Ukrayna İstihbarat Müdürlüğü (GUR), Karadeniz kıyısındaki Odesa kentine doğru ilerleyen bir Rus jet motorlu insansız hava aracının (İHA) hava savunma sistemleri tarafından vurularak düşürüldüğünü açıkladı. GUR’a göre düşürülen bu hava aracı, Rusya tarafından taarruz operasyonları için modernize edilen Dan-M hedef uçağı olabilir. Ancak bazı kaynaklar, düşürülen sistemin İran tarafından geliştirilen bir jet motorlu kamikaze İHA olduğunu öne sürüyor.
Düşürme Anı ve Sistem Detayları
GUR, Telegram üzerinden paylaştığı 34 saniyelik bir videoyla doğrudan vurma anını değil, fırlatılan füze ve ardından suya düşen bir patlamayı gösterdi. The War Zone tarafından yapılan habere göre bu olay, Rusya’nın hedef uçakları düşük maliyetli seyir füzeleri ya da hava savunma sistemlerini kandıracak yüksek hızlı yemler olarak kullanmaya başladığını düşündürüyor.
GUR Sözcüsü Andrii Yusov, söz konusu sistemin, R-73 hava-hava füzeleri ile donatılmış bir mobil sistem ile düşürüldüğünü belirtti. Bu füzelerin Ukrayna’nın Su-27 ve MiG-29 savaş uçaklarında kullanıldığı gibi bazı doğaçlama hava savunma sistemleri ve İHA’larda da kullanıldığı biliniyor.
Dan-M: Hedef Uçaktan Seyir Füzesine Dönüşüm İddiası
Dan-M, Rusya’nın hava savunma sistemlerini test etmek için geliştirdiği bir hedef uçaktır. Ancak GUR’a göre bu sistem, Rusya tarafından taarruz görevleri için modifiye edilerek, koordinat bazlı hedeflere yönelik seyir füzesi benzeri saldırılar yapabilir hale getirildi.
Ukraynalı elektronik harp uzmanı Serhii “Flash” Beskrestnov‘a göre Dan-M, yaklaşık 5,5 kilometre irtifaya çıkabiliyor, 25 ila 40 dakika arasında havada kalabiliyor ve 400-750 km/s hızlara ulaşabiliyor. Bu özellikler ile Dan-M’nin 300 ila 400 kilometre menzile erişebildiği tahmin ediliyor. TWZ tarafından yapılan haberde hedef uçakta bulunan paraşüt bölmesine savaş başlığı yerleştirilmiş olabileceği ve bu başlığın birkaç düzine kilograma kadar çıkabileceği belirtiliyor.
Bazı uzmanlara göre bu adım, Rusya’nın savaş alanında esnek ve ekonomik çözümler aradığını gösteriyor. Beskrestnov, bu tür dönüşümlerin yalnızca Rusya’nın çok sayıda Dan-M stoku varsa mantıklı olacağını söylüyor. Aksi takdirde üretim kapasitesi düşük bir İHA’yı dönüştürmek zaman ve kaynak israfı olabilir.
Ancak başka bir olasılık da söz konusu: Ukrayna hava savunmasını “doyurma taktiği.” Emekli bir Rus Donanması subayı Telegram’da yaptığı paylaşımda, benzer sistemlerin Ukrayna hava savunmasını meşgul etmek ve daha pahalı seyir füzelerinin hedefe ulaşmasını sağlamak için kullanılabildiğini belirtmekte.
İran Bağlantısı İddiası ve Enkaz Bilgisinin Önemi
Ukraynalı savunma basını Defense Express, bu olayda kullanılan İHA’nın aslında İran yapımı Karrar İHA olabileceğini öne sürmekte. Bu kapsamda görsel benzerlik açısından Dan-M ve Karrar dikkat çekici ölçüde benzerlik gösteriyor. İran’ın jet motorlu bu İHA’sı, halihazırda Rusya tarafından kullanılan Shahed-238 gibi varyantlarıyla da biliniyor. Karrar’ın kullanılmış olması, Rusya’nın İran’a olan bağımlılığının sürdüğünü gösterebilir. Bu nedenle düşürülen İHA’nın enkazından elde edilecek bilgiler, İHA’nın menşei ve yetenekleri hakkında kritik ipuçları sunacaktır.
