Türkiye ve Fransa arasındaki savunma iş birliği, yıllardır süregelen siyasi ve askeri anlaşmazlıklara rağmen yeniden ivme kazanıyor. Fransız Senatosu’nun Dışişleri ve Savunma Komisyonu’ndan beş senatörün Türkiye’ye gerçekleştirdiği ziyaretin ardından hazırlanan rapor, iki ülke arasındaki stratejik iş birliğinin artırılmasının gerekliliğini vurguladı. Bu gelişme, savunma sanayii alanında yeni projelerin hayata geçirilmesi için önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Eurosam ve Hava Savunma Projesi
2018 yılında Türkiye ve Fransa, İtalya’nın da katılımıyla LORAMIDS (Uzun Menzilli Hava ve Füze Savunma Sistemi) kapsamında Eurosam ortaklığıyla SAMP/T hava savunma sisteminin ortak geliştirilmesi konusunda mutabakata varmıştı. Ancak, iki ülke arasındaki siyasi gerilimler sebebiyle proje duraksamıştı. Libya, Suriye, Doğu Akdeniz ve Azerbaycan-Ermenistan savaşındaki karşıt politikalar, Paris ve Ankara’yı askeri alanda rakip konumuna getirdi. Son dönemde ise taraflar arasında bir yumuşama sinyali görülmekte.
Askeri İş Birliğinde Yeniden Yakınlaşma
Son yıllarda Fransa ve Türkiye arasında yaşanan krizlerden biri, Courbet Fırkateyni’nin 2020’de Doğu Akdeniz’de yaşadığı gerginlik olmuştu. Ancak geçtiğimiz Kasım ayında Fransa’nın bu gemiyi İstanbul’a göndermesi, taraflar arasındaki ilişkilerin yeniden şekillendiğini gösterdi. Ayrıca, Fransa’nın Yunanistan’a sattığı Meteor hava-hava füzelerinin Türkiye’ye de satış ihtimali, Atina’dan tepki çekse de, Fransa’nın Türkiye ile savunma alanında yeni bir denge politikası izleyebileceğini işaret ediyor.
Zone Militaire tarafından yapılan habere göre, Fransız senatörlerin hazırladığı rapor, Türkiye’nin Fransa ile askeri iş birliğini yeniden canlandırma isteğini ortaya koyuyor. Rapora göre Türkiye Milli Savunma Bakanlığı Güvenlik Genel Müdürü Korgeneral İlkay Altındağ, İspanya ile uçak gemisi, Almanya ile denizaltı projelerinde iş birliği yapıldığını belirterek, Türkiye’nin Fransa ile de insansız deniz araçları gibi yeni projelere başlamak istediğini ifade etti.
Türkiye’nin 6. Nesil Savaş Uçağı Programına Katılımı
Raporda dikkat çeken bir diğer konu ise Türkiye’nin FCAS (Geleceğin Hava Muharebe Sistemi) programına olan ilgisi oldu. Türk Savunma Sanayii Başkanlığı yetkilileri, Türkiye’nin 5. ve 6. nesil savaş uçağı geliştirme hedefleri doğrultusunda FCAS programına katılmak istediğini dile getirdi. Türkiye, KAAN savaş uçağı projesi kapsamında BAE Systems ve Rolls-Royce’tan destek almakta olup, FCAS programına dahil olma isteği, Global Combat Air Program (GCAP) gibi projelerden bağımsız olarak alternatif arayışını yansıtıyor.
Öte yandan, FCAS programında yer alan İspanya ve Almanya’nın Türkiye ile mevcut askeri iş birlikleri göz önüne alındığında, Ankara’nın bu iki ülke üzerinden FCAS’a dahil olmayı hedeflemesi olası görünüyor. Ancak Fransa’nın, şu an için FCAS programına yeni ülkeleri dahil etmeye sıcak bakmadığı belirtiliyor.
Gelecekteki Olası İş Birlikleri
Fransa ile Türkiye arasındaki savunma iş birliği, özellikle Eurosam hava savunma sistemi projesinin askıya alınmasının ardından büyük oranda durmuştu. Ancak, Fransız senatörlerin raporu, iki ülkenin savunma sanayii, eğitim ve ekonomik iş birliklerini artırması gerektiğini savunuyor. Türk ve Fransız savunma şirketleri arasındaki olası iş birlikleri, önümüzdeki dönemde iki ülke arasındaki askeri ilişkilerin seyrini belirleyebilir.
Fransa’nın Yunanistan ile imzaladığı savunma anlaşması, Türkiye’nin NATO’daki konumu ve bölgesel anlaşmazlıklar gibi faktörler sürecin önündeki en büyük engeller olarak görülse de, iki ülkenin ortak çıkarları doğrultusunda savunma sanayii alanında yeni iş birlikleri geliştirme ihtimali göz ardı edilmemeli.
