Stockholm Uluslararası Barış Araştırma Enstitüsü (SIPRI) tarafından yapılan bir analize göre, ABD’nin Avrupa’ya silah ihracatı, Ukrayna’ya yapılan yardımlar ve Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırgan tavırlarıyla birlikte, üç kat artarak 2020-2024 dönemi arasında %233 oranında bir yükseliş kaydetti.
SIPRI’nin 10 Mart tarihli raporuna göre, ABD’nin Avrupa’ya yaptığı silah sevkiyatları, önceki beş yıllık döneme kıyasla büyük bir artış gösterdi. Raporda, Avrupa’nın ABD’nin silah ihracatındaki en büyük payı oluşturduğu belirtildi ve bu durum, yirmi yıl sonra ilk kez yaşandı.
Rusya’nın Saldırganlığı ve Küresel Silah Piyasası
Rusya’nın Ukrayna’yı işgali, dünya çapındaki silah piyasasında büyük bir değişikliğe yol açtı. ABD, dünyanın en büyük silah ihracatçısı olarak pozisyonunu güçlendirirken, Avrupa ülkeleri, Rusya’nın tehditlerine karşı koyabilmek için silah alımlarını artırdı.
Avrupa NATO Ülkelerinin Silah İthalatı Artıyor
SIPRI’ye göre, Avrupa NATO üyeleri son beş yılda silah ithalatlarını iki katından fazla artırdı. Bu dönemde ABD, Avrupa’nın silah ithalatlarının %64’ünü tedarik etti, önceki beş yılda bu oran %52 iken, diğer büyük tedarikçiler arasında Fransa ve Güney Kore bulunuyor.
ABD Silah İhracatında Öncelikli Tedarikçi
ABD, dünya çapındaki silah ihracatının %43’ünü oluştururken, Suudi Arabistan, Ukrayna ve Japonya en büyük alıcılar arasında yer alıyor. ABD, uzun menzilli saldırı füzeleri gibi gelişmiş silah sistemlerinin ana tedarikçisi olmaya devam ediyor. Ukrayna, Amerikan silahlarının en büyük alıcıları arasında yer alırken, Ukrayna’ya yapılan sevkiyatların büyük bir kısmı hızlı teslimat için stoklardan alınan ikinci el silahlardır.
Fransa ve Rusya’nın Durumu
Fransa, 2020-2024 döneminde küresel silah sevkiyatlarından %9,6 pay alarak ikinci büyük silah ihracatçısı oldu. Fransa’nın Rafale savaş uçakları Hindistan, Katar ve Mısır tarafından satın alındı. Rusya ise üçüncü sırada yer aldı, ancak Rusya’nın silah ihracatındaki düşüş devam ediyor. Rusya, silah üretiminde zorluklar yaşarken ve ticaret yaptırımları nedeniyle daha az ihracat yapabiliyor.
Silah Sipariş Verileri
2024 yılı itibarıyla, ABD’nin 996 savaş uçağı siparişi bulunuyor, onu Fransa (214 uçak) ve Güney Kore (140 uçak) takip ediyor. Savaş uçakları ve büyük savaş gemileri gibi yüksek değerli silahların sipariş verileri, gelecekteki en büyük ihracatçılar hakkında fikir verebilecek önemli göstergeler olarak kabul ediliyor.
Ukrayna ve Diğer Ülkelerin Silah Alımları
Ukrayna, 2020-2024 döneminde en büyük silah ithalatçısı oldu. Ülkeye gönderilen silahların %45’ini ABD sağladı. Hindistan, Rusya, Fransa ve Katar ise uluslararası silah pazarındaki büyük alıcılardan biri olarak öne çıkıyor.
