Otomotiv sektörünün önde gelen çatı kuruluşu Otomotiv Sanayii Derneği (OSD), 2025 yılının mart ayı ve ilk çeyreğine ait üretim, ihracat ve pazar verilerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan verilere göre, Türkiye otomotiv sanayisinin toplam üretimi, 2025 yılının ocak-mart döneminde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 9 oranında azalarak 344 bin 120 adet seviyesinde gerçekleşti. Bu düşüş, sektördeki genel trendler ve ekonomik gelişmeler açısından önemli bir gösterge olarak değerlendiriliyor.
Otomobil ve Ticari Araç Üretiminde Gerileme
OSD verileri, üretimdeki düşüşün tüm araç segmentlerinde gözlemlendiğini ortaya koyuyor. 2025’in ilk üç ayında otomobil üretimi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7 oranında gerileyerek 220 bin 927 adet olarak kaydedildi. Ticari araç segmentinde ise düşüş daha belirgin oldu. Toplam ticari araç üretimi, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 11 oranında azaldı. Bu düşüşün altında yatan faktörler incelendiğinde, ağır ticari araç grubunda yüzde 32’lik keskin bir daralma ve hafif ticari araç grubunda ise yüzde 9’luk bir gerileme dikkat çekiyor. Traktör üretimi dahil edildiğinde ise toplam üretim 352 bin 299 adede ulaşıyor.
Kapasite Kullanım Oranlarında Düşüş
Üretimdeki bu azalma, otomotiv sanayisinin kapasite kullanım oranlarına da yansıdı. 2025 yılının ilk çeyreğinde sektörün genel kapasite kullanım oranı yüzde 65 seviyesinde gerçekleşti. Araç grubu bazında incelendiğinde ise hafif araçlarda (otomobil + hafif ticari araç) yüzde 66, kamyon grubunda yüzde 47, otobüs-midibüs grubunda yüzde 60 ve traktörde yüzde 44 seviyelerinde kapasite kullanım oranları görüldü. Bu oranlar, sektördeki atıl kapasitenin arttığını ve üretimde bir yavaşlama olduğunu gösteriyor.
İhracatta Sınırlı Gerileme ve Değer Artışı
Üretimdeki düşüşe rağmen, otomotiv ihracatında daha sınırlı bir gerileme yaşandı. 2025 yılının ilk çeyreğinde otomotiv ihracatı, adet bazında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 1 azalarak 254 bin 683 adet olarak gerçekleşti. Otomobil ihracatında yüzde 3’lük bir düşüş görülürken, ticari araç ihracatında yüzde 2’lik bir artış kaydedildi. Traktör ihracatı ise yüzde 45 gibi önemli bir oranda azalarak 2 bin 529 adet oldu. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, otomotiv sanayi ihracatı yüzde 17’lik payla sektörel ihracat sıralamasındaki liderliğini korudu. Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) verileri ise ihracatın değer bazında arttığını gösteriyor. Yılın ilk çeyreğinde toplam otomotiv ihracatı, 2024’ün aynı dönemine göre dolar bazında yüzde 2 artarak 9,4 milyar dolar, euro bazında ise yüzde 1,4 artışla 8,6 milyar euro olarak gerçekleşti. Bu dönemde ana sanayi ihracatı yüzde 1, tedarik sanayi ihracatı ise yüzde 3 oranında arttı.
İç Pazarda Daralma Yaşanıyor
OSD verileri, iç pazarda da bir daralma yaşandığını gösteriyor. 2025 yılının ilk çeyreğinde toplam pazar, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 7 azalarak 285 bin 818 adet düzeyinde gerçekleşti. Otomobil pazarında yüzde 4’lük bir gerileme yaşanırken, ticari araç pazarındaki daralma daha belirgin oldu. Toplam ticari araç pazarında yüzde 16, ağır ticari araç pazarında yüzde 20 ve hafif ticari araç pazarında ise yüzde 16’lık bir düşüş kaydedildi.
Yerli Araç Payında Hafif Düşüş
2025’in ilk üç aylık döneminde otomobil satışlarındaki yerli araç payı yüzde 32, hafif ticari araç pazarında yerli araç payı ise yüzde 22 olarak gerçekleşti. Toplam taşıt pazarında yerli araç payı ise geçen yılın ilk çeyreğine göre 2 puan düşerek yüzde 31 oldu. Bu durum, iç pazarda yerli üretim araçlara olan talebin bir miktar azaldığını gösteriyor. OSD’nin açıkladığı bu veriler, Türkiye otomotiv sanayisinin 2025 yılının ilk çeyreğinde üretim ve iç pazar tarafında bir daralma yaşadığını, ancak ihracat değerinde sınırlı bir artışın sürdüğünü ortaya koyuyor. Sektördeki bu gelişmelerin önümüzdeki dönemde nasıl bir seyir izleyeceği yakından takip ediliyor.
