İsrail’in Lübnan’a Yönelik Askeri Harekatı: Tarihsel Bir Bakış

04/10/2024 DÜNYA

İsrail’in Lübnan’a Yönelik Askeri Harekatı

İsrail, Lübnan’ı günlerce bombaladıktan sonra, Hizbullah’a karşı kara harekâtına başladı. Bu tür bir saldırı daha önce de gerçekleşti, ancak geçmişteki işgaller net bir sonuca ulaşmadı. Peki, bu seferki işgal, daha önceki girişimlerden farklı bir sonuca ulaşabilir mi?

1978: İlk İşgal

İsrail’in 1948 yılında kurulmasının ardından, Lübnan, Filistinli mültecilerin ilk sığındığı yer oldu. Bu mülteciler arasında Filistin Kurtuluş Örgütü gibi milis gruplar yer aldı. Bu gruplar, Lübnan’dan İsrail’e saldırılar düzenleyerek, bölgedeki çatışmaları artırdı. İlk işgal, 1978’de, Filistin Kurtuluş Örgütü’nün İsrail’e yönelik bir otobüs saldırısının ardından gerçekleştirildi. Bu saldırıda 38 İsrail sivil hayatını kaybetti ve olay, ‘Sahil Yolları Katliamı’ olarak anıldı. İsrail, Lübnan’ın güneyine girdi ve iki ay boyunca burada kalırken, 2000 yılına kadar bu bölgedeki varlığını sürdürdü. Bu ilk işgalde, Lübnan’da yaklaşık 2000 kişi, çoğunluğu savaşçı ve sivil, hayatını kaybetti. İsrail tarafında ise 18 asker yaşamını yitirdi.

1982: En Büyük İşgal

İsrail’in Lübnan’a karşı gerçekleştirdiği en büyük operasyon, 1982 yılında Lübnan İç Savaşı sırasında oldu. Binlerce İsrail askeri ve yüzlerce tank, Filistin Kurtuluş Örgütü’nü ülkeden çıkarmak amacıyla sınırı geçti. İsrail, bu saldırılarla birlikte Filistin Kurtuluş Örgütü’nün mevzilerini hedef almayı amaçladı. Bir haftalık bir çatışmanın ardından, İsrail güçleri Beyrut’un dış mahallelerine ulaştı. Bu süreçte, Filistinli mültecilerin katledilmesi gibi ağır insan hakları ihlalleri yaşandı. İsrail, üç ay sonra Lübnan’da bir tampon bölge oluşturarak geri çekildi. Bu işgalde, Lübnan’da yaklaşık 20.000 kişi, çoğunluğu sivil, hayatını kaybederken, İsrail tarafında 654 asker öldü.

1996: Yeni Bir Düşman ve Yeni Bir İşgal

1982 işgali sonrasında, Filistin Kurtuluş Örgütü Lübnan’dan ayrıldı ve merkezi Tunus’a taşındı. Ancak bu durum, Hizbullah’ın kurulmasına engel olmadı. Hizbullah, İsrail’i düşman olarak görerek, saldırılar düzenlemeye başladı. Nisan 1996’da, İsrail güçleri Hizbullah’a karşı harekete geçti. İki haftadan fazla süren çatışmalar sonucunda, Lübnan tarafında 250’ye kadar sivil ve 13 Hizbullah savaşçısı hayatını kaybetti. İsrail ise bu süreçte herhangi bir kayıp vermedi. Bu dönemde, İsrail ve Hizbullah arasındaki karşılıklı saldırılar devam etti.

Haritalarla İsrail-Lübnan çatışmaları: İsrail askerleri nerede?

2006: 34 Gün Süren Savaş

2006 yılında, Hizbullah’ın İsrail kasabalarına yönelik saldırılarının ardından, İsrail büyük bir askeri operasyon başlattı. Bu saldırılarda, Hizbullah savaşçıları iki İsrail askerini öldürüp, ikisini rehin aldı. Bunun üzerine, İsrail, Lübnan’a kapsamlı hava saldırıları ve deniz ablukası uyguladı. 34 gün süren bu savaş sonucunda, Lübnan’da 1191 kişi, çoğunluğu sivil, hayatını kaybederken, İsrail tarafında 121 asker ve 44 sivil yaşamını yitirdi.

Askeri Uzmanların Görüşleri

BBC’nin Uluslararası Haberler Editörü Jeremy Bowen, İsrail’in Hizbullah’a yönelik saldırılarının iki ülke arasındaki güç dengesini değiştirdiğini ifade ediyor. İsrailli askeri uzman Yoav Stern, 1982’deki gibi büyük bir işgal yerine, 2006’daki gibi sınırlı bir işgalin olacağını belirtiyor. Stern, bu işgalin yavaş ve hesaplı olacağını, Güney Lübnan’daki kasabaların tek tek işgal edileceğini öngörüyor. Ayrıca, Hizbullah’ın uzun süredir bu bölgelerde konuşlandığını ve bu durumun İsrail’in hızlı bir çekilme yapmasını zorlaştırabileceğini vurguluyor.

Lübnan’daki durum, İsrail’in Gazze’deki saldırılarından farklı bir senaryo sunuyor. Avustralya Ulusal Üniversitesi’nden Profesör Amin Saikal, “Hizbullah, Hamas değil. Hasar gördü ama hala iyi silahlanmış ve stratejik bir konumda” diyor. Jeremy Bowen ise, İsrail’in Gazze’deki saldırılarında hala ana hedeflerinden birine ulaşamadığını belirtiyor: “Hizbullah’ın Güney Lübnan’daki geniş bir tünel ağı var. Gazze’ye girdiklerinde, Hamas’ın tünel ağını yok etmek istediler ve bunu başaramadılar.”