İran Devrim Muhafızları’nın üst düzey bir komutanı, 27 Ocak 2025 tarihinde yaptığı açıklamada, İran’ın Rusya’dan Su-35 savaş uçakları satın aldığını duyurdu. Bu açıklama, Tahran ve Moskova arasındaki artan askeri iş birliğine dair Batı’nın endişelerinin yükseldiği bir dönemde geldi. Reuters’in haberine göre, İranlı yetkililer ilk kez bu alımı resmen doğrulamış oldu. Ancak Devrim Muhafızları Komutanı Ali Şadmani, satın alınan uçak sayısını ya da teslimat durumunu açıklamadı.
Kasım 2023’te İran’ın Tasnim Haber Ajansı, Rusya’dan savaş uçakları satın almak için yapılan anlaşmaların tamamlandığını bildirmişti. Ocak 2024’ün başlarında ise iki ülke, askeri-teknik iş birliğini artırmayı hedefleyen kapsamlı bir stratejik ortaklık anlaşması imzalamış, ancak bu anlaşmada silah transferinden doğrudan söz edilmemişti.
Mısır İçin Üretilen Su-35 Uçakları İran’da
Hatem-ül Enbiya Merkez Karargahı Koordinatör Yardımcısı, “Gerektiğinde hava, kara ve deniz kuvvetlerimizi güçlendirmek amacıyla askeri alımlar yapıyoruz. Ayrıca askeri teçhizat üretimimizi de hızlandırıyoruz,” dedi. Şadmani, İsrail’i kastederek, “Düşman aptalca bir hamle yaparsa füzelerimizle vurulmanın acısını tadacak ve işgal altındaki topraklarda hiçbir çıkarı güvende olmayacak,” ifadelerini kullandı.
İran’ın satın aldığı Su-35 savaş uçaklarının, ilk başta Mısır için üretildiği belirtiliyor. Ancak Mısır, ABD’nin baskıları nedeniyle uçakları teslim almadı. Bu durum, uçakların İran’a satılmasının önünü açtı.
İran’ın Su-35 ve Su-30 Üretim İddiaları
Ekim 2024’te, Mezuzah adlı bir Telegram hesabında paylaşılan bilgilere göre, İran’ın Su-30 ve Su-35 savaş uçaklarını yerli olarak üretmek için Rusya’dan lisans aldığı öne sürüldü. Bu iddialara göre, İran Hava Kuvvetleri 48 ila 72 adet Su-35 üretmeyi planlıyor. Ancak Su-30 savaş uçaklarının planlanan üretim miktarı henüz belirtilmedi. Bu gelişmelerin, 22-24 Ekim 2024 tarihlerinde Rusya’nın Kazan kentinde düzenlenen BRICS zirvesinde yapılan anlaşmalar sonucu ortaya çıktığı düşünülüyor.
Su-35 ve Su-30, çok amaçlı ve süpersonik savaş uçakları olarak biliniyor. Su-35, uzun mesafedeki hedefleri tespit edebilen gelişmiş bir radar sistemine sahip ve çeşitli havadan havaya ile havadan karaya füzelerle donatılabiliyor. Su-30 ise, hava üstünlüğü görevleri ve kara ile deniz hedeflerine saldırılar gibi birçok farklı operasyonu gerçekleştirebilen iki kişilik bir model. Ayrıca modern seyrüsefer sistemlerine ve uçuş sırasında yakıt ikmali yapma kabiliyetine sahip olmasıyla dikkat çekiyor.
İran-Rusya Askeri İş Birliği ve Bölgesel Gerilim
İran’ın Rusya’dan Su-35 savaş uçakları satın alması ve bu uçakları üretme hedefi, Tahran’ın askeri gücünü artırmaya yönelik önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Bununla birlikte, bu hamle, İsrail başta olmak üzere bölgedeki diğer ülkelerde güvenlik kaygılarını artırıyor.
İran’ın, bölgede daha etkili bir hava gücüne sahip olma hedefi, sadece ulusal savunmayı güçlendirmekle kalmayıp, aynı zamanda bölgesel etkisini artırmayı da hedefliyor. Ancak bu durum, Batılı ülkeler ve İsrail tarafından dikkatle izleniyor. Özellikle İran’ın balistik füze programı ve nükleer faaliyetleri, bölgesel güç dengesini daha da hassas bir hale getiriyor.
İran’ın Su-35 savaş uçaklarını satın alması ve bu uçakları üretme hedefi, Tahran ve Moskova arasındaki stratejik askeri iş birliğini gözler önüne seriyor. Bu gelişme, bölgedeki askeri dengeleri değiştirme potansiyeline sahip. İran’ın bu hamlesinin uzun vadede bölgesel güvenlik ve siyasi dengeler üzerindeki etkileri dikkatle izlenmeye devam edecek.
