Filipinler Savunma Bakanı Gilberto Teodoro, Nisan ayında onaylanan 5,6 milyar dolarlık Amerikan F-16 savaş uçağı alımına şüpheyle yaklaşarak, Manila’nın henüz satışa devam edip etmeme konusunda karar vermediğini söyledi.
Singapur’da düzenlenen bir savunma zirvesi olan Shangri-La Diyaloğu’nun aralarında konuşan Teodoro, Filipinler’in henüz dördüncü nesil savaş uçaklarını satın almak için resmi bir teklif almadığını belirtti. Almış olsalar bile, departmanının bunları isteyip istemediğini bilmediğini ifade etti. Teodoro bir röportajında, “Benim açımdan masada dikkate alacağım hiçbir şey yok” dedi.
Satışın Detayları ve Maliyet Endişeleri
Nisan ayında, ABD Dışişleri Bakanlığı, Filipinler’e füzeler, bombalar ve diğer mühimmatları da içeren bir paketin parçası olarak 20 F-16 savaş uçağının potansiyel satışını onaylamıştı. Toplam değer, Filipinler’in savunma bütçesinin büyük bir bölümünü kontrol edecek olan 5,6 milyar doların hemen altındaydı. Düşünce kuruluşu Stockholm Uluslararası Barış Araştırma Enstitüsü’ne göre, Manila her yıl askeriyeye yaklaşık 6 milyar dolar, yani GSYİH’sinin %1,3’ünü harcıyor.
Teodoro, Dışişleri Bakanlığı’nın başlangıçta neden onay verdiğini açıklamadan, söz konusu satışı “medya abartısı” olarak nitelendirdi. “Birincisi, çok amaçlı savaş uçağını ne zaman ve hangi modelde alacağımıza henüz karar vermedik” dedi.
ABD-Filipinler İlişkileri ve Çin Tehdidi
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, ABD’nin Çin ile daha iyi rekabet edebilmek için ülkeyle ittifakını yükseltmesi nedeniyle Mart ayında Filipinler’i ziyaret etti. İkili, hafta sonu Singapur’da tekrar bir araya geldi ve Hegseth, Pekin’in oluşturduğu askeri tehdidin “yakın olabileceği” konusunda uyardı ve müttefikleri savunmaya daha fazla harcama yapmaya çağırdı.
Bazı Filipinli yetkililere göre, savaş uçağı satışı uzun vadeli ABD taahhüdünün bir işareti ve ordularının bu kadar gelişmiş ekipmanı idare edebileceğine dair bir güven göstergesiydi. Ancak duyurudan kısa bir süre sonra ülkedeki diğer yetkililer, Amerikan yardımı olmadan bu kadar büyük bir satın alma işlemini nasıl karşılayabildiklerini sorgulamaya başladılar. ABD, Filipinler’e geçen yıl 500 milyon dolar tutarında uzun vadeli güvenlik yardımı gönderdi ancak bu desteğin devam edebilmesi için Kongre’nin daha fazla yasa çıkarması gerekiyor.
Biden yönetimi sırasında ABD ve Filipinler, Manila’nın ordusunu geliştirmesiyle birlikte önümüzdeki yıllarda satın alınacak silahlar için bir “yol haritası” üzerinde anlaştılar. Bu plan büyük ölçüde Filipinler’in geniş kıyı şeritlerini incelemeye ve korumaya yardımcı olacak ekipmanlardan oluşuyor, üst düzey savaş uçaklarından değil.
Teodoro, konferansta, Filipinler’in ABD ile ittifakı hakkında eleştirel sorular soran Çinli delegelerle gergin bir tartışma yaşadı. Çin sahil güvenlik gemileri, Pekin’in 2016’da Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’nde aksi yönde bir karara rağmen kendisinin olduğunu iddia ettiği Güney Çin Denizi’ndeki Filipin gemilerini rutin olarak taciz ediyor. Teodoro sahnedeki konuşmasında, “Çin’in etkili bir müzakere ortağı olmak için güven inşa etmesi gereken çok şey var,” dedi. “Kürek kürek demeliyiz.”
