2 Aralık, Miladi takvime göre yılın 336. (artık yıllarda 337.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 29 gün vardır.
Demiryolu
- 2 Aralık 1861 Rumeli demiryolu için verilen imtiyaz, mukavele hükümleri yerine getirilmediği için fesih edildi.
Olaylar
- 1244 – Papa 4. Innocent, Lyon’un Birinci Konseyi için Lyon’a geldi.
- 1409 – Leipzig Üniversitesi kuruldu.
- 1697 – Büyük Londra Yangını’nın ardından Sir Christopher Wren’in tasarımına göre yeniden inşa edilen St. Paul Katedrali kutsanarak yeniden açıldı.
- 1763 – Rhode Island’daki Touro Sinagogu, kullanıma tahsis edildi. (Amerika Birleşik Devletleri’nde faaliyet gösteren, bilinen ilk sinagog.)
- 1766 – İsveç meclisi, İsveç Basın Özgürlüğü Yasasını onaylar ve bunu bir temel yasa olarak uyguladı. (konuşma özgürlüğü konusunda dünyada bir ilk adım olarak varsayılır.)
- 1804 – Napolyon Bonapart, Paris’teki Notre Dame Katedrali’nde, Papa’nın da katıldığı törende taç giydi ve Fransa İmparatoru oldu.
- 1805 – Üçüncü Koalisyon Savaşı – Austerlitz Savaşı: Napolyon yönetimindeki Fransız askerî birlikleri, ortak bir Rus-Avusturya ittifakını kararlı bir şekilde yendi.
- 1823 – Monroe Doktrini: ‘Birlik Durumu’ mesajında, ABD Başkanı James Monroe, gelecekteki Avrupa çatışmalarında ABD’nin tarafsızlığını ilan ediyor ve Avrupalı güçleri Amerika’ya müdahale etmemeleri konusunda uyarıyordu.
- 1848 – Franz Joseph, Avusturya İmparatoru oldu.
- 1852 – III. Napolyon, Fransa’da İmparator ilan edildi.
- 1873 – Türkiye’nin ilk borsası sayılan Dersaadet Tahvilat Borsası açıldı.
- 1901 – King Camp Gillette tarafından jiletin patenti alındı.
- 1908 – Çin’de çocuk İmparator Puyi, 2 yaşındayken tahta çıktı.
- 1909 – Leo Hendrik Baekeland, ilk yapay plastik “bakalit”in patentini aldı.
- 1909 – Fransız Baron Cathers, Osmanlı’daki ilk uçak gösterisini yaptı. Uçak, Şişli Hürriyeti Ebediye Tepesinden, Bulgar Hastanesine indi.
- 1914 – Avusturya, Belgrad’ı işgal etti.
- 1918 – Ermenistan, Osmanlı Devletinden bağımsızlığını ilan etti.
- 1918 – Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, Mehmed Talat Paşa tarafından Edirne’de kuruldu. Anadolu Hareketi yanlısı olan cemiyet, Talat Paşa’nın da üyesi bulunduğu Teşkilât-ı Mahsusa tarafından desteklenmiştir.
- 1920 – Türkiye ile Ermenistan arasında Gümrü Antlaşması imzalandı. Kars, Ermenistan’dan alındı.
- 1928 – Celâl Sahir Erozan ‘ın hazırladığı “İmla Lügatı” yayımlandı.
- 1942 – Chicago ‘lu bilim adamları, ilk kontrollü zincirleme atomik reaksiyonu gerçekleştirdiler.
- 1943 – Yüzde 87’si gayrimüslim azınlıklar olan Varlık Vergisi’ni ödeyemeyen mükellefler, borçlarını “bedenen çalışarak ödemeleri” için çalışma kamplarına gönderilmişti. Kamplarda bulunanların serbest bırakılmasına karar verildi.
- 1949 – Yunanistan’dan gelen bir tiyatro topluluğu, İstanbul’da Cevat Fehmi Başkut’un Paydos adlı oyununu sahneledi.
- 1956 – Fidel Castro, Granma yatıyla Küba’ya çıktı.
