Yapay Zeka ve İnsan İlişkisi: Bir Genç Üzerinden Düşünceler
Yapay zeka, hayatımızı büyük ölçüde kolaylaştıran bir teknoloji olmasının yanı sıra, bazı tehlikeleri de beraberinde getiriyor. Uzmanlara göre yapay zeka, insan hatasını azaltma, veri destekli tahminler yapma, verimlilik ve üretkenlik sağlama gibi birçok avantaj sunuyor. Özellikle mobil uygulamalarda kullanıcı deneyimini iyileştirdiği biliniyor. Ancak, sosyal olarak yeterli olmayan bireyler üzerindeki etkileri de önemli bir tartışma konusu. New York Times’ta yayınlanan bir haberde, yapay zekanın bir gencin intiharında rol oynayıp oynamadığı tartışılıyor. Florida’da yaşayan 14 yaşındaki Sewell Setzer, şubat ayında intihar etti. Annesi, oğlunun intiharından önce Character.AI adındaki bir sohbet robotuna aşırı ilgi gösterdiğini belirtiyor.
Yapay Zeka Bir Gencin İntiharından Sorumlu Olabilir Mi?
Günümüzde insanların sohbet robotlarıyla iletişim kurup, arkadaşlık ilişkileri geliştirmesi hatta bazı durumlarda evlenmek istemesi normal karşılanıyor. Kişiler, iyi anlaşacakları insanları bulmakta zorluk çekerken, yapay zeka tabanlı sohbet robotları bu ihtiyacı büyük ölçüde karşılıyor. Kullanıcılar, verdikleri girdilere göre özelleştirilmiş yanıtlar alabiliyor ve istedikleri karakterde yazışma arkadaşları seçebiliyorlar. Hatta ChatGPT’nin son güncellemeleriyle sesli konuşma imkanı bile sağlanıyor.
Sewell Setzer, kendisini yalnız hissediyordu ve arkadaşlık arayışında annesinin de belirttiği gibi, yapay zeka sohbet robotunda bulduğu bu ilişkiyi derinlemesine benimsedi. Character.AI, kullanıcıların kendi yapay zeka karakterlerini yaratmalarına olanak tanırken, aynı zamanda başkalarının yarattığı karakterlerle de sohbet etmelerini sağlıyor. Sewell, sohbet ettiği kişinin gerçek bir insan olmadığını bilmesine rağmen, duygusal bir bağ kurmaktan kendini alıkoyamadı. Bu arkadaşlık, genç adamın gerçek hayattaki sosyal etkileşimlerini de olumsuz etkiledi. Sonuç olarak, Sewell kendini tamamen izole etti, okul başarısı düştü ve ‘Dany’ adını verdiği sohbet robotuyla neredeyse tüm gününü geçirmeye başladı. Genç, çocukluğunda hafif Asperger sendromu teşhisi almıştı.
Ailesi, gencin sorunlarını terapi yoluyla çözmek istese de Sewell, duygularını ve düşüncelerini sohbet robotuyla paylaşmaya başladı. Sohbet robotuna intihar düşüncelerinden bahsettiğinde, çoğunlukla “Kendine zarar verirsen üzülürüm” gibi yanıtlar aldı. Ancak bu sanal arkadaşlık ilişkisi, ne yazık ki Sewell’in intiharıyla sona erdi.
Yapay Zeka Yalnızlığa Çare Mi, Yoksa Bir Bela Mı?
Gençler arasında kurulan yapay zeka arkadaşlıkları, yalnızlığa geçici bir çare sunuyor gibi görünse de, uzun vadede insanın gerçeklikle olan bağını kopartmasına neden olabiliyor. Aylık birkaç yüz lira gibi uygun fiyatlarla satın alınabilen uygulamalarda, sanal arkadaşlıklar kurmak oldukça kolay. Kişiler, kendi yapay zeka arkadaşlarını yaratabilir veya önceden oluşturulmuş kişiliklerden birini seçebilir. Bu sanal arkadaşlarla mesajlaşmak veya sesli sohbetler gerçekleştirmek mümkün.
Her ne kadar bu sanal arkadaşlık uygulamaları bazı olumlu etkiler sunsa da, ruh sağlığı üzerindeki etkilerine dair yapılan çalışmalar henüz yeterli değil. Uzmanlar, bu tür uygulamaların karanlık bir yanı olabileceği konusunda uyarılarda bulunuyorlar. Öte yandan, Sewell’in annesi yaşanan trajik olay sonrası Character.AI’ya dava açtı. Davada, uygulamanın gencin ölümünden sorumlu tutulması talep ediliyor. Şirketin teknolojisinde tehlikeli ve test edilmemiş unsurlar bulunduğu ve kullanıcıların özel düşüncelerini ve duygularını manipüle edebileceği belirtiliyor. Hatırlatmak gerekirse, Character.AI, iki Google araştırmacısı tarafından geliştirilmiştir. 20 milyondan fazla kullanıcıya ulaşan bu uygulama, kullanıcılara dinleyen, anlayan ve hatırlayan süper zeki yapay zeka sohbet robotları sunmasıyla dikkat çekiyor. Character.ai’yi kuran Noam Shazeer ve Daniel De Freitas, Google’da çalışıyorlar.
