Türkiye İstatistik Kurumu’nun Ocak 2026 verilerine göre, dış ticaret endeksleri fiyat ve miktar arasındaki çelişkili değişimleri net bir şekilde gösteriyor. İhracat birim değer endeksi, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde on üç oranında artış kaydederken, ihracat miktar endeksi yüzde on beş virgül bir düşüş yaşadı. Benzer şekilde, ithalat birim değer endeksi yüzde altı virgül üç yükseldi ancak ithalat miktar endeksi yüzde beş virgül sekiz geriledi. Bu eğilimler, dış ticaretteki genel dinamikleri etkileyen önemli faktörleri ortaya koyuyor.
Bu veriler, dış ticaretin alt bileşenlerinde de çeşitli değişimler olduğunu belirtiyor. Örneğin, ihracatta gıda, içecek ve tütün gibi kategorilerde fiyat artışı göze çarparken, miktar bazında genel bir azalış hakim. İthalat tarafında ise fiyatlardaki artışa rağmen miktarların düşmesi, ekonomik dengeleri sorgulatıyor. Bu tür hareketler, global pazarlardaki dalgalanmaların yansımalarını içermektedir.
İhracatta Alt Kategorilerin Değişimleri
İhracat birim değer endeksinde, gıda, içecek ve tütün alt kaleminde yüzde on beş virgül dört artış yaşanırken, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde on virgül beş ve imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde on dört yükseliş kaydedildi. Ancak yakıtlarda yüzde dokuz virgül sekiz oranında bir düşüş dikkat çekiyor. Miktar endeksinde ise genel bir gerileme söz konusu; gıda, içecek ve tütünde yüzde on iki virgül beş, ham maddelerde yüzde sekiz virgül dört, yakıtlarda yüzde yirmi virgül sekiz ve imalat sanayinde yüzde on dört virgül altı azalış meydana geldi.
İthalat Verilerindeki Fiyat ve Miktar Eğilimleri
İthalat birim değer endeksinde, gıda, içecek ve tütünde yüzde yedi virgül üç, ham maddelerde yüzde iki virgül bir ve imalat sanayinde yüzde dokuz virgül üç artış gözlemlendi. Buna karşın, yakıtlarda yüzde on altı virgül dokuz düşüş yaşandı. Miktar endeksine bakıldığında, gıda, içecek ve tütünde yüzde dört virgül beş, yakıtlarda yüzde üç virgül üç ve imalat sanayinde yüzde üç virgül beş gerileme görülürken, ham maddelerde yüzde iki virgül dokuz artış dikkat çekici bir nokta olarak vurgulanabilir.
Arındırılmış Verilerdeki Genel Düşüşler
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ihracat miktar endeksi, bir önceki aya göre yüzde beş azalarak yüz otuz dokuz virgül bir seviyesine indi. Yıllık bazda takvim etkilerinden arındırılmış seride ise yüzde on bir virgül yedi düşüşle yüz yirmi iki virgül dokuz olarak gerçekleşti. İthalat miktar endeksi de aylık olarak yüzde üç gerileyerek yüz yirmi altı virgül yedi oldu ve yıllık bazda yüzde iki virgül dokuz azalışla yüz on sekiz virgül beş seviyesine ulaştı.
Dış Ticaret Haddindeki Yükseliş
İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine oranlanmasıyla hesaplanan dış ticaret haddi, bir önceki yılın aynı ayındaki seksen dokuz virgül altı seviyesinden beş virgül yedi puan artışla, Ocak 2026’da doksan beş virgül üç olarak belirlendi. Bu yükseliş, dış ticaret dengesinde olumlu bir gelişmeyi işaret etmektedir.
