Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin (CSIS) yayımladığı analiz, Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmanın iki tarafında da bahara kadar toplam kayıpların 2 milyona yaklaşabileceği uyarısında bulunuyor. Raporda; ölü, yaralı veya kayıp askerler dahil olmak üzere geniş çaplı insan kayıplarının yanı sıra, çatışmanın uzun süreli bir yıpratma savaşına dönüştüğü vurgulanıyor. CSIS, Rusya’nın 2022-2025 döneminde 325.000’e kadar asker ölümünü içeren yaklaşık 1,2 milyon zayiat verdiğini tahmin ediyor.
Ne Moskova ne de Kiev düzenli ve şeffaf kayıp verileri paylaşmıyor; her iki taraf da karşı tarafın rakamlarını şişiriyor. Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, raporun “güvenilir bilgi” olarak görülemeyeceğini ve yalnızca Rusya Savunma Bakanlığı’nın kayıplarla ilgili yetkili olduğunu belirtti. Öte yandan Ukrayna tarafından yapılan resmi açıklamalar da sınırlı. CSIS raporu, Washington merkezli düşünce kuruluşunun kendi analizleri, Mediazona ve BBC verileri, İngiltere hükümetinin tahminleri ve devlet yetkilileriyle yapılan görüşmelerin senteziyle oluşturuldu.
Yıpratma Savaşının Boyutları
Analiz, çatışmanın son dönemde büyük alan kazanımlarından çok, yüksek maliyetli ve yavaş ilerleyen bir mücadeleye dönüştüğünü gösteriyor. Raporda Rus birliklerinin en belirgin taarruzlarında günlük ortalama ilerlemenin 15 ile 70 metre arasında olduğu belirtiliyor; bu, 20. yüzyıldaki pek çok büyük saldırı kampanyasından çok daha yavaş bir tempo anlamına geliyor. Uzun cephe hattı ve yoğun insan kayıpları, Moskova’nın askeri kapasitesine dair endişeleri artırıyor.
CSIS, nüfusu ve ordusu daha küçük olan Ukrayna’nın da ağır bedeller ödediğini; Ukrayna tarafında 140.000’e kadar ölüm dahil olmak üzere toplam 500.000–600.000 arasında asker kaybı olabileceğini tahmin ediyor. Mevcut hız korunursa, her iki tarafın bir arada toplam kayıpları 1,8 milyona kadar çıkabilir ve bahara doğru 2 milyona ulaşabilir.
Kiev BÖLGESİ VE GECE SALDIRILARI
Yetkililere göre, Kiev’in eteklerindeki Bilohorodka bölgesine düzenlenen gece saldırısında bir erkek ve bir kadın yaşamını yitirdi. Aynı sürede Odesa, Kryvyi Rih ve Zaporizhzhia bölgelerinde de saldırılar rapor edildi; en az dokuz sivil yaralandı ve bazı altyapı tesisleri zarar gördü. Ukrayna hava kuvvetleri, bir gecede bir balistik füze ve 146 saldırı uçağının kullanıldığını, bunların 103’ünün elektronik harp veya hava savunmasıyla etkisiz hale getirildiğini açıkladı.
Rusya Savunma Bakanlığı ise hava savunmasının 75 Ukrayna insansız hava aracını imha ettiğini bildirdi. Aynı zamanda Rus haberleri, Krasnodar bölgesinde 24 kişinin etkilendiğini; Kırım’da ise 23 kişinin yaralandığını aktardı. Voronej bölgesinde bildirilen insansız hava aracı saldırısında ise Khokholskaya petrol deposunda yangın çıktığı ve enkazın petrol ürünlerini etkilediği belirtildi.
Veri Kaynakları ve Resmi Açıklamalar
CSIS, verilerini kendi analizleriyle birlikte bağımsız medya kuruluşlarının tuttuğu kayıtlar, hükümet tahminleri ve yetkililerle yapılan röportajlara dayandırdı. Kremlin, resmi sayıları yalnızca Savunma Bakanlığı’nın açıklayabileceğini söylerken, son resmi Rus kaybı bildirimi Eylül 2022’ye kadar gitmekte ve o tarihte yaklaşık 6.000 Rus askerinin öldüğü belirtilmişti. Ukrayna tarafı da zaman içinde farklı rakamlar açıklamış; örneğin Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelenskyy Şubat 2025’te NBC’ye verdiği röportajda 46.000’den fazla Ukraynalı askerin hayatını kaybettiğini ifade etmişti.
CSIS raporu mevcut eğilimler korunursa savaşın maliyetinin her iki taraf için de çok yüksek kalacağını; Rusya’nın İkinci Dünya Savaşı sonrası herhangi bir büyük gücün yaşayacağı en ağır kayıplardan biriyle karşı karşıya olabileceğini öne sürüyor. Cephedeki yavaş ilerleme, ciddi insan kayıpları ve tarafların şeffaf veri paylaşımından uzak durması, çatışmanın uzun süre devam etme riskini artırıyor.
