Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) ve İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu, Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar ile birlikte, kentin endüstriyel miraslarından Yedikule Gazhanesi’nde devam eden restorasyon alanında incelemelerde bulundu. İmamoğlu ve Karalar, İBB Genel Sekreter Yardımcısı Mahir Polat ile İBB Kültür Varlıkları Daire Başkanı Oktay Özel’den çalışmaların geldiği durum ve planlanan süreçle ilgili bilgi aldıktan sonra, çalışmalarda gelinen noktayı alanı gezerek gözlemledi. Her iki başkan, süreçle ilgili gözlemlerini de çalışma alanında kamuoyu ile paylaştı.
“ÜÇ YILDIR CİDDİ BİR EMEK VERİLİYOR BURADA”
“Bugün, İstanbul’da, yine çok etkileyici bir mekanımızda yürüyen işlerimizin aşamasını ziyaret ettik” diyen İmamoğlu, şunları söyledi:
“Yedikule Gazhanesi’nde, daha önce iki küçük birim üzerinden bir açılışla burada vatandaşlarımızın hem burayı tanımasını sağlayacak hem de bazı sergi ve eğlence anlarında buluşmaları tertipleyeceğimiz bir bölümünü açmış ve burayı tanıtmaya başlamıştık. Gerçekten üç yıldır ciddi bir emek veriliyor burada. Restorasyona, tarihi yapıların dönüşümüne başka bir boyut kazandırdığımızı düşünüyoruz. Bugüne kadar var olanı, hani bazen çürüterek, bazen yok ederek, yani yeniden sıfırdan yapmayı marifet görerek birtakım anlayışların tam aksine, burada sıvayla üstü kapanmış tuğlayı ortaya çıkartarak, onun bütün mistik dünyasını bugüne, bu tarihe taşıyarak ama bugünün fonksiyonlarını içine koyarak, bir yandan güçlendirmeyle ilgili çok özel akademik çalışmaları da işin içinde tutarak… Ki bunu biz bazen surlarda, bazen işte Rumeli Hisarındaki burçlarda ya da Anadolu Hisarı’nda farklı kulvarlarda başarmıştık. Birçok yerde de devam ediyor.”
“HASANPAŞA GAZHANE’DE MUHTEŞEM BİR BULUŞMAYI İNSANLARIMIZLA BAŞARMIŞTIK”
“İstanbul’un çok özel yapılarından biri de bu gazhaneler. Gazhaneler, aslında 19. yüzyılın sonuna doğru, İstanbul’un elektrik ihtiyacını karşılayan çok özel mekanlar. Kadıköy Hasanpaşa Gazhane’de muhteşem bir buluşmayı insanlarımızla başarmıştık. Ve şu anda orası, insan katılımı açısından rekor kırıyor. Ben, Yedikule Gazhane’nin olağanüstü fırsatlara gebe olduğunu ilk ziyaretimde görmüştüm. Bir çöküntü halinde, işte çatıları çökmüş, içinde hiçbir şey olmayan, topraklar içinde molozlar yığılmış bir dünyası varken, şu andaki bu değişimleri yaşamak, görmek beni çok etkiledi. Açıkçası her yapıyı farklı bir misyonla… Ki İstanbul’un bir Kent Müzesi kavramının güncel, çağdaş, dijital ve teknolojik uygulamalarla insanlarımıza aktarımını sağlayacağımız mekanlar ki az önce gezdik, muhteşem alanlar… Hayal etmesi bile insanı heyecanlandırıyor bugünden. Birbirine bağlayan mekansal geçişler, geçmişte kömür taşıdıkları tünelleri şimdi insanların kronolojik İstanbul tarihini görecekleri alanlar… “
“ATATÜRK KİTAPLIĞI’NDAKİ MUHTEŞEM KENT ARŞİVİMİZİ BURAYA TAŞIYACAĞIZ”
“Bir yandan kent arşiviyle ilgili çalışmanın yapılacağı, olağanüstü güçlü yapılarımız var. Bu yapılar hem Atatürk Kitaplığı’ndaki muhteşem kent arşivimizi, daha uzmanlık merkezi haline dönüştüren ulusal ve uluslararası insanlara, özellikle entelektüel dünyayı, tarihçileri, edebiyatçıları, İstanbul meraklılarını oraya çeken; bir başka boyutuyla da başta konservasyon olmak üzere, birtakım düzenlemeler, iyileştirmeler, kayda almalar, arşivlemeler gibi çalışmaların da yapılacağı bir uzmanlık alanını tesis ediyoruz. Bu, dünyada gerçekten birkaç noktadan biri olmaya aday. Tabii bütün bunlar burada olurken, bir yandan deniz surlarına ayağını basan, bir taraftan kara surlarına ayağını basan bir mekanın içerisindeyiz. Buradan Marmara Denizi’ne bakmak, Adalar’ı izlemek, içinde yine turizm alanlarımızın, otel binalarımızın da olacağı, yeme-içme alanlarımızın, yine farklı çalışma birimlerimizin, yakın bölge halkının gelip vakit geçireceği kafeteryasının, restoranının olacağı… Bir yandan halkçı, bir yandan uluslararası düzeyde, bir yandan entelektüel dünyayı, özellikle çocukların geçmişten bugüne, bugünden yarına hayal dünyasını genişletecek ve odağına İstanbul’a oturtacak muhteşem bir alanın sonucuna doğru giden çalışmaları burada gezdik.”
