Çin, drone ile yemek teslimatını günlük rutinin bir parçası haline getirdikten sonra, şimdi de kentsel ulaşımı kökten değiştirecek bir sonraki adıma odaklanıyor: insansız uçan taksiler (eVTOL). Üretici EHang tarafından Shenzhen semalarında test edilmeye başlanan oval ve tamamen elektrikli bu araçlar, Çin’in “alçak irtifa ekonomisi” adını verdiği ve 2035 yılına kadar 3,5 trilyon yuanlık (yaklaşık 490 milyar dolar) dev bir pazar yaratma hedefinin merkezinde yer alıyor.
2023’te bin metrenin altındaki hava sahasında yapılan faaliyetler zaten 70 milyar dolarlık bir pazar oluşturdu. Küresel ticari drone pazarının %70’ini elinde tutan Çin, drone devi DJI’ın merkezi olan Guangdong eyaleti ile bu teknolojik dönüşüme öncülük ediyor.
Hava Sahası Hızla Dönüşüyor: AVM Çatıları Terminal Oluyor
Çinli drone devi DJI, SF Express’in drone birimi Phoenix Wings ve XPENG’in uçan araba girişimi ARIDGE gibi teknoloji devleri, Guangdong bölgesinde hızla altyapı kuruyor.
Yasal Onay: Çin Sivil Havacılık İdaresi’nin (CAAC) EHang’e ticari uçuş izni vermesiyle, insansız eVTOL’lar artık resmi olarak yolcu taşıyabilecek statüye ulaştı.
Performans: Bu araçlar 130 km/saat hıza ulaşabilirken, mevcut menzilleri 30 km ile sınırlı.
Altyapı Hamlesi: EHang şimdiden 20 şehirde iniş-kalkış alanları kurmaya başladı. Şirket yöneticilerine göre yakın gelecekte alışveriş merkezleri, okullar ve parkların çatıları “mini hava terminalleri” olarak işlev görecek.
Devlet Teşviği: Shenzhen yönetimi, eVTOL sertifikası alan şirketlere 15 milyon yuan (2,1 milyon dolar) ödül vererek sektörel rekabeti ve gelişimi teşvik ediyor.
Aşılması Gereken Kritik Sorunlar: Batarya ve Güvenlik
Çin’in bu iddialı gökyüzü planının önündeki en büyük bariyerler hala teknoloji ve güvenlik alanında yoğunlaşıyor.
Batarya Süresi Kısıtlılığı: eVTOL sektörünün en büyük dezavantajı hâlâ batarya ömrü. Shenzhen merkezli bir şirketin kurucu ortağına göre, yaklaşık 100 bin dolarlık tek kişilik eVTOL’lar dahi yalnızca 20–30 dakika uçabiliyor. Şehir içi ulaşımın kökten değişmesi için bu menzilin ve uçuş süresinin artırılması gerekiyor.
Güvenlik Endişeleri: Eylül ayında iki XPENG eVTOL’unun bir prova sırasında çarpışarak birinin alev alması, güvenlik protokolleri ve hava sahası yönetimine dair ciddi soru işaretleri bıraktı. Kazada can kaybı olmasa da, bu olaydan kısa süre sonra başka bir fuarın uçuş gösterileri iptal edilmişti.
Eğer hava sahası kısıtlamaları esnetilir, batarya sorunları aşılır ve güvenlik standartları en üst seviyeye çıkarılırsa, Çin metropollerinin trafik sorunlarını yakın gelecekte gökyüzüne taşımak hayal olmaktan çıkacaktır.