- 1956 – Ankara’nın 120 km kuzeydoğusunda yer alan Sarıyar Barajı açıldı.
- 1961 – Küba lideri Fidel Castro, kendisini Küba’yı komünizme taşıyacak bir Marksist-Leninist olarak ilan etti.
- 1963 – Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon’da açıldı.
- 1963 – Türkiye’nin ilk koalisyon Hükûmetinin Başkanı İsmet İnönü, 24 yıl sonra ilk kez üstlendiği Başbakanlık görevinden istifa etti.
- 1965 – Ankara’da hava kirliliği tehlikeli boyutlarda: Bilim çevreleri Ankara’da 20 yıl yaşayan birinin kanser riskinin çok yüksek olduğunu açıkladı.
- 1971 – Birleşik Arap Emirlikleri, Birleşik Krallık’tan bağımsızlığını kazandı.
- 1974 – Keban ve Gökçekaya Hidroelektrik Santralleriyle, Seyitömer Termik Santrali’nin üç ünitesinin birden aynı anda arızalanması üzerine, tüm Türkiye’de her gün 1,5 saatlik elektrik kısıtlamasına başlandı.
- 1981 – İstanbul Teknik Üniversitesi’nden 450 öğretim üyesi Yükseköğretim Kanunu’na karşı açıklama yaptı.
- 1981 – Hülya Koçyiğit, Fransa’da düzenlenen 3 Kıta Film Festivali’nde, “Kurbağalar” filmindeki rolüyle “En iyi kadın oyuncu” ödülünü aldı.
- 1982 – Dr. Robert K. Jarvik tarafından geliştirilen ilk yapay kalp, Barney Clark adlı hastaya takıldı.
- 1988 – Benazir Butto, Pakistan Başbakanı olarak yemin etti.
- 1993 – Kolombiyalı uyuşturucu taciri Pablo Escobar, Medellín’de güvenlik güçlerince öldürüldü.
- 2002 – Yüksek Seçim Kurulu (YSK), 3 Kasım 2002’de Siirt’te yapılan milletvekili seçimini iptal etti. Seçim işlemlerindeki eksikliğin seçim sonuçlarında etkili olduğu sonucuna varan YSK, Siirt’teki seçimin yenilenmesine oy birliğiyle karar verdi.
- 2003 – Yargıtay 11. Ceza Dairesi, kayıp trilyon davasında kapatılan Refah Partisi’nin Genel Başkanı Necmettin Erbakan’a, “özel belgede sahtecilik” suçundan verilen, 2 yıl 4 ay hapis cezasını oy birliğiyle onayladı.
- 2015 – Rusya, Irak ve Şam İslam Devleti’nin petrol üretimi sonucu üretilen petrolün Türkiye tarafından satın alındığını açıkladı. Açıklamada ayrıca Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ailesinin de bu ticaretin içinde olduğunu da bildirildi.
Doğumlar
- 1612 – Janusz Radziwiłł, Litvanya Büyük Dükü (ö. 1655)
- 1710 – Carlo Antonio Bertinazzi, İtalyan oyuncu ve yazar (ö. 1783)
- 1816 – Amedeo Preziosi, Maltalı ressam (ö. 1882)
- 1817 – Heinrich von Sybel, Alman bilim insanı ve politikacı (ö. 1895)
- 1825 – II. Pedro, Brezilya İmparatorluğu’nun ikinci ve son hükümdarı (ö. 1891)
- 1842 – Charles William Alcock, İngiliz sporcu, gazeteci, yazar ve spor yöneticisi (ö. 1907)
- 1846 – René Waldeck-Rousseau, Fransız politikacı (ö. 1904)
- 1859 – Georges Seurat, Fransız ressam (ö. 1891)
- 1876 – Yusuf Akçura, Türk yazar ve siyasetçi (ö. 1935)
- 1884 – Yahya Kemal Beyatlı, Türk yazar, siyasetçi ve diplomat (ö. 1958)
- 1885 – George Minot, Amerikalı tıp araştırmacısı ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 1950)
- 1891 – Otto Dix, Alman ressam ve gravürcü (ö. 1969)
- 1894 – Warren William, Amerikalı oyuncu (ö. 1948)
- 1897 – İvan Bagramyan, Ermeni asıllı SSCB’li asker ve Sovyetler Birliği Mareşali (ö. 1982)
- 1901 – Raimundo Orsi, Arjantinli-İtalyan eski millî futbolcu (ö. 1986)
- 1901 – Angel Planells, İspanyol Katalan sürrealist ressam
