde hayatlarına entegre ederek takipçilerine sunmaktadır. Ancak, bu tür tanıtımların bazı yasal düzenlemelere tabi olduğu unutulmamalıdır.
Ticaret Bakanlığı, sosyal medya paylaşımlarında sağlık beyanı içeren ifadelerin yer alması, klinik veya hastane gibi sağlık hizmetlerine yönlendirme yapılması, reklamı yasak olan ürünlerin tanıtımının gerçekleştirilmesi ve kozmetik ürün tanımını aşan ifadelerin kullanılması gibi ihlallerin tespit edildiğini bildirmiştir. Bunun yanı sıra, takviye edici gıda reklamlarında mevzuata aykırı ifadeler kullanılması da dikkat çekmektedir.
Fenomenlere Uygulanan Cezalar
Ürün veya hizmetin tanıtımının açıkça reklam olduğu belirtilmediğinde, bu durum “örtülü reklam” olarak değerlendirilmekte ve bu kapsamda idari para cezaları uygulanmaktadır. Reklam Kurulu, tüketicilerin tüketim ve davranış kalıpları üzerinde oldukça etkili olan fenomenler ile dijital mecralar üzerinden gerçekleştirilen reklam ve benzeri paylaşımlara yönelik, yılın ilk 8 ayında toplamda 89 milyon 59 bin 840 TL idari para cezası uygulamıştır.
Geçtiğimiz yıl, mevzuata aykırı reklam yapan bir fenomen hakkında uygulanan idari para cezası 347 bin 128 lira iken, bu tutar yeniden değerleme oranında artırılarak 2024 yılında 550 bin 59 lira olmuştur. Bu ceza artışı, sosyal medya fenomenlerinin ve markaların yasal düzenlemelere daha fazla dikkat etmesi gerektiğini göstermektedir.
Tüketicilerin Dijital Ortamda Korunması
Tüketicilerin dijital mecralarda korunmasına yönelik olarak, “Sosyal Medya Etkileyicileri Tarafından Yapılan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Hakkında Kılavuz” ve “Tüketici Değerlendirmeleri Hakkında Kılavuz” gibi bilgilendirici rehberler oluşturulmuş ve bu sayede sosyal medya mecralarının düzenlenmesi sağlanmaya çalışılmaktadır.
