ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna’daki savaşı sona erdirme çabalarını hızlandırarak, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ikinci bir görüşme yapacağını ve hemen ardından Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenski’yi Beyaz Saray’da ağırlayacağını duyurdu. Trump’ın bu yoğun diplomatik mesaisi, perşembe günü Putin ile yaptığı telefon görüşmesinin ardından geldi. Henüz kesin bir tarih belirlenmemekle birlikte, Putin ile ikinci zirvenin Macaristan’ın başkenti Budapeşte’de gerçekleşmesi planlanıyor.
Diplomatik Hayal Kırıklığı ve Yeni Umutlar
Ağustos ayında Alaska’da gerçekleşen ilk Trump-Putin zirvesi, Rusya-Ukrayna savaşını sona erdirecek somut bir diplomatik atılımla sonuçlanmamış, bu durum Trump için bir hayal kırıklığı yaratmıştı. Ancak Trump, sosyal medya hesabından yaptığı son açıklamada, “Bugünkü telefon görüşmesinde büyük ilerleme kaydedildiğine inanıyorum,” diyerek yeni görüşmeler için umutlu olduğunu belirtti.
Telefon görüşmesini başlatan tarafın Putin olduğu ve görüşmenin Rus lider tarafından “çok açık sözlü ve güvenilir” olarak nitelendirildiği Rusya dışişleri danışmanı Yuri Ushakov tarafından aktarıldı. Görüşmede Putin, Trump’ın kamuoyunda dile getirdiği Ukrayna’ya uzun menzilli Tomahawk füzeleri satma olasılığının “ülkeler arasındaki ilişkilere ciddi zarar vereceğini” vurguladı.
Zelenski’nin Tomahawk Talebi ve Savaşın Dinamikleri
Trump, cuma günü, Rus topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemesine olanak sağlayacak silahlar arayan Zelenski ile bir araya gelmeyi planlıyor. Zelenski, bu tür uzun menzilli saldırıların, Putin’i, Trump’ın doğrudan müzakere çağrılarını daha ciddiye almaya zorlayacağını savunuyor.
Trump’ın Ukrayna’ya Tomahawk füzeleri satma olasılığını değerlendirmesi, Moskova ile Washington arasındaki ilişkileri daha da gerecek bir adım olarak görülüyor. Muhafazakar Demokrasileri Savunma Vakfı analisti Mark Montgomery’ye göre, yaklaşık 1.600 kilometre menzile sahip Tomahawk’lar, Ukrayna’nın Rus topraklarında çok daha derin hedeflere saldırmasına izin verecek. Ancak Montgomery, Tomahawk’ların tedariki ve eğitimi için yıllar gerekebileceğini, kısa vadede ise Ukrayna’nın Genişletilmiş Menzilli Saldırı Mühimmatı (ERAM) ve ATACMS füzeleriyle daha iyi desteklenebileceğini belirtti.
Kampanya Vaatlerini Gerçekleştirme Çabası
Trump’ın Ukrayna’ya yeniden odaklanması, İsrail ile Hamas arasındaki Gazze savaşını sona erdiren kırılgan bir ateşkesi sağlamasının hemen ardından geldi. Bu diplomatik başarısını pazartesi günü İsrail ve Mısır’a yaptığı ziyaretle kutlayan Trump, Ukrayna ve Gazze’deki savaşların sona erdirilmesini geçen yılki kampanyasının merkezine yerleştirmişti. Trump, bu hafta başında Kudüs’te yaptığı konuşmada, en önemli dış politika önceliğinin II. Dünya Savaşı’ndan bu yana Avrupa’daki en büyük silahlı çatışmayı sona erdirmek olduğunu açıkça ifade etti.
Rusya’ya Yönelik Yeni Yaptırımlar Gündemde
Diplomatik çabaların yanı sıra Beyaz Saray, Rusya’yı ekonomik olarak çökertmeyi amaçlayan yeni bir yaptırım tasarısına da ilgi gösteriyor. Senato’da beklenen yasa tasarısı, Rusya’nın petrol, gaz ve diğer ihraç ürünlerini satın alan ülkelere yüksek gümrük vergileri uygulanmasını öngörüyor. Yönetim yetkililerinin, yasa tasarısını derinlemesine inceleyerek teknik değişiklikler talep etmesi, Beyaz Saray’ın bu yaptırım paketini daha ciddiye aldığının bir işareti olarak yorumlanıyor. Yetkililer, yaptırım paketlerinin Başkana “tam esneklik” sağlaması gerektiğini belirterek, Kongre ile yakın iş birliği içinde olduklarını aktardı.
