İran’ın güneyinde stratejik öneme sahip bir liman olan Bender Abbas’ta büyük bir patlama ve yangın meydana geldi. İlk belirlemelere göre olayda 4 kişi hayatını kaybederken, 500’den fazla kişi de yaralandı. Patlamanın, füze yakıtı yapımında kullanılan bir kimyasal maddenin sevkiyatıyla bağlantılı olduğu yönünde iddialar ortaya atıldı.
Patlama, İran ve ABD’nin Tahran’ın hızla ilerleyen nükleer programı üzerine Umman’da üçüncü tur müzakereler için bir araya geldiği hassas bir dönemde yaşandı. AP News’in haberine göre, İran cephesinden patlamanın bir saldırı sonucu meydana geldiğine dair henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Ancak İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi’nin yakın zamanda yaptığı “güvenlik servislerimiz, meşru bir tepkiyi kışkırtmak için tasarlanmış sabotaj ve suikast girişimlerinin geçmiş örnekleri göz önüne alındığında yüksek alarmdadır” şeklindeki açıklaması dikkat çekti.
İranlı Yetkililerden Çelişkili Açıklamalar
İranlı yetkililer, Bender Abbas limanının hemen dışındaki alanda meydana gelen patlamanın nedenine ilişkin saatlerce net bir bilgi paylaşımında bulunmadı. Ancak patlamanın ülkenin hayati öneme sahip petrol endüstrisiyle herhangi bir bağlantısının olmadığı yönündeki iddiaları kesin bir dille reddettiler.
Özel Güvenlik Şirketinden Kritik İddia: Roket Yakıtı Sevkiyatı
Olayla ilgili dikkat çekici bir açıklama ise özel güvenlik şirketi Ambrey’den geldi. Şirket, limanın Mart ayında “sodyum perklorat roket yakıtı” olarak tanımlanan bir kimyasal madde sevkiyatı aldığını öne sürdü. Bu sevkiyatın, Ocak ayında Financial Times tarafından da rapor edilen ve Çin’den iki gemiyle İran’a yapılan bir sevkiyatın parçası olduğu belirtildi. Financial Times’ın haberinde, bu yakıtın İsrail’e yönelik doğrudan saldırılar nedeniyle azalan İran füze stoklarını takviye etmek amacıyla kullanılacağı iddia edilmişti.
Gemi Takip Verileri İddiaları Destekliyor
The Associated Press tarafından analiz edilen gemi takip verileri de Ambrey’in iddialarıyla örtüşüyor. AP’nin aktardığına göre, söz konusu kimyasalı taşıdığı düşünülen gemilerden birinin Mart ayı içerisinde Bender Abbas limanı yakınlarında olduğu tespit edildi. İran ise bu tür bir sevkiyatı aldığını henüz doğrulamadı.
Beyrut Limanı Faciası Akıllara Geldi
İran’ın, özellikle 2020’deki Beyrut limanı patlamasının ardından, bu tür tehlikeli kimyasalları neden limandan derhal tahliye etmediği ise büyük bir soru işareti olarak duruyor. Beyrut’ta yüzlerce ton amonyum nitratın infilak etmesi sonucu meydana gelen korkunç patlamada 200’den fazla insan hayatını kaybetmiş ve 6.000’den fazla kişi yaralanmıştı. Bender Abbas’taki patlamanın potansiyel riskleri ve ihmaller konusundaki endişeleri artırdığı açıkça görülüyor.
Patlama Öncesi Kırmızı Dumanlar Dikkat Çekiyor
Bender Abbas’taki patlamanın sosyal medyada paylaşılan ilk görüntüleri, patlamadan hemen önce olay yerinden yükselen kırmızımsı dumanları açıkça gösteriyor. Bu tür dumanlar, patlamada kimyasal bir bileşiğin rol oynadığına dair güçlü bir işaret olarak değerlendiriliyor.
Bölge Daha Önce İsrail’in Hedefi Olmuştu
Bölgenin geçmişte İsrail’in hedefi olması da dikkat çekici bir detay. Reuters’ın haberine göre, İsrail 2020 yılında Bender Abbas limanını bir siber saldırı ile hedef almıştı. Bu saldırı öncesinde İsrail, İranlı hackerların İsrail’in su altyapısını hedef alan bir siber saldırı girişiminde bulunduğunu ve bu saldırının engellendiğini duyurmuştu. Bu geçmiş olaylar, Bender Abbas’taki son patlamanın olası nedenleri ve sorumluları hakkındaki spekülasyonları artırıyor.
Limanın Petrol Ticareti Açısından Önemi
İran’ın başkenti Tahran’ın yaklaşık 1.050 kilometre güneydoğusunda, stratejik Hürmüz Boğazı’nda yer alan Hürmüzgan eyaletindeki Bender Abbas limanı, küresel petrol ticareti için hayati bir öneme sahip. Basra Körfezi’nin dar ağzında konumlanan bu liman, tüm dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği kritik bir nokta.
Bu bağlamda İranlı yetkililerin, gerçekleşen patlamadan petrol tesislerinin herhangi bir şekilde etkilenmediğini açıklaması önem taşıyor. Ulusal İran Petrol Rafineri ve Dağıtım Şirketi yaptığı resmi açıklamada, patlamanın “rafineriler, yakıt tankları, dağıtım kompleksleri ve petrol boru hatlarıyla hiçbir bağlantısı olmadığını” kamuoyuna duyurdu. Ancak patlamanın nedenine ilişkin belirsizlik ve füze yakıtı iddiaları, olayın ciddiyetini koruyor.