“ŞİMDİDEN HAYIRLI UĞURLU OLSUN”
“Tabii bu gezinin benim için bir özel tarafı da değerli dostum Adana Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Zeydan Karalar’la birlikte hem bu mekanı gezerken hem de daha önce ekibimizin Adana’ya giderek… Özellikle her şehrin muhteşem mirasları var ki… Adana da İstanbul gibi gerçekten ülkemizin çok önemli tarihi merkezlerinden bir tanesi. Böylesi bir alanda hem yakın tarihi hem daha geçmişi ilgilendiren yapısal düzenlemelerde, İBB Miras olarak nasıl iş birliği yapabiliriz, nasıl deneyim paylaşımı yapabiliriz çalışmaları sürüyordu. Bugün İstanbul’da bu güzel mekanı, bu muhteşem alanı hem kendileriyle gezip hem iş birliğimizin de yol haritasını, yolculuğunu arkadaşlarımla konuştuk, tasarladık. Umuyorum hızlı bir biçimde, sadece 16 milyon İstanbullunun değil, sadece bütün ulusumuzun değil, bütün dünyanın kuyruğa girerek gezecekleri hem Kent Müzesi hem dijital canlandırmalar hem mapping canlandırmalar hem bir takım geçici sergiler hem de özellikle dijital arşivi yanı sıra, normal arşive erişim konusundaki buradaki kent arşivinin bulunmasıyla beraber muhteşem alanı birlikte yaşarız. Şimdiden hayırlı uğurlu olsun. İnşallah güzel iş birliklerini de kıymetli Başkanımla yaparız.”
KARALAR: “BU DENEYİMLERİ GÖRÜNCE, BEN DAHA HİÇ BIRAKMAM İBB MİRAS EKİBİNİ”
İmamoğlu’nun daveti üzerine inceleme gezisine katıldığını belirten Karalar da gözlemlerini şu sözlerle aktardı:
“Bir kere çünkü muhteşem bir yer. Yani etkilenmemek mümkün değil. Ekrem Başkan’a ve ekibine gerçekten çok teşekkür etmek lazım. Kaybolmaya yüz tutmuş, önemli değerler bunlar. Yani bir daha yapmanız falan imkansız. İşte Alman yapısı, Osmanlı, Bizans… Hepsinin bir arada olduğu bir mekan. Muhteşem. Bunu yeniden yaratmak, ortaya çıkartmak, insanların görüşüne, sunuşuna, görmesine olanak sağlamak, gerçekten çok takdire şayan Başkanım. Ben, İstanbul’da uzun yıllar çalıştım. Böyle geçerken surları, yıkıntılarını gördüm. ‘Yahu bu nasıl iş’ dedim. Yani ‘Bizanslılardan kalma. Bir daha yapmanız mümkün değil. Ne olacak bu surların hali? Yazık günah’ derken, Ekrem Başkan’ın surları restore ettiğini gördüm. Hakikaten çok etkilendim. İstanbul, sağ olsun, ekibini gönderdi. Burada çalışmalar yapıyoruz. Adana, 10 bin yıllık bir kent. 16 kavim gelmiş geçmiş. Her kavim bir kültür bırakmış. O da zengin bir kent. Tabii İstanbul’la kıyaslamak mümkün değil. İstanbul’u dünyayla kıyaslamak mümkün değil. Belki Londra, Paris, Roma; onlarla kıyaslarsınız. Ama bize göre, İstanbul onlardan da daha değerli. Dolayısıyla, ben bizatihi gördüm. Bu tür işlerle ilgili İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin bize desteklerini çok önemsiyorum. Devam edecek. Ekrem Başkanım, sana çok teşekkür ediyoruz, arkadaşlarınızla beraber. Hele hele bu deneyimleri falan görünce, ben daha hiç bırakmam onları. Önemli tarihleri tekrar ortaya çıkarttığınız için, tekrar tekrar tebrik ediyorum Başkanım.”
YEDİKULE GAZHANESİ’NİN İLK BÖLÜMÜ, “UZUN YÜRÜYÜŞ” SERGİSİYLE, MART 2023’TE HİZMETE AÇILDI
1880 yılında yapımı tamamlanan Yedikule Gazhanesi, sosyal hizmet için İstanbul’da kurulan ilk havagazı fabrikası oldu. Gazhane, uzun yıllar boyunca tarihi bölgenin aydınlatma ihtiyacını karşıladı. 1993 yılında, şehirdeki diğer benzer yapılarla birlikte, hizmet dışı bırakılan gazhane; 78.475 metrekarelik bir alana inşa edilen kömür-havagazı üretim yapıları, katran ayırıcılar, vinç, imbik kazanları, yıkama tesisi, ambar, kantar binası, idari binalar, gaz depoları gibi birimleri bünyesinde barındıran bir tesis görevi gördü. Sonraki yıllarda hafriyat döküm alanı ve otobüs park alanı olarak da kullanılan Yedikule Gazhanesi yapılarından bazıları, zaman içinde tüm işlev ve donanımlarını yitirirken, bazıları da günümüze ulaşmayı başardı. Yedikule Gazhanesi’nin “Hangar” bölümü, 3 Haziran 2023’te, “Uzun Yürüyüş” sergisiyle kentin kültür, sanat ve sosyal hayatına kazandırıldı ve yeşil alanları, kamusal mekânları ve çok yönlü etkinlikleriyle İstanbul için bir cazibe merkezi oldu.
