SGK’ya Yapılan Bütçe Transferleri Üzerine Analiz
Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan 2025 Bütçe Teklifi, Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) yıllar itibariyle bütçeden yapılan transfer tutarlarını kapsamlı bir şekilde içermektedir. SGK’ya yapılan bütçe transferlerinin miktar olarak her yıl artış göstermesi ilk bakışta olumlu bir durum gibi görünse de, bu transferlerin merkezi yönetim bütçesine oranı incelendiğinde farklı bir tablo ortaya çıkmaktadır.
Transferlerin Genel Bütçe İçindeki Payı
Resmi veriler, SGK’ya yapılan bütçe transferlerinin genel bütçe içerisindeki oranının düştüğünü göstermektedir. Bu durum, iktidarın bütçe açığının temel nedeninin emeklilik maaşları ve dolayısıyla SGK’ya yapılan transferler olduğunu savunmasının aksine, durumun farklı olduğunu ortaya koymaktadır. Örneğin, 2007 yılında SGK’ya yapılan toplam transfer tutarı 33.1 milyar TL olarak kaydedilmişti. Bu transferin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) içindeki oranı ise yüzde 3.7 olarak belirlenmişti. Ayrıca, bu transferin merkezi yönetim bütçesine oranı da yüzde 16.2 olarak gerçekleşmiştir.
Pandemi Dönemi ve Transferler
SGK’ya bütçeden yapılan transferlerin en yüksek olduğu yıl ise, pandeminin etkili olduğu 2020 yılı olmuştur. 2020 yılında SGK’ya 245.9 milyar TL transfer yapılmış ve bu transferin GSYH içindeki oranı yüzde 4.9 olarak tespit edilmiştir. Merkezi yönetim bütçesine oranı ise yüzde 20.4 olarak kaydedilmiştir. Ancak, 2020 yılından sonra SGK’ya yapılan bütçe transferinin merkezi yönetim bütçesine oranı hızla düşmüştür. Örneğin, 2021 yılında SGK’ya bütçeden 254.1 milyar TL aktarılmış, bu aktarımın GSYH’ye oranı yüzde 3.5 olarak gerçekleşmiş ve genel bütçeye oranı yüzde 20.4’ten yüzde 15.8’e gerilemiştir.
2022 ve 2023 Yıllarında Düşüş
- 2022 yılında SGK’ya yapılan bütçe transferi 389.9 milyar TL’ye ulaşmış, ancak GSYH’ye oranı yüzde 2.6’ya inmiş ve genel bütçeye oranı yüzde 13.3’e düşmüştür.
- 2023’te ise bütçeden SGK’ya 875 milyar TL aktarılmış, GSYH’ye oranı yüzde 3.3 olarak belirlenmiş ve yapılan aktarımın genel bütçeye oranı yüzde 13.3 olarak kalmıştır.
2007 yılından bu yana merkezi yönetim bütçesinden SGK’ya yapılan aktarmaların en düşük olduğu yıllar 2022 ve 2023 olarak tespit edilmiştir. İktidar, bütçe açığının gerekçesi olarak Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) konusunu gündeme getirirken, mevcut veriler SGK’ya yapılan transferlerin bütçeye oranının düştüğünü göstermektedir. Genel bütçe ile karşılaştırıldığında, SGK’ya yapılan transferlerin artmadığı, aksine azaldığı açık bir şekilde ortaya çıkmaktadır.
