Türkiye, küresel bilim sahnesindeki yerini güçlendirmek ve kutup bölgelerinde söz sahibi olmak adına dev bir adım daha attı. Cumhurbaşkanlığı himayelerinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde ve TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Enstitüsü (KARE) koordinesinde yürütülen 10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi (TAE X), 26 Ocak 2026 itibarıyla resmen başladı. 1 Mart 2026’ya kadar sürecek olan bu tarihi görev için 16 Türk ve 1 Bulgar araştırmacıdan oluşan 17 kişilik uzman heyet, İstanbul’dan Beyaz Kıta’ya doğru uğurlandı.
Bilimsel Keşfin Yeni Rotası: Horseshoe Adası
Seferin ana odağı, Türk bilim heyetinin önceki yıllarda kurduğu geçici bilim kampının bulunduğu Horseshoe Adası ve çevresi olacak. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, İstanbul Havalimanı’ndaki törende yaptığı açıklamada, kutup seferlerinin Türkiye’nin sanayi ve teknoloji vizyonu için taşıdığı kritik öneme değindi. 2017 yılından bu yana düzenlenen 9 Antarktika ve 5 Arktik seferi ile 200’den fazla Türk bilim insanının bu zorlu coğrafyalarda bayrağımızı dalgalandırdığını belirten Kacır, bu sürecin 150’den fazla özgün araştırma projesine kapı açtığını vurguladı.
Stratejik Hedef: “Danışman Ülke” Statüsü
Türkiye’nin kutup araştırmalarındaki nihai hedefi, Antarktika Antlaşmalar Sistemi içerisinde “Danışman Ülke” statüsü kazanmak ve kıtada kalıcı bir Türk Bilim Araştırma Üssü inşa etmektir. Bu yılki seferde gerçekleştirilecek olan saha çalışmaları, bu hedefe giden yolda teknik ve diplomatik birer tuğla niteliği taşıyor. Horseshoe Adası ve çevresindeki deniz tabanı haritalandırma çalışmalarının devamı niteliğindeki faaliyetler, bölgedeki jeolojik ve oşinografik verilerin toplanması açısından büyük önem arz ediyor. Bakan Kacır, geçen yıl tamamlanan deniz tabanı haritasının Cumhurbaşkanına takdim edildiğini hatırlatarak, bu yıl bu haritanın kapsamının genişletileceğini müjdeledi.
İklim Değişikliği ve Küresel İş Birlikleri
Dünyanın en büyük “doğal laboratuvarı” kabul edilen Antarktika’da yürütülecek çalışmaların en önemli başlığı ise iklim değişikliği. 10. Bilim Seferi ekibi, özellikle küresel ısınmanın ekosistem üzerindeki etkilerini gözlemlemek adına TÜBİTAK Kutup 1001 projelerini sahaya yansıtacak. ABD ile ortaklaşa kurulan düşük frekans (VLF) ölçüm istasyonundan yıllık verilerin toplanması, GNSS istasyonlarının bakımı ve meteorolojik veri güncellemeleri, küresel ölçekteki bilimsel veri tabanına Türkiye’nin sunduğu katkıları pekiştirecek.
TEKNOFEST Kuşağı Kutuplarda
Bu seferin en heyecan verici ve vizyoner yanlarından biri de genç araştırmacıların katılımı. TEKNOFEST Kutup Araştırmaları Proje Yarışması’nda şampiyon olan Aydın ve Ankara’dan üç lise öğrencisi, öğretmenleri eşliğinde heyete dahil edildi. Bakan Kacır, bu katılımı “Türkiye Yüzyılı vizyonunun en önemli göstergesi” olarak tanımlayarak, lise çağındaki gençlerin bu seviyede bir araştırmada yer almasının “TEKNOFEST kuşağının” bilimsel merakının bir sonucu olduğunu ifade etti.
Gelecek Planları: Arktik’e Hazırlık
Antarktika seferinin tamamlanmasının ardından Türkiye, durmaksızın 6. Arktik Bilim Seferi için hazırlıklara başlayacak. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’ndan subayların da eşlik ettiği bu disiplinler arası operasyonlar, Türkiye’nin küresel bilim diplomasisinde vazgeçilmez bir aktör olma yolundaki kararlılığını simgeliyor. Türk bayrağının kutuplardaki dalgalanışı, sadece bir mevcudiyet değil; bilimin, teknolojinin ve geleceğin inşasında atılan kararlı bir imza niteliği taşıyor.