- 1915 – Takahito, Japonya prensi (ö. 2016)
- 1923 – Maria Callas, Yunan soprano (ö. 1977)
- 1924 – Jonathan Frid, Kanadalı oyuncu (ö. 2012)
- 1925 – Julie Harris, Amerikalı tiyatro ve film oyuncusu (ö. 2013)
- 1925 – William Lacy Carter, Amerikalı politikacı ve iş insanı (ö. 2017)
- 1930 – Gary Becker, Amerikalı sosyolog ve ekonomist (ö. 2014)
- 1931 – Masaaki Hatsumi, Bujinkan Organizasyonu’nun kurucusu ve eski Togakure-ryū Sōke
- 1934 – Tarciso Bertone, Cenova Katolik Başpiskoposu ve kardinal
- 1944 – İbrahim Rugova, Kosova Cumhurbaşkanı (ö. 2006)
- 1944 – Cathy Lee Crosby, Amerikalı oyuncu
- 1945 – Zihni Göktay, Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı
- 1946 – Ahmet Telli, Türk öğretmen ve yazar
- 1946 – Gianni Versace, İtalyan modacı ve iş insanı (ö. 1997)
- 1948 – T. C. Boyle, Amerikalı yazar
- 1948 – Antonín Panenka, Eski Çek futbolcu
- 1949 – Catherine David, Fransız-Amerikalı romancı, deneme yazarı ve edebiyat eleştirmeni (ö. 2023)
- 1950 – Paul Watson, Kanadalı çevreci eylemci
- 1954 – Ahmet Uluçay, Türk yazar ve yönetmen (ö. 2009)
- 1956 – Steven Bauer, Kübalı oyuncu
- 1960 – Rick Savage, İngiliz bas gitaristi
- 1965 – Ioan Drăgan, Rumen futbolcu (ö. 2012)
- 1968 – Lucy Liu, Amerikalı oyuncu
- 1968 – Nate Mendel, Amerikalı müzisyen
- 1968 – Rena Sofer, Amerikalı oyuncu
- 1970 – Yang Hyun-suk, Güney Koreli müzik yöneticisi, rapçi, dansçı ve prodüktör
- 1971 – Francesco Toldo, İtalyan futbolcu
- 1972 – Gökçe Özyol, Türk oyuncu
- 1972 – Sergejs Žoltoks, Rus asıllı Leton profesyonel buz hokeyi oyuncusu (ö. 2004)
- 1973 – Monica Seles, Macar-Amerikalı tenis oyuncusu
- 1973 – Jan Ullrich, Emekli Alman yol bisikleti yarışçısı
- 1974 – Sermiyan Midyat, Türk oyuncu, yönetmen ve senarist
- 1976 – Erik Everhard, Kanadalı oyuncu ve yönetmen
- 1978 – Nelly Furtado, Kanadalı şarkıcı ve söz yazarı
- 1978 – Maëlle Ricker, Kanadalı eski kadın snowboardcu
- 1978 – Christopher Wolstenholme, İngiliz müzisyen ve şarkıcı
- 1979 – Yvonne Catterfeld, Alman kadın şarkıcı, söz yazarı, aktris ve Tv sunucusu
- 1980 – Benjamin Mako Hill, Amerikalı bilişimci ve yazar
- 1981 – Danijel Pranjić, Hırvat futbolcu
- 1981 – Britney Spears, Amerikalı şarkıcı, dansçı ve oyuncu
- 1982 – Christos Karipidis, Yunan futbolcu
- 1983 – Ana Lucía Domínguez, Kolombiyalı oyuncu
- 1983 – Daniela Ruah, Portekizli televizyon sunucusu
- 1984 – Natalya Mammadova, Azeri voleybolcu
- 1985 – Dorell Wright, Amerikalı profesyonel basketbol oyuncusu
- 1986 – Adam le Fondre, İngiliz futbolcu
- 1986 – Claudiu Keșerü, Rumen millî futbolcu
- 1986 – Tal Wilkenfeld, Rock, caz, funk ve jazz-funk türlerinde müzik yapan Avustralyalı basist
- 1988 – Alfred Enoch, İngiliz oyuncu
- 1989 – Matteo Darmian, İtalyan futbolcu
- 1990 – Emmanuel Agyemang-Badu, Ganalı millî futbolcu
- 1990 – Gastón Ramírez, Uruguaylı millî futbolcu
- 1991 – Charlie Puth, Amerikalı şarkıcı
- 1993 – Kostas Stafilidis, Yunan futbolcu
- 1994 – Karim Rekik, Hollandalı futbolcu
- 1995 – Inori Minase, Japon seslendirme sanatçısı ve şarkıcı
- 1998 – Anna Kalinskaya, Rus profesyonel tenisçi
- 1998 – Juice Wrld, Amerikalı rapçi (ö. 2019)
Ölümler
- 537 – Silverius, 8 Haziran 536 – 19 Mart 537 arasında Papalık yapmıştır (d. ?)
