Trabzon, ulaşım altyapısında devrim niteliğinde bir adım atmaya hazırlanıyor. Şehir içi trafiğini rahatlatması ve çağdaş bir ulaşım imkanı sunması hedeflenen Trabzon Raylı Ulaşım Sistemi Projesi’nin tanıtım toplantısı, bugün Zorlu Grand Otel’de gerçekleştirildi. Toplantıya, Trabzon Valisi Aziz Yıldırım, Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürü Yalçın Eyigün, Ortahisar Belediye Başkanı Ahmet Kaya, Akçaabat Belediye Başkanı Osman Nuri Ekim, AK Parti Grup Başkan Vekili Hüseyin Altıntepe, CHP Grup Başkan Vekili Cüneyt Zorlu, teknik ekip ve Trabzon’daki çeşitli sivil toplum kuruluşu temsilcileri katılım gösterdi.
Başkan Genç: “Raylı Sistem İlk Sözümüzdü”
Tanıtım toplantısının açılış konuşmasını yapan Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç, göreve gelirken yaptıkları analizler neticesinde şehir içi ulaşımın öncelikli konular arasında yer aldığını vurguladı. Genç, “Belediye başkanı olduğumuz zaman neleri önceleyeceğiz diye baktığımızda, tabiatı itibarıyla bütün şehirlerimizde olduğu gibi Trabzon’da da şehir içi ulaşım noktasındaki kolaylıkların, standartların daha da yükselmesi, konforlu erişim ve ulaşım sağlanması, toplu taşımayı teşvik etmek amacıyla uygulanan yöntemler öne çıkıyor. Bunlardan en önemlisi raylı sistem. Biz raylı sistem konusunu seçim döneminde hemşerilerimize birinci sözümüz olarak dile getirdik. Proje tanıtım toplantımızda ben bu işi ay, gün, saat takip edeceğim diye söz vermiştim,” ifadelerini kullandı.
İlk Kazma 2026 Öncesinde Vurulacak
Projenin detaylarını paylaşan Başkan Genç, önemli bir istişare süreci geçirdiklerini belirterek, “Bu çalışmanın gelinen noktasını, güzergâhı itibarıyla sizlerle paylaşacağız. Ama evvelinde sizlerle istişare yaptık. Bu şehir adına esaslı bir karardır. ‘Ben yaptım oldu’ değil. Güzel bir noktaya geldik,” dedi. Uygulama projelerinin tamamlanma aşamasında olduğunu ve sondaj çalışmalarının başladığını müjdeleyen Genç, “Nasip olursa, inşallah bu sene uygulama projemiz – ki şu anda sondaj aşamalarımız başladı – tamamlanacak. Uygulama projelerini tamamlayacağız. 2026 yılı Yatırım Programı’na girecek. 2026 yılı gelmeden bile fiilen kazmayı vurmuş olacağız,” şeklinde konuştu.
İlk Etap Akyazı-Meydan Arası
Projenin güzergahı hakkında bilgi veren Başkan Genç, nüfus yoğunluğunun Akçaabat, Ortahisar ve Yomra ilçelerinde yoğunlaştığını ve bu üç ilçeyi birbirine bağlayacak bir proje düşündüklerini ifade etti. Ulaştırma Bakanı Abdülkadir Uraloğlu’na projeye verdiği destekten dolayı teşekkür eden Genç, projenin 32 kilometrelik bir aks üzerinde hayata geçirileceğini belirtti. İlk etabın Akyazı ile Meydan arasında olacağını söyleyen Genç, “Başlangıcımız uygulama şehir hastanesi ve stadyumun olduğu alanda, Akyazı – Meydan – Havalimanı şeklinde olacak; sonra Akçaabat ve Yomra yönünde genişleyerek devam edecek. Bu dönem hedefimiz Akyazı – Meydan arasını tamamlamak. İnşallah bu da nasip olur. Ardından hemen devam edip otogar üzerinden, üniversite ve havalimanına erişmek. Sonrasında ise hem Akçaabat’a hem de Yomra’ya ulaşmak,” dedi.
