Yeni Bütçe Sonuçları: Ekonomi ve Tasarruf İddialarının Gerçek Yüzü
Son açıklanan bütçe sonuçları, iktidarın “ekonomi toparlanıyor” ve “tasarruf” söylemlerinin gerçeği yansıtmadığını ortaya koydu. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın merkezi yönetim bütçesine göre, Ağustos 2024’te, Ağustos 2023’e kıyasla toplam gelir %12 artışla 690.7 milyar lira, toplam gider ise %45.8 artışla 820.3 milyar lira seviyesine ulaştı. Bu durum, bütçenin 129.6 milyar lira açık vermesine neden oldu. Geçtiğimiz yıl Ağustos ayında bütçe 51.3 milyar lira fazla vermişti.
Bu kapsamda, vergi geliri %6.2 artışla 576.7 milyar lira, faiz gideri ise %11.4 artışla 97 milyar liraya yükseldi. Yılın ilk sekiz ayı itibarıyla Ocak-Ağustos 2023’e kıyasla giderlerin %84.1 artışla 6 trilyon 227 milyar lira, gelirlerin %75.2 artışla 5 trilyon 253 milyar lira ve bütçe açığının %153.9 artışla 973.6 milyar lira olduğu görüldü. İlk sekiz ayda, vergi gelirleri %69.7 artışla 4 trilyon 402 milyar lira, faiz giderleri ise %91 artışla 764 milyar liraya çıktı.
- ÖTV Yükü: Yurttaşın sırtındaki ÖTV, 104.1 milyar TL’den 128.2 milyar TL’ye yükseldi. Ağustos ayında vergi gelirlerindeki ÖTV payı %22.2 olarak belirlendi.
- Kurumlar Vergisi Geliri: Geçen yıl Ağustos ayında 161.1 milyar TL olan kurumlar vergisi geliri, bu yıl 20.4 milyar TL’ye kadar düştü.
- Gelir Vergisi: İlk sekiz ayda gelir vergisi 398.1 milyar TL’den 875.8 milyar TL’ye, kurumlar vergisi 473.3 milyar TL’den 500.6 milyar TL’ye, dahilde alınan KDV 285.4 milyar TL’den 602.9 milyar TL’ye, ÖTV 512.7 milyar TL’den 871.7 milyar TL’ye ve ithalde alınan KDV 550.5 milyar TL’den 860.1 milyar TL’ye yükseldi.
Harcamalar ve Tasarruf Kararları
Örtülü Ödenek Harcamaları: Temmuz ayında 417.6 milyon TL olan örtülü ödenek harcamaları, Ağustos ayında 1.6 milyar TL’ye çıkarak sekiz aylık toplamda 8.1 milyar TL seviyesine ulaştı. Oysa geçen yılın tamamında bu rakam 6.4 milyar TL olarak kaydedilmişti.
Tasarruf Kararlarına Rağmen Giderler: Tasarruf kararlarına karşın, temsil, tanıtım ve ağırlama giderleri Ağustos ayında 218.3 milyon TL olarak gerçekleşti ve sekiz ayda toplamda 1.7 milyar TL’yi buldu; bu, 1.6 milyar TL olan bütçe başlangıç ödeneğini aşmış oldu.
- Görevlendirme Giderleri: Sekiz aylık dönemde görevlendirme giderleri 738.5 milyar TL olarak kaydedildi.
- Elektrik Üretim AŞ’ye Aktarımlar: Ağustos ayında Elektrik Üretim AŞ’ye 20 milyar TL, sekiz aylık dönemde ise toplam 138.8 milyar TL aktarıldı.
- Cumhurbaşkanlığı Harcamaları: Cumhurbaşkanlığı’nın sekiz aylık bütçe harcaması 8.3 milyar TL oldu.
- Diyanet İşleri Başkanlığı: Diyanet İşleri Başkanlığı’nın harcamaları 65.5 milyar TL’yi buldu.
- Milli Saraylar İdaresi: Milli Saraylar İdaresi Başkanlığı’nın bütçe başlangıç ödeneği 1.9 milyar TL iken, bu miktar 3.1 milyar TL’ye çıkarıldı. Sekiz aylık harcaması ise 2.5 milyar TL olarak gerçekleşti.
