Türkiye Okul Yemeği Koalisyonu tarafından gerçekleştirilen “Ücretsiz okul yemeği hemen şimdi!” başlıklı çalıştayın raporuna göre, ülkemizde okul terk oranları tarihinin en yüksek seviyelerine ulaşmış durumda. Resmi verilere göre, ortaöğretim düzeyinde okuldan ayrılan çocukların sayısı 2 milyon 9 bin olarak kaydedilmiştir. Ortaokulda bir yıl içerisinde yaşanan okul terkleri, yüzde 3.1’den yüzde 6.2’ye kadar çıkmıştır. Ancak, bu verilerin gerçek okul terki oranlarını tam olarak yansıtmadığı ve güncel oranların daha da yüksek olabileceği vurgulanmıştır. Raporda, “Okul yemeği, okullaşma oranlarının artırılmasında ve okul terklerinin önlenmesinde en etkili kamusal müdahale olacaktır” ifadesine yer verilmiştir.
Raporda ayrıca “STK adı altında faaliyet gösteren yapılar” için 2024 yılının ilk altı ayında 100 milyara yakın kaynak aktarıldığına dikkat çekilmiştir. Okul yemeği için bütçe ayrılmaması ise bir politik tercih ve öncelik olarak değerlendirilmiştir. Kamu kaynakları mevcut olmasına rağmen, çocukların okul yemeği hakkı için kullanılmamaktadır. Okul yemeği ve temiz suya erişim, tüm çocukların kamusal bir hakkıdır. Ancak okullarda içme suyuna erişim ile ilgili kontrol ve izleme sistemleri bulunmamaktadır; suya bulaşması olası toksik kirletici sayısı da oldukça fazladır.
Bodurluk ve Yetersiz Beslenme Sorunu
Bodurluğun, 5 yaş altı çocuklar arasında yüzde 10’a ulaştığı belirtilen raporda, yetersiz beslenmenin yaşamı tehdit eden en önemli etkisinin enfeksiyonlar, ishal ve pnömoni gibi ölümcül hastalıklara zemin hazırlaması olduğu vurgulanmaktadır. Okul yemeğinin çocukların psikolojik açıdan da önemli bir destek sağladığı ifade edilmiştir. Yetersiz beslenme, çocuklarda düşük enerji seviyeleri ve genel bir umutsuzluk hali yaratabilir. Açlık ve yetersiz beslenme, depresyon belirtilerinin ortaya çıkmasına yol açabilir. Beslenme yetersizliği, aynı zamanda dürtüsellik ve saldırganlık gibi davranışsal sorunları da tetikleyebilir.
Raporda, “Okul yemeği programı için, başta Edirne, Mersin, Sulukule, Esenyalı ve Kocaeli’nde yürütülen çalışmalar olmak üzere yerel deneyimlerden faydalanılmalıdır. Çocuk yoksulluğunun ülke genelinde ulaştığı durum net bir şekilde ortaya konulmalı ve dezavantajlı çocuklara yönelik etkili çalışmalar başlatılmalıdır” önerisinde bulunulmuştur.
Başarı İçin Yeterli Beslenme Şart
Raporda, başarı için yeterli beslenmenin önemi detaylı bir şekilde açıklanmaktadır. “Yetersiz Omega 3 yağ asidi alımı, dikkat eksikliğine, öğrenme zorluklarına ve hafıza sorunlarına yol açmaktadır. Çocuklar, özellikle balık, yumurta, et ve ceviz gibi besinlerden mahrum kaldıklarında beyin fonksiyonlarında gerilemeler yaşanabilir. Yetersiz protein alımı, beyin gelişimini olumsuz yönde etkileyerek öğrenme sürecini de sekteye uğratmaktadır. Uzun süre devam eden demir eksikliği, dikkat eksikliği, öğrenme güçlüğü ve bilişsel gerilikler gibi sorunları beraberinde getirebilmektedir. Dünya genelinde önlenebilir zihinsel geriliğin en önemli nedeni yetersiz beslenmedir.”
