Cumhurbaşkanlığı tarafından Anayasa’nın 104. maddesine dayanarak verilen af kararları, Türkiye’de bir kez daha gündem oldu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan Resmi Gazete’deki kararlara göre, aralarında Sivas Katliamı ve 15 Temmuz davalarından hükümlü olan isimlerin de bulunduğu 12 mahkûmun kalan hapis cezaları, “sürekli hastalık”, “sakatlık” ve “kocama hali” gibi sağlık gerekçeleriyle affedildi. Bu kararlar, kamuoyunda hem hukuki yetkinin kullanımı hem de adalet ve mağduriyet tartışmaları açısından büyük yankı uyandırdı.
Sivas Katliamı ve 15 Temmuz Davalarından Affedilenler
Af kararları arasında, 1993 yılında 33 kişinin hayatını kaybettiği Sivas Katliamı davasında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılan Adem Kozu‘nun isminin yer alması, büyük bir infiale neden oldu. Kozu’nun kalan cezasının, “sürekli hastalık hali” gerekçesiyle kaldırılması, mağdur yakınlarının ve toplumun geniş bir kesiminin tepkisini çekti.
Benzer şekilde, 15 Temmuz 2016’daki darbe girişimi sırasında İBB’de Sivil Savunma Sekreteri olarak görev yapan Mehmet Tunç‘un da affedilmesi dikkatleri üzerine topladı. “Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs” suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alan Tunç’un cezası, Adli Tıp Kurumu raporuyla “kocama hali” gerekçesi gösterilerek affedildi
Diğer Ağır Suçlardan Affedilen İsimler
Kararlarda, Sivas Katliamı ve 15 Temmuz davaları dışında, çeşitli ağır suçlardan hüküm giymiş başka isimler de yer aldı. Bu isimlerden bazıları ve gerekçeleri şöyle:
- Ali Kapu: “Ruhsatsız silah bulundurma” ve “tasarlayarak adam öldürme” suçlarından aldığı ceza, “sürekli hastalık hali” kapsamında affedildi.
- Mustafa Şahbudak: “Kasten öldürme, fuhuşa teşvik ve suç örgütü kurma” gibi çeşitli suçlardan müebbet hapis cezası alan Şahbudak’ın cezası, “sakatlık hali” gerekçesiyle kaldırıldı.
- Serkan Şencan: “Uyuşturucu ticareti ve fuhuşa teşvik” suçlarından aldığı ceza, “sürekli hastalık ve sakatlık hali” gerekçesiyle affedildi.
- Mahmut Altun, Mustafa Eğmen, Süleyman Kızılkaya, Abdullah Şen: Bu isimler de benzer şekilde, “kocama hali”, “sürekli hastalık ve sakatlık hali” gibi gerekçelerle affa uğradı.,
Hukuk ve Kamu Vicdanı Arasındaki Çatışma
Cumhurbaşkanlığı affı, Anayasa’nın tanıdığı bir yetki olsa da, ağır ve toplumu derinden yaralayan suçlardan hüküm giymiş kişilerin affedilmesi, adalet sisteminin işleyişi ve kamu vicdanı açısından ciddi sorunları beraberinde getiriyor. Hukuki süreçte her ne kadar Adli Tıp raporları esas alınsa da, bu kararlar mağdur ailelerinin acısını tazeleyerek adalete olan güveni zedeleyebilir.
Özellikle Sivas Katliamı gibi toplumsal hafızada derin izler bırakmış bir davanın hükümlüsünün affedilmesi, cezasızlık algısını güçlendirerek toplumda yeni tartışmalara zemin hazırlamaktadır. Bu durum, af yetkisinin kullanımında sadece hukuki prosedürlerin değil, aynı zamanda toplumsal duyarlılığın ve vicdanın da dikkate alınması gerektiği sorusunu gündeme getiriyor.
