Çin Halk Kurtuluş Ordusu (PLA), büyük bir askeri yığınağa girişirken, ABD’nin geleneksel savunma stratejisi bir varsayıma dayanıyor: Tıpkı Soğuk Savaş’taki Sovyetler Birliği gibi, Komünist Partinin katı, merkeziyetçi komuta yapısı, PLA’nın operasyonel esnekliğini baltalayacaktır. Ancak ABD düşünce kuruluşu Rand Corporation’ın yeni raporu, Çin’in Batı’nın daha esnek “Görev Komutası” konseptini benimsemesi durumunda bu varsayımın çökeceği konusunda uyarıyor.
Rand raporuna göre, “Görev komutasını tam olarak benimseyen bir Çin ordusu, daha hızlı karar alma, daha iyi uyum sağlama ve C4ISR’nin [Komuta, Kontrol, İletişim, Bilgisayarlar, İstihbarat, Gözetleme ve Keşif] bozulmasına karşı daha fazla dayanıklılık ile operasyonel performansın artmasına yol açacaktır.”
ABD’nin Zaaflarına Direnç: Görev Komutasının Gücü
Görev komutanlığı, komutanların yalnızca görevin genel amacını belirlemesi ve alt birimlerin bu hedeflere ulaşma yöntemlerini kendilerinin belirlemesine izin vermesi anlamına geliyor. İkinci Dünya Savaşı’nda Almanlar ve bugün İsrail Savunma Kuvvetleri tarafından kullanılan bu esnek yaklaşım, hızlı karar almayı ve inisiyatif kullanmayı sağlıyor.
ABD’nin Çin’e karşı geleneksel stratejisi, düşmanın komuta ve kontrol merkezlerini hedef alarak operasyonel kapasitesini zayıflatmaya odaklanmıştır. Ancak Rand raporu, daha esnek ve merkeziyetsiz bir PLA’nın, ABD’nin bu taktiklerine karşı çok daha dirençli olacağını ve ABD’yi stratejisini gözden geçirmeye zorlayacağını belirtiyor.
Mevcut Sorunlar: Çin liderliği, uzun zamandır ordunun etkinliğinin aşırı merkezileşme, gerçekçi olmayan eğitim ve yaygın yolsuzluk nedeniyle baltalandığından endişe duyuyor. Başkan Xi Jinping’in yolsuzlukla mücadele kapsamında üst düzey subayları tasfiye etmesi, bu endişelerin ne kadar gerçek olduğunu gösteriyor.
Üç Senaryo: En Tehlikelisi Tam Benimseme
Rand araştırmacıları, Çin ordusu içindeki reformcuların şimdilik özel operasyon kuvvetleri ve uzak sularda faaliyet gösteren savaş gemileri gibi seçilmiş birliklerde görev komutasını test ettiğini belirtiyor. Rapora göre Çin için üç olası senaryo bulunuyor:
Tam Benimseme (ABD İçin En Tehlikelisi): PLA, görev komutasını tamamen benimserse, ABD’nin komuta ve kontrol gücünü zayıflatma stratejisi geçersiz kalır ve ABD’nin yeni yaklaşımlar geliştirmesi gerekir.
Kısmi Benimseme: Özel harekât ve savaş gemileri gibi birimler kısmi özgürlüğe sahip olurken, nükleer, uzay ve siber kuvvetler sıkı kontrol altında kalır. Ancak bu durum, merkezi ve görev komutasının hatalı bir karışımına yol açarak tutarsız operasyonel performansa neden olabilir. Raporda, bu durumun merkezi liderlik yönlendirmesi olmadan daha saldırgan davranışlara yol açabileceği uyarısı yapılıyor.
Mevcut Sistemi Koruma: Çin liderleri, Komünist Partinin siyasi kontrol arzusunun operasyonel verimlilikten daha ağır bastığına karar vererek sıkı komuta sistemini koruyabilirler. Bu, PLA komutasının daha yavaş ve kırılgan kalmasına neden olacaktır.
Rand raporu, ABD’nin Çin’in bu konsepti öğrenmesini engellemek için müttefiklerine ve ortaklarına, PLA ile ortak tatbikat yapmaktan kaçınmaları yönünde bir öneride bulunuyor. Zira bu tür tatbikatlar, PLA’ya başarılı yabancı komuta uygulamalarına maruz kalma fırsatı sunabilir.