- 1348 – Hanazono, Japonya’nın geleneksel veraset düzenine göre 95. imparatoru (d. 1297)
- 1510 – Şibani Han, Şeybanî Hanlığı’nın Özbek hanı (d. 1451)
- 1547 – Hernán Cortés, İspanyol denizci ve kaşif (d. 1485)
- 1594 – Gerardus Mercator, Belçikalı haritacı ve matematikçi (d. 1512)
- 1694 – Pierre Puget, Fransız ressam, heykeltıraş, mimar ve mühendis (d. 1622)
- 1814 – Marquis de Sade, Fransız romancı (d. 1740)
- 1849 – Adelaide, Kral IV. William’ın eşi olarak Birleşik Krallık Kraliçesi ve Hannover Kraliçesi (d. 1792)
- 1859 – John Brown, Amerikalı kölelik karşıtı isyancı (d. 1800)
- 1881 – Jenny von Westphalen, Karl Marx’ın eşi (d. 1814)
- 1888 – Namık Kemal, Türk şair, siyaset ve fikir insanı (d. 1840)
- 1918 – Edmond Rostand, Fransız oyun yazarı (d. 1868)
- 1923 – Tomás Bretón, İspanyol besteci, kemancı ve piyano virtüözü (d. 1850)
- 1926 – Gérard Cooreman, Belçikalı siyasetçi (d. 1852)
- 1941 – Edward Rydz-Śmigły, Polonya Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı, siyasetçi, ressam ve şair (d. 1886)
- 1944 – Filippo Tommaso Marinetti, İtalyan şair (d. 1876)
- 1969 – Kliment Voroşilov, Sovyet asker ve siyasetçi (d. 1881)
- 1980 – Roza Eskenazi, Türk-Yunan şarkıcı (d. 1890’lar)
- 1980 – Romain Gary, Fransız yazar ve siyasetçi (d. 1914)
- 1981 – Wallace Harrison, Amerikalı mimar (d. 1895)
- 1982 – Marty Feldman, İngiliz komedyen, oyuncu ve yazar (d. 1933)
- 1982 – Giovanni Ferrari, Eski İtalyan futbolcu (d. 1907)
- 1985 – Philip Larkin, İngiliz şair ve yazar (d. 1922)
- 1987 – Luis Leloir, Arjantinli doktor ve biyokimyacı (d. 1906)
- 1990 – Aaron Copland, Amerikalı klasik müziğinin öncüsü ve besteci (d. 1900)
- 1993 – Pablo Escobar, Kolombiyalı uyuşturucu imparatoru (d. 1949)
- 1994 – Orhan Şaik Gökyay, Türk edebiyat tarihi ve dil araştırmacısı ve şair (d. 1902)
- 1995 – Kemal Sülker, Türk sendikacı, gazeteci ve araştırmacı yazar (d. 1919)
- 2002 – Ivan Illich, Avusturyalı filozof ve toplum eleştirmeni (d. 1926)
- 2002 – Mehmet Emin Toprak, Türk oyuncu (d. 1974)
- 2004 – Mona Van Duyn, Amerikalı şair (d. 1921)
- 2008 – Henry Molaison, Amerikalı hasta (d. 1926)
- 2009 – Eric Woolfson, İskoç müzisyen, şarkı ve söz yazarı, prodüktör ve piyanisti (d. 1945)
- 2011 – Howard Tate, Amerikalı Soul müzik şarkıcısı ve söz yazarı (d. 1939)
