Türkiye’nin 5G Geçiş Süreci
Türkiye’nin “5. nesil mobil telekomünikasyon hizmeti” (5G) geçişi, uzun bir bekleyişin ardından nihayet şekillenmeye başladı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, geçtiğimiz ay yaptığı açıklamada, Türkiye’nin 2026 yılında 5G hizmetlerine geçeceğini duyurdu. GSM operatörleri, bu yıl içinde 5G ihalesinin yapılmasını beklerken, Orta Vadeli Program (OVP) çerçevesinde 2025-2027 yılları arasındaki takvimde 5G geçişinin son çeyreği olarak belirlendiği görüldü. Oysa 2022 yılında dönemin Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil Karaismailoğlu, 5G ihalesinin 2023 yılında gerçekleşeceğini belirtmişti.
4G’nin Durumu ve Ekonomik Kaybın Boyutu
Günümüzde 4G teknolojisi, mobil abonelikler arasında küresel ölçekte %58’lik bir pay ile en yüksek seviyesine ulaşmış durumda ve 5G’ye geçiş için hazırlık yapıyor. Kuzey Amerika, Avrupa ve Kuzey Doğu Asya gibi bölgelerde, 83 ülkede toplam 209 operatör 5G hizmetini kullanıyor. 2027 yılına gelindiğinde, 5G’nin küresel mobil abonelikler arasında en yüksek paya sahip olması bekleniyor. Türkiye’de ise 87 milyon mobil aboneliğin %93’ü 4.5G kullanıcılarından oluşuyor. Vodafone ve Deloitte’nin 2022’de yayımlanan “5G Teknolojisinin Türkiye İçin Ekonomik ve Sosyal Faydaları” raporuna göre, 5G geçişindeki gecikmenin yıllık 120 milyar TL (yaklaşık 9 milyar dolar) değerinde ekonomik aktiviteden mahrum kalmaya neden olabileceği öngörülüyor. Bu durum, 5G’nin teknolojik döngüsünde elde edilecek 1 trilyon liralık aktivitenin %12’sinin kaybı anlamına geliyor. Raporda şu saptamalar yer alıyor:
- Teknolojik Gelişmeler ve Rekabetçilik: Teknolojik yeniliklerden geri kalmanın rekabetçilik üzerinde kalıcı etkileri oluyor. 5G’nin gecikmesi, hız ve düşük gecikme sürelerine ihtiyaç duyan her sektörde gelişimi baltalayabilir.
- Yatırımcıların Tercihleri: Türkiye’nin ilgili sektörlerdeki yabancı yatırımcılar için geri planda kalması, uluslararası yatırımların sağladığı finansman, teknolojik aktarım ve işbirliği fırsatlarından yoksun kalmasına neden olabilir.
- Uzun Vadeli Ekonomik Etkiler: Yatırım ve hizmet harcamaları ile üretkenlik artışı sonucu 15 yıllık süreçte toplam 1 trilyon 47 milyar TL ekonomik aktivite artışı ve 479 milyar TL GSYH artışı sağlanacağı öngörülüyor.
Yatırımlarda Yapay Zekâ Öne Çıkıyor
Türkiye Startup Ekosistemi Yatırım Raporu’na göre, yapay zekâ ve makine öğrenimi sektörü, 2024 yılının ilk yarısında 31 yatırımla en aktif sektör haline geldi. Bu alanı 14 yatırım ile oyun sektörü izliyor. Türkiye Yapay Zekâ İnisiyatifi’nin (TRAI) güncel raporuna göre, bu yılın ikinci çeyreğinde eklenen 12 girişimle birlikte Türkiye’deki yapay zekâ girişimleri sayısı 350’ye ulaştı. İlk yarıda toplam 245 girişim yatırım aldı ve bu girişimlere toplam 586.8 milyon dolar yatırım yapıldı.
Turkcell’in Abone Sayısı ve Finansal Durumu
Turkcell, yılın ikinci çeyreğinde net abone sayısını 346 bin artırarak toplamda 43.2 milyona ulaştı. Bu çeyrekte faturalı abone sayısı net 477 bin artış gösterdi ve son bir yılda kazandığı faturalı abone sayısı 1.8 milyon oldu. Yine grup gelirleri, yılın ikinci çeyreğinde 34.9 milyar TL’ye çıkarken net kâr ise 2.9 milyar TL seviyesinde gerçekleşti. Turkcell Genel Müdürü Dr. Ali Taha Koç, “2023 yılının sonunda duyurduğumuz Ukrayna’daki varlıklarımızın satışına ilişkin süreci, 9 Eylül’de tamamladık. Hedefimiz, ülkemizin dijital dönüşümüne katkı sağlayacak yeni yatırımlara odaklanmak” ifadelerini kullandı.
iPhone 16’nın Türkiye’deki Fiyatları
Apple, yeni amiral gemileri iPhone 16, iPhone 16 Plus, iPhone 16 Pro ve iPhone 16 Pro Max ile birlikte Apple Watch 10 ve AirPods 4’ü tanıttı. iPhone 16, havacılık ve uzay sınıfı alüminyum malzeme kullanıyor ve suya, toza dayanıklı özelliklere sahip. Ekran parlaklık seviyesi 2000 nit ile 1 nit arasında değişebiliyor. Yeni iPhone 16’nın global satış fiyatının en ucuz versiyonu olan iPhone 16 128 GB’nin, 799 dolar olacağı belirtildi. 256 GB ve 512 GB versiyonlarının sırasıyla 899 dolar ve 999 dolardan satışa sunulacağı açıklandı. Türkiye’de ise en ucuz versiyon 64 bin 999 TL, en pahalı versiyon ise 119 bin 999 TL olarak belirlendi.
Sektörden Gelişmeler
Dünya genelinde 41 Ar-Ge ve 7 tasarım merkezi ile inovasyona odaklanan Samsung Electronics, bu tür yatırımlarını artırma yolunda ilerliyor. Samsung’un tüketici deneyimlerini geliştirmek için Ar-Ge yatırımları her yıl ortalama 17 milyar doları buluyor.
Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ercan Karaarslan, kalp damar hastalıklarının tanısında kuantum dedektörlü BT ile yapılan X-ışını görüntülemeleri ile anjiyografi incelemelerinin geleneksel anjiyografi gereksinimini azalttığını belirtti.
Denizli, Tokat ve Balıkesir’deki bazı alanların teknoloji geliştirme bölgesi olarak belirlenmesine ilişkin Cumhurbaşkanı kararları, Resmi Gazete’de yayımlandı.
