Akdeniz sahillerinde mayıs ayında başlayan ve eylül sonuna kadar devam eden deniz kaplumbağalarının yuvalama sezonunda, yavruların yuvalardan çıkarak denize ulaştığı en yoğun dönem yaşanıyor. Nesli tehlike altındaki türler arasında bulunan caretta caretta ve chelonia mydas türlerinin korunması için yuvalama alanlarında çeşitli kısıtlamalar uygulanıyor.
Deniz kaplumbağalarının Akdeniz’deki en önemli yuvalama alanlarına sahip Türkiye’nin Akdeniz kıyılarında, Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) ile Tabiat Varlıklarını Koruma (TVK) genel müdürlüklerinin yetki alanlarında toplam 21 yuvalama alanı bulunuyor.
Yuvalama Alanlarında Giriş Yasağı
Deniz kaplumbağalarının yuvalama ve yavru çıkış dönemini kapsayan mayıs-eylül aylarında, yuvalama kumsallarında kaplumbağaların yaşamını tehdit edebilecek faaliyetlere izin verilmiyor.
Bu kapsamda geceleri araçla kumsallara girmek, çadır kurmak, kamp yapmak, ateş veya mangal yakmak gibi faaliyetler yasaklanırken, yuvalama alanlarına giriş yasağı 20.00’de başlayıp 08.00’e kadar devam ediyor.
Kurallara aykırı hareket edenlere bu yıl 699 bin 245 lira idari para cezası uygulanıyor. İhlalin tüzel kişi veya kurumlar tarafından gerçekleştirilmesi halinde ise ceza miktarı 2 milyon 97 bin liraya yükseliyor.
Yakılan Ateş Yavru Carettanın Sonu Oldu
Antalya’nın Serik ilçesindeki Boğazkent kumsalında yaşanan olay ise yasaklara uyulmamasının deniz kaplumbağaları açısından oluşturduğu tehlikeyi gözler önüne serdi.
Toplam 6,7 kilometre uzunluğundaki Boğazkent sahilinin yaklaşık 1 kilometrelik bölümünde gece saatlerinde balıkçılar ve kumsalda mangal yapan kişiler tarafından ateş yakıldığı belirtildi.
Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) ekiplerinin yuva ve yavru kayıtları yaptığı bölgede, gece yarısından sonra yakılan ve söndürülmeyen ateş, yuvasından çıkarak denize ulaşmaya çalışan yavru bir caretta carettanın ölümüne neden oldu.
“Sadece Denize Gitmek İstemişti”
EKAD Başkanı Dr. Ali Fuat Canbolat, yaşanan olay nedeniyle büyük üzüntü duyduklarını belirterek insanların kumsallarda ateş yakmanın oluşturabileceği sonuçların farkında olması gerektiğini söyledi.
Canbolat, özellikle geceleri kumsalda bulunan balıkçıların ısınmak amacıyla ateş yaktığını belirterek, ekiplerin de sabah erken saatlerde arazide çalıştığını ancak soğuktan korunmak için uygun kıyafetler kullandığını ifade etti.
Ateş yakmanın yasak olduğunu hatırlatan Canbolat, insanların kendi ihtiyaçları kadar bölgede yaşayan diğer canlıların da yaşam hakkını düşünmesi gerektiğine dikkati çekti.
Boğazkent sahilinde geceleri yuvalama alanlarına araç girişlerinin yapıldığını ve bölgeye çöpler ile cam şişelerin bırakıldığını aktaran Canbolat, vatandaşların bilinçlendirilmesinde medya çalışmalarının önem taşıdığını vurguladı.
“Denize Gitmeye Çalışırken Öldü”
EKAD’ın Deniz Kaplumbağalarını Koruma Projesi’nde iki yıldır gönüllü olarak görev yapan Burcu Kotan da Boğazkent’in deniz kaplumbağaları açısından önemli bir bölge olduğunu belirtti.
Kotan, sahilin oteller ve günübirlik yapılarla çevrili olduğunu, doğu bölümünde ise deniz kaplumbağaları için uygun sazlık bir alan bulunduğunu söyledi.
Her sabah gerçekleştirilen rutin arazi çalışmalarında yuvaların kontrol edildiğini aktaran Kotan, önceki gün yakılan ve tamamen söndürülmeyen bir ateşin üzerinden denize ulaşmaya çalışan yavru carettanın geçerken yanarak öldüğünün tespit edildiğini bildirdi.
Vatandaşlara Duyarlılık Çağrısı
Kotan, bölgedeki insanların deniz kaplumbağalarına yabancı olmadığını, yetişkin kaplumbağaların ve yavruların sık sık görüldüğünü ifade etti.
Buna rağmen kumsallarda yeterli hassasiyet gösterilmediğini belirten Kotan, ateşlerin tamamen söndürülmesi, çöplerin kumsala bırakılmaması ve cam kırıklarının temizlenmesi gerektiğini söyledi.
Deniz kaplumbağalarının yaşamlarını sürdürebilmeleri ve nesillerini devam ettirebilmeleri için herkesin yuvalama alanlarında daha dikkatli davranması gerektiğini belirten Kotan, vatandaşları çevre konusunda duyarlı olmaya çağırdı.