Vali Yıldırım: “Mühendislik Açısından Zorlu Bir Proje”
Trabzon Valisi Aziz Yıldırım ise konuşmasında, Ulaştırma Bakanlığı’nın görev alanına raylı sistemlerin de dahil olmasının önemine dikkat çekti. Trabzon’un coğrafi yapısının zorlu olduğunu belirten Vali Yıldırım, “Trabzon, oldukça farklı coğrafyaya sahip bir alan. Burada mühendislik üretmek, ulaşım konusunda insanların günlük ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde planlama yapmak çok da kolay değil. Hakikaten önemli bir durum. Avrupa’ya hepiniz gitmişsinizdir. Gittiğimiz yerlerde, eski şehirlerin olduğu yerlerde raylı sistemler çok var. Bunların bir kısmı toprak üstünde, bir kısmı metro şeklinde yerin altında. Biz bunlara yeni başladık,” ifadelerini kullandı.
Tünel ve Viyadükler Kaçınılmaz
İstanbul ve Ankara’daki metro ve hafif raylı sistem örneklerini hatırlatan Vali Yıldırım, benzer bir sistemin Trabzon için de gerekliliğini vurguladı. Bu tür bir sistemin karayolu trafiğini rahatlatacağını, özel araç kullanımını azaltacağını ve toplu taşımayı konforlu hale getireceğini dile getiren Yıldırım, projede emeği geçen herkese teşekkür etti. Projenin mühendislik zorluklarına da değinen Vali Yıldırım, “16 km’nin, 8 km’si tünel. Biz karayolu yaptığımızda da raylı sistem yaptığımızda da tünelden kaçamıyoruz. Çünkü Akçaabat’tan havalimanına gelene kadar 8-10 tane vadiden geçilecek. Tünel ve viyadükle gidiyoruz. Bu işin ne kadar önemli bir mühendislik başarısı olduğunu ve ne kadar masraflı bir iş olduğunu görmek mümkün. Ama Trabzonlu vatandaşlarımıza bu konforu sunmak, tüm bunlardan çok daha önemli,” şeklinde konuştu.
Genel Müdür Eyigün: “Trabzon’a Özel Bir Formül Gerekliydi”
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürü Yalçın Eyigün ise bakanlık olarak büyükşehirlerin raylı sistem projelerine destek verdiklerini ve Trabzon özelinde de önemli adımlar atıldığını belirtti. Eyigün, “Bakanlığımız, ya kendisi projelendirerek, yapımını gerçekleştirerek raylı sistemleri yapabiliyor ya da büyükşehirlerimizin kendisi tasarladığı raylı sistem projelerine teknik görüş ve onay vermekteyiz. Dolayısıyla biz bütün büyükşehirlerimiz ile irtibat hâlindeyiz. Bütün büyükşehirlerimizin, bütün toplu taşıma sorunları bizim ilgi alanımızda,” dedi.
Kısa, Orta ve Uzun Vadeli Planlama
Trabzon’u raylı sistemle buluşturma hedefinin somut adımlarının geçtiğimiz yıl itibarıyla atıldığını ifade eden Eyigün, “Bizim ekibimiz, bu zamana kadar hızlı çalışmamızın yereldeki iş birliğinden kaynaklandığını ifade etmek isterim. Tek hedefimiz var aslında; Trabzon’un kısa, orta ve uzun vadede raylı sistem projesini planlamak. Her şehrin kendine özel durumu var. Trabzon için sadece Trabzon’a uyan, ‘Trabzon’a çok iyi oturdu’ diyebileceğimiz bir formül gerekmekteydi,” şeklinde konuştu.
Tramvaydan Metrolaşan Bir Sistem
Trabzon’un coğrafi yapısının tramvay gibi yüzeyden giden bir sistem için uygun olmadığını belirten Eyigün, “Bu açıdan bakıldığında, sahil yolumuz var ancak oturum alanları yukarılarda, tepelerde… Bu şehri bir tramvay ile çözme fikri ilk adımdı. Tramvaya baktığımızda ki cadde tramvayından bahsediyorum dümdüz bir şehirden bahsetmiyoruz. Topografyası başka bir zorluğu beraberinde getiriyor. Geniş arter, caddelerimiz yok. Caddelerimizde karayolu trafiğinde sıkıntı yaşanabilir; tramvayı koyduğunuzda ulaşımı çözmeye çalışırken, karayolu ile başka bir sorun oluşturur muyuz sorusu ile karşı karşıyayız. Doğusunu ve batısını dikkate alan bir formül üretmeliydik. En hızlı sayılabilecek proje sürecini yaşadık. Çokça bir araya geldik,” dedi. Raylı sistemlerin uzun ömürlü yatırımlar olduğunu vurgulayan Eyigün, kısa vadeli değil, uzun vadeli bir çözüm üzerinde çalıştıklarını ifade etti.
