ABD’de hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat Partili milletvekilleri, Başkan Trump’ın yeni yönetimini, Avustralya’ya nükleer enerjili denizaltılar sağlamayı amaçlayan AUKUS güvenlik ortaklığını sürdürmeye çağırıyor. Bu çağrı, Pentagon’un anlaşmayı yeniden gözden geçirme kararıyla birlikte geliyor. İncelemenin temelinde, ABD’nin mevcut gemi inşa kapasitesinin, bu anlaşmayı destekleyip destekleyemeyeceği konusundaki endişeler yatıyor.
Pentagon’dan AUKUS İncelemesi ve Endişeler
Trump yönetimi, Biden yönetimi tarafından imzalanan ve Çin’in Hint-Pasifik’teki etkisini dengelemek için kritik öneme sahip olduğu düşünülen AUKUS anlaşmasını gözden geçireceğini duyurdu. Bu incelemenin sonbaharda tamamlanması bekleniyor.
İncelemeye, Pentagon’un 3 numaralı yetkilisi Elbridge Colby liderlik ediyor. Colby, anlaşmaya şüpheyle yaklaşıyor ve ABD’nin kendi donanması için yeterli savaş gemisi üretemediği bir dönemde Avustralya’ya denizaltı satma taahhüdünün zorlayıcı bir sorun olduğunu dile getiriyor. Colby, “Saldırı denizaltılarını yeterli sayıda ve hızda üretebilirsek, harika. Ama üretemezsek, bu çok zorlu bir sorun haline gelir,” diyerek ABD’nin savunma sanayi altyapısını canlandırması gerektiğine dikkat çekiyor.
Michigan’dan Cumhuriyetçi Temsilci John Moolenaar ve Illinois’den Demokrat Temsilci Raja Krishnamoorthi gibi iki partiden önemli isimler, AUKUS’un Hint-Pasifik’te caydırıcılığı güçlendirmek için hayati önem taşıdığını belirterek, anlaşmanın devam etmesi yönünde Pentagon’a mektup yazdı.
Gemi İnşa Kapasitesi ve Ortaklığın Getirileri
269 milyar dolarlık AUKUS ortaklığının en önemli maddelerinden biri, ABD’nin Avustralya’ya üç ila beş adet Virginia sınıfı nükleer enerjili denizaltı satması. İlk teslimatın en erken 2032’de yapılması planlanıyor. Ancak, Kongre Araştırma Servisi‘nin Mart ayındaki bir raporu, ABD’nin gemi inşa kapasitesindeki eksikliklerin bu ortaklığı tehlikeye attığını ve bu satışın ABD Donanması’nda yirmi yıl boyunca taarruz denizaltısı sıkıntısına yol açabileceğini belirtiyor. Rapora göre, Donanma son on yıldır yılda iki bot sipariş etmesine rağmen, ABD tersaneleri 2022’den bu yana yılda sadece 1,2 Virginia sınıfı denizaltı üretebildi.
Bu duruma karşılık, Avustralya hükümeti, ABD’nin endüstriyel altyapısını güçlendirmek için önemli bir finansal katkı sağlıyor. Avustralya, bugüne kadar ABD denizaltı sanayi üssüne 1 milyar dolar yatırım yaptı ve toplamda 3 milyar dolar katkıda bulunma taahhüdü verdi. Ayrıca, Avustralyalı personel, ABD tersanelerinde ve Donanması’nda eğitim alıyor. Avustralya’nın ABD Büyükelçisi Kevin Rudd, Avustralya’nın bu katkısının, ABD üretim ve bakım hızını artırarak anlaşmanın mümkün kılınması için gerekli olduğunu vurguladı.
Uzmanlar, AUKUS’un sadece ABD’nin denizaltı sayısını azaltan bir anlaşma olmadığını, aynı zamanda Avustralya’dan operasyon yapma ve bakım imkanları sayesinde ABD’nin Hint-Pasifik’teki caydırıcılık ve savunma kapasitesini güçlendirdiğini belirtiyor. Senatör Tim Kaine gibi isimler, Kongre’de AUKUS’a yönelik desteğin iki partili ve güçlü olduğunu, Pentagon’un yapacağı analizin de bu ortaklığın faydalarını doğrulayacağını düşündüklerini ifade ediyor.
