Startup Centrum tarafından hazırlanan “Türkiye Startup Ekosistemi Yatırım Raporu”na göre, yapay zekâ ve makine öğrenimi sektörü 2024 yılının ilk yarısında 31 yatırımla en aktif sektör konumuna yükselerek, tüm zamanların en fazla yatırım alan sektörü olmayı başardı. Bu alanda yapılan yatırımları; 14 yatırım ile oyun sektörü, 11 yatırım ile sürdürülebilirlik & çevre sektörü ve 10 yatırım ile fintech sektörü takip etti.
Bu dönemde, yapay zekâ girişimlerinin sayısında da önemli bir artış gözlemlendi. Türkiye Yapay Zekâ İnisiyatifi (TRAI) tarafından hazırlanan yapay zekâ girişimleri haritasına göre, 2024 yılının ikinci çeyreğinde eklenen 12 yeni girişimle birlikte Türkiye’deki yapay zekâ girişimleri sayısı 350’ye ulaştı. Özellikle sağlık, eğitim, finans ve otomasyon gibi alanlarda faaliyet gösteren, yapay zekâ tabanlı startup’lar, büyük bir büyüme potansiyeli taşıyor.
2024 yılında yapay zekânın öncülüğünde şekillenen startup ekosistemi, 2023 yılındaki zorlu performansının ardından yeniden bir yükseliş trendine girdi. Toplam 245 girişimin yatırım aldığı bu yılın ilk yarısında, girişimlere toplamda 586,8 milyon dolar yatırım yapıldı. Bu rakam, 2023 yılının tamamında yapılan yatırım tutarını geride bıraktı.
KPMG Türkiye M&A ve 212 ekipleri tarafından hazırlanan “Türkiye Startup Yatırımları” raporuna göre, 2022’de 1,84 milyar dolar olan toplam işlem hacmi, 2023 yılında 497 milyon dolara kadar düştü. Toplam yatırım sayısı ise 297 olarak gerçekleşti. Uzmanlar, 2023 yılında küresel ekonomide yaşanan makroekonomik zorluklar ve jeopolitik gerginliklerin, girişim sermayesi yatırımlarının ve işlem hacminin düşmesine neden olduğunu belirtse de, 2024 yılının ilk yarısında yaşanan bu sıçrama, Türkiye startup ekosisteminin çekiciliğini koruduğunu göstermektedir.
Son yıllarda Türkiye’de devlet teşvikleri ile Ar-Ge ve inovasyon projelerine, yenilikçi iş birliklerine ve girişimlere olan ilgi artmış durumda. Bu durum, teknokentler, teknoparklar, Ar-Ge merkezleri ve kuluçka merkezleri gibi startup’ları destekleyen yatırımların daha fazla duyulmasına olanak tanımaktadır. Bu hareketlilik, Türkiye’nin ekonomik kalkınması açısından büyük bir öneme sahiptir.
Geleneksel iş modellerine kıyasla daha esnek, yenilikçi ve hızlı hareket edebilen startup’lar, yalnızca ekonominin itici gücü olmakla kalmıyor, aynı zamanda işletmelerin ve endüstrilerin dönüşümünde de kritik bir rol oynamaktadır.
Kalkınmada Önemli Rol Oynuyor
Sektörün öncü teknoloji üreticilerinden biri olan yerli teknoloji şirketi Cerebrum Tech’in kurucusu ve yönetim kurulu başkanı Dr. R. Erdem Erkul, “Girişimcilik fikrinden beslenen startup’lar, yenilikçi fikirlerin ve yatırımların önemsendiği ülkelerin sosyo-ekonomik kalkınması açısından hayati bir öneme sahip.” diyor.
Erkul’a göre, startup’ların esnek, çözüm odaklı ve uyum sağlayabilen yapısı, hızlı büyüme ve büyük etki bırakma gibi özellikleri, dünyayı giderek daha fazla startup’a yönlendirmektedir.
