Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, Türkiye genelinde kısa sürede kayda değer bir geri dönüşüm hacmi yakaladı. 1 Temmuz sonrası uygulamaya yayılan sistemde ilk 10 günde 18.775.861 adet ambalaj toplandı ve vatandaşların ilgisiyle kayıtlı kullanıcı sayısı 1.992.006’ya ulaştı.
Sistem; plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının kaynağında ayrıştırılmasını, dijital ortamda takip edilmesini ve yeniden ekonomiye kazandırılmasını amaçlayan entegre bir yapıdır. DOA logosu taşıyan ambalajlar, depozito iade makinelerine veya yetkili teslim noktalarına bırakıldığında her uygun ambalaj için 1 lira teşvik veriliyor ve iade tutarı DOA mobil uygulamasındaki dijital cüzdana aktarılıyor.
İşyeri Yükümlülükleri ve Uygulama Takvimi
Otel, restoran ve kafe gibi işletmelerin, Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS) üzerinden ekim ayı sonuna kadar kayıtlarını tamamlamaları ve çalışacakları yetkilendirilmiş saha operatörlerini belirlemeleri gerekiyor. Takvim içinde yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletmeler hakkında mevzuat çerçevesinde idari yaptırım uygulanacaktır.
Kayıtlarını tamamlayan işletmelerde biriken DOA logolu ambalajlar, yetkilendirilmiş operatörlerce düzenli aralıklarla teslim alınarak geri dönüşüm zincirine dahil ediliyor. Bu süreçlerde toplama, taşıma ve doğrulama işlemleri tamamen dijital altyapı üzerinden güvenli ve izlenebilir biçimde yürütülüyor.
Ekonomik Etki ve Hedefler
Sistem kapsamında geri dönüşüme kazandırılan ambalajlar için işletmelere her ambalaj başına 20 kuruş teşvik ödemesi yapılmaktadır. Amaç, yılda piyasaya sürülen yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının büyük bir kısmını geri kazandırarak yıllık 30 milyar lira seviyesinde bir ekonomik katkı sağlamak.
İlk etap hedefi geri kazanım oranını %50 seviyesine çıkarmak; sistem tam kapasiteye ulaştığında ise bu oranın %80’e yükselmesi planlanıyor. Ayrıca uygulamanın orta ve uzun vadede yaklaşık 20-30 yıllık süreçte 20 bin kişiye yakın istihdam yaratması öngörülüyor.
| Veri | Rakam |
|---|---|
| Toplanan ambalaj (10 gün) | 18.775.861 adet |
| Kayıtlı kullanıcı sayısı (10 gün) | 1.992.006 |
| Kullanıcı teşviği | 1 TL / uygun ambalaj |
| İşletme teşviği | 0,20 TL / ambalaj |
| Yıllık hedeflenen ambalaj | ~25 milyar adet |
| Hedeflenen yıllık ekonomik katkı | 30 milyar TL |
| Hedeflenen geri kazanım oranı | %50→%80 |
| Öngörülen istihdam | ~20.000 kişi (20–30 yıl) |