Ortalama Hız 40-42 Km/saat Olacak
Tramvay fikrinden yola çıkılmasına rağmen, sistemin karakteristiği itibarıyla metrolaştığını açıklayan Eyigün, yer altının kullanılacağını ve tam sinyalizasyon ile makinist inisiyatifinin en aza indirildiği bir sistem oluşturulduğunu belirtti. Tramvayın ortalama hızının yer yer 15 km/saate düşebildiğini ve karayolunu etkileyebildiğini söyleyen Eyigün, “Biz burada Trabzonluya, raylı sistemi tercih etmesi ve ortalama hızını yükselttiğimiz, karayoluyla çakışmayan, metro karakteristiğine dönüşmüş bir raylı sistem sunduk. Ortalama hızımız 40-42 km’ye çıkıyor. İstanbul ve Ankara’daki metroların standardı da budur. 5 dakikada bir sefer yapılabilir. Bunu istersek daha da sıklaştırabiliriz. Fizikî olarak 2 dakikaya kadar sıklaştırılabilir. İlk etabımız 16 km’lik, 16 istasyonluk bir hat,” şeklinde konuştu.
Delme Tünel Tekniği Kullanılacak
Güzergah belirleme sürecindeki zorluklara değinen Eyigün, Tanjant Yolu üzerine veya Maraş Caddesi üzerinden yüzeyden bir raylı sistemin fiziki imkansızlıklarını anlattı. Trabzon’un coğrafi yapısının bu tür çözümlere uygun olmadığını vurgulayan Eyigün, “Meydan’a yaklaşmamız gerektiği, yüzeyde değil yer altında olmamız gerektiği fikri ortaya çıktı. Birinci seçeneğimiz olan, ‘Evet, merkeze gelelim; eski Avni Aker’e, Belediye, Valilik, Meydan’a gelelim. Bunları yaparken delme tünel tekniği ile yüzeyle çakışmayan, arazi topografyasının imkânlarını kullanalım. Bunu bir kere yapalım, ömür boyu Trabzon’un sahip olmaktan şikâyet etmeyeceği bir raylı sistemi teşkil edelim,’ dedik,” ifadelerini kullandı.
ÇED Süreci Devam Ediyor
Projenin Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) başvurusunun yapıldığını ve haritalama ile sondaj çalışmalarının devam ettiğini belirten Eyigün, sondajların yüzde 9 oranında tamamlandığını söyledi. Tüm bu çalışmaların yıl sonuna kadar tamamlanarak, uygulama projelerinin hazırlanacağını ve 2026 yılı yatırım programına alınacağını müjdeledi. Havalimanı bağlantısı için de kesin proje aşamasında olduklarını sözlerine ekledi.
Geçmiş Çalışmalar Temel Oluşturdu
Toplantının soru-cevap bölümünde, 1999 yılındaki çalışmalara değinilerek son bir yılda kaydedilen hızlı ilerleme soruldu. Genel Müdür Yalçın Eyigün, geçmişteki tüm çalışmaların kendileri için bir temel oluşturduğunu ve son 20 yıllık birikimle birçok avantaj sağladıklarını ifade etti. İstanbul’daki karmaşık ulaşım sorunlarına kıyasla Trabzon’da delme tünel yaklaşımının ve tramvaydan metrolaştırma fikrinin iyi bir çözüm olduğunu düşündüğünü belirtti. Yeni havalimanı terminalinin raylı sistemle entegrasyonunun da kendi çalışmaları kapsamında olduğunu ve iç hatlardan giden yolcuların durumuna göre bir planlama yapıldığını sözlerine ekledi.
