Manisa’nın Salihli ilçesinde, gençlerin inovatif düşünce ve teknolojik yetenekleriyle madencilik sektöründe devrim yaratacak bir proje hayata geçirildi. Liselerin farklı branşlarından gelen öğrenciler, insan hayatını korumayı amaçlayan ve saha çalışmalarında kullanılmak üzere tasarladıkları bir sistem üzerinde çalışıyorlar. Bu girişim, maddi ve teknolojik açıdan zorlu koşullarda çalışan madencilerin güvenliğini artırmayı hedefliyor. Gençlerin geliştirdiği bu çözüm, yer altındaki zehirli gazların anlık haritalanmasını sağlayarak iş kazalarını en aza indirmeye odaklanıyor.
Salihli Gençlik Merkezi çatısı altında bir araya gelen Yiğit Efe Erdoğmuş, Ahmet Altuğ Çolak ve Emir Gündoğan isimli öğrenciler, 2025’te tasarlılık dönemi başlamış ve prototip aşamasına ulaşmış bu yenilikçi teknolojiyi geliştirdiler. İnsan yaşamını göz önünde bulundurarak, madenlerdeki riskleri önceden tespit edip, önleyici tedbirler alınmasına olanak sağlayan bu sistem, sektörün geleceğinde önemli bir rol oynayabilir.
Madenlerin İçinde ‘Uçan Gözcüler’
Sistemlerinin temelini, özel olarak modifiye edilen insansız hava araçları (drone) oluşturuyor. Bu drone’lar, üzerine entegre edilen lidar sensörleri sayesinde, karanlık ve dar alanlarda üç boyutlu haritalar çıkarabiliyor. Aynı zamanda drone’ların dört farklı noktasına yerleştirilen gaz sensörleri, havadaki metan ve karbonmonoksit gibi zehirli gazların yoğunluğunu sürekli ölçerek veri gönderiyor. Bu veriler, geliştirilmiş yapay zeka algoritmalarıyla analiz edilerek, gaz birikintilerinin vücutlarında hangi bölgelerde yoğunlaştığını tespit edebiliyor. Böylece, olası patlama veya zehirlenme riskleri önceden tespit edilip, hızlıca müdahale edilmesine imkan tanınıyor.
Ülke ve Dünya Çapında Bir Başarı Hikayesi
Bu projenin arkasındaki motivasyon, özellikle geçmişte yaşanan trajedilere duyulan farkındalık ve duyarlılık. Soma faciasının acı hatırası, genç dimağların bu çözümleri üretmelerinde ilham kaynağı oldu. Yiğit Efe Erdoğmuş, projeye başlama hikayesini şu sözlerle anlatıyor: “Bizler, bu teknolojiyi kullanarak madencilerimizin hayatını korumak ve kazaların önüne geçmek istiyoruz. Erken teşhis koyabilmek, en büyük amacımız.” Diğer ekip üyeleri ise, 3D haritalama sayesinde sistemin kör noktaları tespit edip, can kayıplarını azaltacağını belirtiyorlar.
Projelerinde yüksek başarı oranı elde eden gençler, mevcut sistemlerle kıyaslandığında, özellikle ulaşamadıkları noktalarda ve hareketli ortamlarda daha doğru sonuçlar alabiliyorlar. Danışman öğretmenleri Ertuğ Gözaydın, eğitim ve saha testleri sonucunda %92 doğruluk oranına ulaşmış olduklarını söylüyor. Ayrıca, bu prototip sistemi, patent başvuruları ve uluslararası arenada kullanılmak üzere tescillendi. Bu sayede, fikrin çalınma ve taklit edilme riskleri minimum seviyeye indiriliyor.
Türkiye’nin Gururu ve Ulusal Başarılar
Bölgesel yarışmalarda önemli dereceler kazanan genç mucitlerin sistemleri, TÜBİTAK’ın düzenlediği yarışmada da büyük takdir topladı. Ege bölgesinde doğal afetler ve yönetimi kategorisinde birincilik elde eden proje, ülke çapında dikkat çekti. Bu başarılar, gençlerin teknolojiye olan ilgisini artırırken, gelecekte farklı alanlarda da kullanılabilecek yeni çözümler geliştirmelerine ilham kaynağı oluyor. Ayrıca, proje ekibi, sistemlerini tüm yer altı işletmelerine entegre etmeyi ve böylece uluslararası alanda Türkiye’nin adını duyurmayı hedefliyorlar.
