Türkiye’nin ağır sanayi ve demiryolu başkenti Karabük, akademik alanda da sektöre yön vermeye devam ediyor. Karabük Üniversitesi (KBÜ) Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Yüzer liderliğindeki ekip, demiryolu güvenliğini en üst seviyeye taşıyacak iki yerli projeyi tanıttı. Projeler; altyapı karmaşasını çözen akıllı kontrol sistemleri ve tünel içi güvenliği sağlayan hassas ölçüm cihazlarından oluşuyor.
Tek Kablo ile Akıllı Kontrol: Frekans Tabanlı Sinyalizasyon
Demiryollarındaki dağınık ve karmaşık kablo altyapısını sadeleştirmeyi amaçlayan ilk proje, frekans tabanlı kontrol sistemi olarak öne çıkıyor. Mevcut sistemlerde hemzemin geçitler, bariyerler ve sinyal ışıkları için her bir noktaya ayrı kablo döşenmesi hem maliyeti artırıyor hem de yönetim karmaşasına yol açıyor.
Yeni sistemle birlikte, merkezden gönderilen özel frekans sinyalleri tek bir kablo üzerinden tüm uç birimlere ulaşabiliyor. Saha noktalarındaki alıcı kutular bu sinyalleri algılayarak bariyerleri ve sinyal ekipmanlarını devreye alıyor. Deneme süreci için hazırlanan bu ürünün, demiryolu ağlarındaki bakım ve kurulum maliyetlerini ciddi oranda düşürmesi bekleniyor.
Tünel Güvenliğinde Lidar Teknolojisi: Gabari Ölçüm Cihazı
Projelerin ikinci ayağını ise demiryolu tünellerinin yapısal güvenliğini analiz eden lidar destekli gabari ölçüm cihazı oluşturuyor. Sadece 16 kilogram ağırlığında tasarlanan ve tek bir personel tarafından taşınabilen bu cihaz, yurt dışındaki ağır ve hantal rakiplerine göre operasyonel bir üstünlük sağlıyor.
Cihazın temel özellikleri ve sağladığı veriler şunlardır:
-
Hassas Kesit Ölçümü: Trenin maksimum doluluk kapasitesindeyken tünel duvarlarına temas etme riskini analiz eder.
-
Üç Boyutlu Modelleme: İki boyutlu kesitleri birleştirerek tünelin dijital ikizini oluşturur.
-
Ekartman ve Kot Analizi: İki ray arasındaki mesafeyi ve yükseklik farklarını ölçerek ray güvenliğini denetler.
Yerli Teknoloji ile Güvenli Gelecek
Karabük Üniversitesi’nin geliştirdiği bu projeler, demiryolu işletmeciliğinde dışa bağımlılığı azaltma yolunda stratejik bir adım niteliği taşıyor. Hem operasyonel hızı artıran hem de tren güvenliğini kritik parametrelerle denetleyen bu yerli çözümlerin, kısa süre içinde demiryolları genelinde kullanıma sunulması planlanıyor.