- 2013 – Pedro Rocha, Uruguaylı futbolcu ve teknik direktör (d. 1942)
- 2013 – Christopher Evan “Chris” Welch, Amerikalı oyuncu (d. 1965)
- 2015 – Ferenc Juhasz, Macar şair (d. 1928)
- 2015 – Luz Marina Zuluaga, Kolombiyalı model (d. 1938)
- 2016 – Coral Atkins, İngiliz oyuncu (d. 1936)
- 2016 – Gisela May, Alman oyuncu ve müzisyen (d. 1924)
- 2017 – Necdet Levent, Türk besteci (d. 1923)
- 2017 – Mekkavi Said, Mısırlı kadın kısa hikâye yazarı ve romancı (d. 1956)
- 2017 – Hannes Schiel, Avusturyalı aktör (d. 1914)
- 2018 – Perry Robinson, Amerikalı caz klarnetçisi ve besteci (d. 1938)
- 2018 – Paul Sherwen, İngiliz profesyonel bisiklet yarışçısı ve spor gazetecisi (d. 1956)
- 2019 – George Atkinson III, Amerikan futbolu oyuncusu (d. 1992)
- 2019 – Francesco Janich, İtalyan millî futbolcu (d. 1937)
- 2019 – Johann Baptist Metz, Alman Katolik ilahiyatçı (d. 1928)
- 2020 – Mohamed Abarhoun, Faslı futbolcu (d. 1989)
- 2020 – Warren Berlinger, Amerikalı aktör (d. 1937)
- 2020 – Hugh Keays-Byrne, İngiliz-Avustralyalı aktör ve film yönetmeni (d. 1947)
- 2020 – Zaferullah Han Cemali, Pakistanlı siyasetçi ve spor yöneticisi (d. 1944)
- 2020 – Pierre Clermont ya da bilinen adıyla: Pat Patterson, Kanadalı profesyonel güreşçi (d. 1941)
- 2020 – Boris Plotnikov, Sovyet-Rus aktör (d. 1949)
- 2020 – Valéry Giscard d’Estaing, Fransa’da Beşinci Cumhuriyeti’nin üçüncü cumhurbaşkanı olan merkez-sağ siyasetçi (1974-1981) (d. 1926)
- 2020 – Pamela Tiffin Wonso, Amerikalı aktris ve model (d. 1942)
- 2021 – Aldo Giordano, Katolik Kilisesi’ne bağlı İtalyan papalık elçisi (d. 1954)
- 2021 – Darlene Hard, Amerikalı profesyonel tenisçi (d. 1936)
- 2021 – Richard Lerner, Amerikalı kimya araştırmacısı (d. 1938)
- 2021 – Antony Sher, Güney Afrika doğumlu İngiliz aktör, senarist, oyun yazarı ve tiyatro yönetmeni (d. 1949)
- 2022 – İmran Aslam, Pakistanlı gazeteci, senarist ve televizyoncu (d. 1952)
- 2022 – Mahmud Beyati, İranlı eski millî futbolcu ve teknik direktördür (d. 1928)
- 2022 – Carolyn Grace, İngiliz asıllı Avustralyalı pilot ve uçak restoratörü (d. 1952)
- 2022 – Necma Hamid, Pakistanlı siyasetçi (d. 1944)
- 2022 – Yoshio Kikugawa, Japon eski millî futbolcudur (d. 1944)
- 2022 – Dominique Lapierre, Fransız yazar ve tarihçi (d. 1931)
- 2022 – Al Strobel, Amerikalı aktör (d. 1939)
