Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, NATO Liderler Zirvesi’nin ardından yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği ikili görüşmede Türkiye’nin Rusya’dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemi konusunun gündeme gelmediğini belirtti. Erdoğan, S-400 meselesi için “O iş bitmiştir” ifadesini kullanarak, bu konunun ikili ilişkilerde artık bir engel teşkil etmediği mesajını verdi.
Görüşmede ağırlıklı olarak F-35 programına odaklanıldığını vurgulayan Erdoğan, Türkiye’nin bu projeye halihazırda 1 milyar 300-400 milyon dolar ödeme sağladığını hatırlattı. Cumhurbaşkanı, Trump’ın F-35 konusunda olumlu bir yaklaşım sergilediğini belirterek, hem F-35’lerin tedariki hem de F-16’ların bakım ve onarımıyla ilgili çalışmaların ilgili kurumlarca sürdürüldüğünü söyledi.
F-35 Programına Yeniden Katılım ve F-16 Anlaşması
Middle East Eye’a konuşan konuya yakın kaynaklar, Türkiye’nin F-35 programına yeniden katılımının kabul edilmesi halinde, F-16 savaş uçakları için ödenen 1,4 milyar Dolar’ın F-35 savaş uçaklarının tedarikine yönlendirilebileceğini iddia etmişti. Aynı kaynaklar, Türkiye’nin ABD ile milyarlarca Dolarlık F-16 savaş uçağı anlaşmasını yavaşlattığını ve Ankara’nın odak noktasını yeni nesil F-35 programına yeniden katılmaya çevirdiğini belirtmişti.
Bu bağlamda, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın geçtiğimiz süreçte ABD’li mevkidaşı Donald Trump ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde F-35 savaş uçağı konusunu gündeme getirdiği ve Türkiye’nin F-35 savaş uçağı talebinin yeniden gündeme alınmasını talep ettiği biliniyor.
S-400 ve F-35 Krizi: Geçmiş ve Gelecek
Türkiye’nin 2019 yılında Rusya’dan S-400 hava savunma sistemlerini satın alması, ABD ile ilişkilerde ciddi bir krize yol açmış ve Türkiye’nin F-35 programından çıkarılmasına neden olmuştu. Türkiye, F-35 konsorsiyumunun ana ortaklarından biriydi ve savaş uçağında yer alan bazı bileşenleri üretmekten sorumluydu. ABD şu anda Türkiye için inşa edilmiş ve tamamen ödenmiş olmasına rağmen, 2019’dan beri ne olacağı belirsiz durumda olan 6 adet F-35’i depoda tutuyor.
Görüşmelerin ardından her iki hükümet, Türkiye’nin programdan çıkarılmasına yol açan temel engeli, yani Türkiye’nin Rus S-400 hava savunma sistemlerini satın almasını çözmek için müzakerelere başlamıştı. Erdoğan’ın son açıklamaları, S-400 meselesinin diplomatik olarak bir çözüme ulaştırıldığı veya en azından F-35 ve F-16 süreçlerini doğrudan etkilemeyecek bir noktaya geldiği şeklinde yorumlanıyor.
Bu gelişmeler, Türkiye’nin hava savunma ve hava gücü modernizasyonu konusundaki stratejik hedefleri açısından kritik önem taşıyor. F-35 programına olası bir dönüş, Türkiye’nin savunma yeteneklerini ileriye taşıyabilirken, F-16’ların bakımı ve onarımı da mevcut filonun operasyonel kapasitesini koruma adına önem arz ediyor.
